II SA/Po 386/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2026 r. nr [...] postępowanie [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2025 r. znak sprawy [...] postępowanie [...]; II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz S. B. kwotę 160 zł (słownie: sto sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia 10 marca 2026 r. nr [...], postępowanie [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS (dalej również: Prezes ZUS; organ II instancji; organ odwoławczy), na podstawie z art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 1576 ze zm.) - dalej również: p.p.w.d. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną przez S. B. (dalej również: wnioskodawca; skarżący) decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również: Zakład; ZUS; organ I instancji) z dnia 29 maja 2025 r. znak sprawy [...], postępowanie [...], wydaną w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. Decyzje te zostały wydane w następującym stanie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku S. B. z dnia 1 lutego 2024 r. o przyznanie świadczenie wychowawcze na troje dzieci: N. B., T. B. i G. B. trzema odrębnymi informacjami z dnia 5 kwietnia 2024 r. wydanymi w sprawie znak [...] [odpowiednio na: N. B. - postępowanie [...], T. B. - postępowanie [...], G. B. - postępowanie [...]] przyznał wnioskodawcy na okres do 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. świadczenie wychowawcze na każde z tych dzieci w wysokości po [...] zł miesięcznie – co nastąpiło w związku z ustaleniem, że dzieci objęte są opieką naprzemienną, w wobec czego każdemu z rodziców przyznaje się świadczenie w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Następnie w związku ze złożonym odwołaniem przez drugiego rodzica i przekazaniem sprawy do weryfikacji, Zakład wszczął trzy odrębne postępowania wyjaśniające "w sprawie wniosku o świadczenie wychowawcze" na każde w wyżej wskazanych dzieci i pismami z dnia 8 maja 2025 r. znak [...] [odpowiednio: postępowanie [...], postępowanie [...], postępowanie [...]] i powołując się na art. 28 p.p.w.d., wezwał wnioskodawcę do wypowiedzenia się w sprawie i przedłożenia stosownych wyjaśnień lub dokumentów w kwestii opieki naprzemiennej. W odpowiedzi z dnia 14 maja 2025 r. wnioskodawca nadesłał wyjaśnienia, w których podniósł, że opieka nad dziećmi zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 sierpnia 2022 r. sygn. akt [...] jest opieką naprzemienną, pomimo braku bezpośredniego jej wskazania w treści orzeczenia, a jakiekolwiek ustalenia zawarte w treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt [...] nie powinny być brane pod uwagę. Trzema odrębnymi decyzjami z dnia 29 maja 2025 r., wydanymi w sprawie znak [...], ZUS uchylił przyznane prawo do świadczenia wychowawczego odpowiednio na: T. B. - postępowanie [...], G. B. - postępowanie [...] i N. B. - postępowanie [...]. W uzasadnieniu tych decyzji organ I instancji powołał się na treść uzasadnienia wyroku z dnia 22 sierpnia 2022 r. oraz art. 22 p.p.w.d., wskazując na to, że sprawowana opieka nie nosi znamion opieki naprzemiennej oraz że opiekę faktyczną nad dzieckiem, wobec ustalonego miejsca zamieszkania dziecka, sprawuje matka M. B.. W trzech jednobrzmiących odwołaniach od powyższych decyzji, wniesionych w dniu 12 czerwca 2025 r. do Prezesa ZUS, S. B. stwierdził, że nie zgadza się z tymi rozstrzygnięciami, ponieważ postanowienia zawarte w tenorze prawomocnego wyroku z dnia 22 sierpnia 2022 r. ustanawiają warunki wykonywania opieki nad dziećmi, z których wynika, że w każdym miesiącu dziecko spędza czas w połowie u matki, a w połowie ze skarżącym; mimo że Sąd Okręgowy w [...] nie użył stwierdzenia, że rodzice będą sprawować pieczę naprzemienną, zakres kontaktów ojca z dziećmi jest taki sam jak zakres opieki matki nad dziećmi, a miejsce zamieszkania dziecka na powyższe nie wpływa. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trzema decyzjami z dnia 10 marca 2026 r., wydanymi w sprawach o tym samym znaku [...] – odpowiednio w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia wychowawczego na: T. B. - [...], G. B. - [...] i N. B. - [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje ZUS z dnia 29 maja 2025 r. [organ II instancji błędnie określił daty tych decyzji jako: 26 maja 2025 r.]. Motywując swoje rozstrzygnięcia, Prezes ZUS stwierdził, że w toku postępowania odwoławczego, po weryfikacji zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, stwierdzić należy, że odwołanie z dnia 12 czerwca 2025 r. nie może zostać uwzględnione. W ocenie Prezesa ZUS zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak jest przesłanek do jej zmiany. Organ odwoławczy stwierdził, że wedle figurujących w aktach orzeczeń Sądu opiekę nad każdym dzieci sprawują oboje rodzice, jednak uregulowany wymiar kontaktów skarżącego z dzieckiem, ustalone miejsce zamieszkania dziecka przy matce oraz ustalony i przedstawiony w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 sierpnia 2022 r. stan faktyczny jasno wskazują na brak opieki naprzemiennej. Organ II instancji odniósł się w tym względzie do uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 sierpnia 2022 r. sygn. akt [...], stwierdzając, że wedle cytowanego fragmentu orzeczenia Sąd nie ustanowił opieki naprzemiennej nad dzieckiem, ponieważ było to niemożliwe przez wzgląd na dobro dzieci i konflikt rodziców. Odzwierciedleniem powyższego jest postanowienie zawarte w tym wyroku i ustanowione w jego ramach kontakty skarżącego z dzieckiem. Dodatkowo organ odo wałczy podniósł, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt [...] wskazano, że składając apelację, skarżący domagał się ustanowienia opieki naprzemiennej nad dziećmi, jednak "[n]a opiekę naprzemienną wyrazić muszą zgodę rodzice dzieci. W niniejszej sprawie pozwana nie zgadzała się na taką formę stąd wniosek powoda w tym względzie nie mógł zostać uwzględniony". Według organu II instancji potwierdza to, że w roku 2024 w dalszym ciągu brak jest porozumienia rodziców i brak opieki naprzemiennej. Prezes ZUS nie podzielił stanowiska skarżącego co do tego, że uzasadnienie wyroku nie powinno stanowić kryterium do stwierdzenia opieki naprzemiennej nad dzieckiem. Stwierdził, że z uwagi na brak jej bezpośredniego wskazania w treści orzeczenia sądowego, należy mieć na uwadze całokształt sprawy i ustalone przez Sąd przyczyny jej nieustanowienia. Organ uznał, że mając na uwadze przytoczone fragmenty uzasadnień wyroków oraz uregulowane tymi wyrokami kwestie opieki nad dzieckiem, sprawowana przez skarżącego opieka nie jest opieką naprzemienną i brak jest przesłanek do jej uznania. Prezes ZUS końcowo zgodził się co do podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia i ustalenia, że to M. B. jest wiodącym opiekunem dziecka w trakcie okresu [...]. Według akt administracyjnych decyzje Prezesa ZUS z dnia 10 marca 2026 r. dotyczące postępowania [...] i postępowania [...] zostały następnie sprostowane postanowieniami Prezesa ZUS z dnia 17 kwietnia 2026 r. Brak informacji o sprostowaniu decyzji dotyczące postępowania [...]. S. B., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), w trzech jednobrzmiących skargach z dnia 25 marca 2026 r. w trzech odrębnych skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zakwestionował wszystkie wyżej opisane decyzje Prezesa ZUS z dnia 10 marca 2026 r. Skargi zostały zarejestrowane odpowiednio pod sygn. akt: II SA/Po 385/26 (decyzja dotycząca przyznania świadczenia wychowawczego na T. B. - postępowanie [...]), II SA/Po 386/26 (decyzja dotycząca przyznania świadczenia wychowawczego na N. B. - postępowanie [...]), II SA/Po 387/26 (decyzja dotycząca przyznania świadczenia wychowawczego na G. B. - postępowanie [...]). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję Zakładu, którą uchylono dotychczas przyznane skarżącemu w drodze informacji świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. – i odmówiono przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na syna N. B.. Skarżący zarzucił zakwestionowanej decyzji Prezesa ZUS naruszenie: 1) art. 5 ust. 2a p.p.w.d. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że skoro sąd ustalający kontakty małoletniego z ojcem w uzasadnieniu wyroku podjął rozważania nad zasadnością zastosowania w sprawie systemu wykonywania opieki nad małoletnim w formie opieki naprzemiennej oraz brak literalnego ustalenia w tym zakresie w wyroku, to wynika z tego, że opieka nie jest naprzemienna, co skutkowało uznaniem, że w sprawie nie zachodzi przypadek opieki naprzemiennej obojga rodziców nad dzieckiem, przy czym organ nie uwzględnił faktu rzeczywistego sprawowania opieki nad dzieckiem przez oboje rodziców, wynikającego z wyroku rozwodowego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, skutkując wydaniem błędnej decyzji; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia spraw oraz wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, z pominięciem okoliczności wskazujących, że opieka nad synem sprawowana jest przez obojga rodziców w sposób naprzemienny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wyrok rozwodowy (prawomocny) Sądu Okręgowego w [...] reguluje kwestię opieki nad wszystkimi dziećmi skarżącego. Powołując się na stanowisko orzecznictwa dotyczącego wykładni art. 5 ust. 2a p.p.w.d., skarżący argumentował, że ustanowienie opieki naprzemiennej może nastąpić wyłącznie w drodze orzeczenia sądowego, ale nie musi to mieć miejsca w sentencji wyroku, a jeżeli taka opieka wynika z uzasadnienia orzeczenia, to została ustanowiona. Zdaniem skarżącego, z uzasadnienia wyroku rozwodowego wynika jasno, że opieka naprzemienna została ustanowiona. Skarżący przywołał konkretne ustalenia wynikające z tego wyroku, co miało wskazywać na równy wymiar czasu opieki sprawowanej nad dziećmi przez skarżącego i jego byłą żonę. Stan faktyczny według skarżącego jest zaś taki, że wraz z byłą żoną opiekuje się swoimi dziećmi w sposób naprzemienny. Powołując się na taki stan faktyczny i wykładnię prawa skarżący stwierdził, że powyższe oznacza, iż jest uprawniony do świadczenia wychowawczego w połowie wysokości. Nadto skarżący podniósł, że w toku postępowania zakończonego wydaniem informacji z dnia 5 kwietnia 2024 r. o przyznaniu świadczenia organ miał możliwość wglądu do wyżej przywołanych wyroków wydanych w sprawie rozwodowej. Według niego, różnica w zakresie rozpatrzenia niniejszej sprawy na etapie wydawania informacji z dnia 5 kwietnia 2024 r. a rozstrzygnięciem w decyzji Zakładu i zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS wynika z tego, że na obecnym etapie organ dysponował dodatkowo uzasadnieniem wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 sierpnia 2022 r. sygn. akt [...] oraz uzasadnieniem wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] sygn. akt [...]. I to właśnie na podstawie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego organ w sposób całkowicie nieuzasadniony uznał, że skarżący nie wykonuje pieczy naprzemiennej nad małoletnim dzieckiem. Doszło zatem do naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Według skarżącego, wnioski zaskarżonej decyzji są nieuprawnione, bowiem uzasadnienie wyroku to tylko pisemne wytłumaczenie [sentencji] wyroku, które wyjaśnia, dlaczego sąd wydał rozstrzygnięcie zawarte w treści poszczególnych postanowień zwartych w tenorze wyroki kończącego sprawę. Dlatego błędne jest przyjęcie przez organ, że jakikolwiek wpływ na ustalenia, czy opieka nad dziećmi sprawowana jest w formie opieki naprzemiennej winna wynikać z treści uzasadnienia wyroku. To postanowienia zawarte w tenorze wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 22 sierpnia 2022 r. sygn. akt [...] wyznaczają warunki wykonywania opieki nad dzieckiem przez skarżącego i to tylko one winny stanowić dowodów istotny w niniejszej sprawie, nie uzasadnienie tego wyroku. Jakiekolwiek ustalenia w zakresie warunków wykonywania opieki nad dziećmi mogą wynikać i być ustalone tylko przy uwzględnieniu treści wyroku rozwodowego. Przy tak sformułowanych i umotywowanych zarzutach, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz 2) zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jakkolwiek większość podniesionych w niej zarzutów jest przedwczesna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przywołany przepis, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Kontrola ta dokonywana jest w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (por. np. wyroki NSA z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1799/07, 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 22/08 i 27 października 2010 r. sygn. akt I OSK 73/10 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Stąd też analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie – ewentualnie zaś pominiętych – w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym jw.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli była w niniejszej sprawie decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję Zakładu, którą uchylono dotychczas przyznane skarżącemu w drodze informacji świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. – i odmówiono przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na syna N. B.. Sąd podkreśla, że każdemu rozstrzygnięciu organu administracyjnego należy stawiać takie podstawowe wymagania proceduralne wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), jak konieczność respektowania zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.). To samo, ze względu na zasadę z art. 15 k.p.a., odnosi się do rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, które jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru wyłącznie kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw.). Zasadnicze zastrzeżenia należy zatem wysunąć w stosunku do prawidłowości zaskarżonej decyzji w zakresie wskazania materialnoprawnej podstawy ponownego orzekania w sprawie, w której wcześniej przyznano skarżącemu na dziecko świadczenie wychowawcze, w drodze informacji z dnia 5 kwietnia 2024 r. (w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego, tj. [...] zł) na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Zakład jako podstawę wszczęcia postępowania "wyjaśniającego" w sprawie wniosku o świadczenie wychowawcze wskazał w piśmie z dnia 8 maja 2025 r. przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 1576 [aktualnie: Dz.U. z 2026 r., poz. 508]). Przepis ten stanowi, że "[w] sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), z zastrzeżeniem ust. 2 oraz z zastrzeżeniem, że organem wyższego stopnia w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". Przepis ten ma charakter odsyłający i nie stanowi materialnoprawnej podstawy weryfikacji prawa do przyznanego wcześniej świadczenia. Mając to na uwadze, należy zaznaczyć, że Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie i literaturze przedmiotu stanowisko, iż nie jest dopuszczalne wznowienie na podstawie przesłanek z art. 145 k.p.a. postępowania zakończonego w innej formie, a dokonaniem czynności materialno-technicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1983 r. sygn. akt I SA 268/83 i 29 września 1997 r. sygn. akt I SA/Ka 1248/96, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 357/21 - orzeczenia dostępne jw.; patrz: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 20, 2026; M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 145; P.M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 145). Według art. 13a ust. 1 p.p.w.d. formą rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, niewymagającą wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej, jest informacja stanowiąca rodzaj czynności materialno-technicznej. W takiej też formie (informacją z dnia 5 kwietnia 2024 r.) przyznano skarżącemu przedmiotowe świadczenie wychowawcze. Z kolei przepis art. 13a ust. 4 p.p.w.d. stanowi, że w sprawach odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wychowawczego oraz nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję. W związku z tym Sąd zgadza się z poglądem, że w sprawie zakończonej przyznaniem stronie świadczenia wychowawczego w drodze czynności materialno-technicznej brak jest możliwości wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów art. 145-152 k.p.a. Ewentualna zmiana w zakresie przyznanego stronie prawa do świadczenia wychowawczego jest możliwa w drodze decyzji o zmianie lub uchyleniu przyznanego uprawnienia (patrz: wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 648/20, dostępny jw.). Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 p.p.w.d. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Niemniej jednak co do trybu z art. 27 ust. 1 p.p.w.d. należy podkreślić, że decyzja uchylająca lub zmieniająca prawo do świadczenia wychowawczego, o której mowa w tym przepisie, ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji. Zmiana prawa do świadczenia wychowawczego dokonana z mocą wsteczną jest niedopuszczalna. Ponadto, w trybie art. 27 u.p.p.w.d. nie podlega uchyleniu ani zmianie prawo do świadczenia wychowawczego, które zostało już wcześniej skonsumowane, czyli świadczenie w całości pobrane i wypłacone. Nie stanowi to jednak przeszkody do ewentualnego wdrożenia na materialnoprawnej podstawie art. 25 ust. 1 p.p.d.w. postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i wydania decyzji, o której mowa w art. 25 ust. 6 p.p.w.d. (patrz: wyrok NSA z dnia 19 września 2025 r. sygn. akt I OSK 2198/23; por. np. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Po 919/25 i 25 czerwca 2026 r. sygn. akt II SA/Po 301/26 - orzeczenia dostępne jw.). Żadna z decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organy obydwu instancji nie wskazuje podstawy prawnej weryfikacji prawa do przyznanego wcześniej skarżącemu świadczenia wychowawczego. W istocie nie wiadomo, jakie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w tej sprawie. Tym samym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie poddają się merytorycznej kontroli sądowej. Stanowi to znaczące naruszenie podstawowych zasad i szczegółowych przepisów prowadzenia postępowania administracyjnego, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie doszło do wyżej opisanego, istotnego naruszenia przepisów postępowania, rozpoznanie dalszych zarzutów skargi jest przedwczesne. Dlatego Sąd celowo powstrzymał się od oceny pozostałych zarzutów skargi, w szczególności dotyczących zastosowania prawa materialnego, jak i ustaleń wydanych w sprawie rozwodowej wyroków sądowych obydwu instancji. Tylko w sytuacji dopełnienia wszystkich wymogów wynikających z zasad postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 i art. 7 k.p.a., oraz dalszych przepisów je uszczegóławiających, ziści się możliwość poddania takiej decyzji ocenie sądowej, jeżeli zostanie ona wydana przez organy ZUS i zaskarżona do sądu administracyjnego. W związku z tym, mając na uwadze stwierdzone uchybienia w zakresie naruszenia przywołanych przepisów postępowania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, Zakład kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118), uwzględniając fakt identyczności trzech wniesionych skarg, brak konieczności udziału w rozprawie, złożoność sprawy (jednorodność trzech spraw) oraz stopień przyczynienia się pełnomocnika do jej wyjaśnienia. Sąd finalnie zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego łącznie w tych trzech sprawach w kwocie 480 zł, tj. po 160 zł w każdej.