Sygnatura
II SA/Po 398/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 20 sierpnia 2026 r., II SA/Po 398/26
Wynik
uchylono postanowienia I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 20 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 20 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Talaga Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 lutego 2026 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowieniem z dnia 20 marca 2026 roku (znak: [...]), utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 6 lutego 2026 roku (znak: [...]), którym stwierdzono nieważność postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 12 lipca 2021 roku (znak: [...]) o sprostowaniu omyłki w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 7 kwietnia 2021 roku Nr [...], którą na wniosek M. K. zatwierdzono wariant realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie obory wolnostanowiskowej dla bydła mlecznego, budowa silosów oraz zbiornika na gnojowicę wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr geod. [...] obręb [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Wójt Gminy [...] dokonał sprostowania decyzji środowiskowej w następujący sposób: 1) Zapis w pkt 1 sentencji decyzji "W rozbudowanym budynku obory nr [...] o powierzchni przeznaczonej pod stanowiska wynoszącej 181,44m˛ (63 legowiska x 2,88m˛) utrzymywać zwierzęta na rusztach maksymalnie 63 krowy mleczne, łącznie 63DJP" zastąpiono poprzez "W rozbudowanym budynku obory nr [...] o powierzchni przeznaczonej pod stanowiska wynoszącej 181,44m˛ (63 legowiska x 2,88m˛) utrzymywać zwierzęta w systemie bezściołowym maksymalnie 63 krowy mleczne, łącznie 63DJP"; 2) Zapis w pkt 2 sentencji decyzji "W istniejącej oborze nr [...] o powierzchni przeznaczonej pod stanowiska, wynoszącej 246m˛ utrzymywać na płytkiej ściółce maksymalnie 165 krów mlecznych, na głębokiej ściółce maksymalnie: 20 jałówek cielnych, 9 jałówek poniżej 1 roku, 27 jałówek od 14 do 1 roku oraz 27 cieląt, tj. łącznie 55,35 DPJ" zastąpiono poprzez "W istniejącej oborze nr [...] utrzymywane będzie na płytkiej ściółce maksymalnie 16 krów mlecznych, na głębokiej ściółce maksymalnie: 20 jałówek cielnych, 9 jałówek powyżej 1 roku, 27 jałówek od 6 mcy do 1 roku oraz 27 cieląt, tj. łącznie 55,35 DPJ"; 3) Zapis w pkt 5 sentencji decyzji "Wykonać szczelny odporny na agresywne działanie gnojowicy zbiornik podrusztowy o pojemności 1131mł" zastąpiono poprzez "Wykonać szczelny odporny na agresywne działanie gnojowicy naziemny zbiornik o pojemności 1049mł. Projektowany pośredni zbiornik na gnojowicę o poj. 64mł. Inwestor po planowanej inwestycji będzie posiadał zbiorniki istniejące i planowane na gnojowicę o łącznej pojemności ok. 1131mł"; 4) W uzasadnieniu decyzji zapis "W ramach przedmiotowego przedsięwzięcia w rozbudowanej oborze nr [...] utrzymywanych będzie 2 z 6 na powierzchni przeznaczonej pod stanowiska wynoszącej 181,44m˛ (63 legowiska x 2,88m˛) na rusztach maksymalnie 63 krowy mleczne tj. łącznie 63 DPJ. W istniejącej oborze nr [...] na powierzchni przeznaczonej pod stanowiska wynoszącej 246m˛ utrzymywane będą na płytkiej ściółce: maksymalnie krowy mleczne w liczbie 165 sztuk, na głębokiej ściółce: maksymalnie 20 jałówek cielnych, 9 jałówek poniżej 1 roku, 27 jałówek od 14 do 1 roku oraz 27 cieląt, tj. łącznie 55,53 DJP" zastąpiono poprzez "W ramach przedmiotowego przedsięwzięcia w rozbudowanej oborze nr [...] utrzymywanych będzie 2 z 6 na powierzchni przeznaczonej pod stanowiska wynoszącej 181,44m˛ (63 legowiska x 2,88m˛) w systemie bezściołowym maksymalnie 63 krowy mleczne tj. łącznie 63 DPJ. W istniejącej oborze nr [...] utrzymywane będą na płytkiej ściółce: maksymalnie krowy mleczne w liczbie 16 sztuk krów mlecznych, na głębokiej ściółce: maksymalnie 20 jałówek cielnych, 9 jałówek powyżej 1 roku, 27 jałówek od 6 mcy do 1 roku oraz 27 cieląt, tj. łącznie 55,53 DJP"; 5) Ponadto w decyzji dodano zapis "W ramach przedmiotowego przedsięwzięcia, na terenie inwestycyjnym powstanie również infrastruktura towarzysząca w postaci: - rozbudowana obora - silosy na kiszonki dwukomorowy 42x8x2,2 - główny zbiornik na gnojowicę o poj. 64mł - pośredni zbiornik na gnojowicę o poj. 64mł - magazyn padłych zwierząt - agregat prądotwórczy ok. 15 kW". Uwzględniając powyższe organ uznał, że sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 K.p.a., gdyż postanowienie o sprostowaniu zmienia rozstrzygnięcie sprawy. Kolegium wyjaśniło, że wśród przyczyn nieważności decyzji (tu: zaskarżalnego postanowienia) wymienia się między innymi wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa to naruszenie niebudzące jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego. Jeśli chodzi o naruszenie przepisów proceduralnych, przypisanie decyzji/zaskarżonemu postanowieniu wady nieważności dopuszczalne jest wyłącznie wówczas gdy naruszenie tych przepisów mając rażący charakter, pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Instytucja sprostowania nie służy do naprawiania merytorycznych wad decyzji. Postanowienie zmienia treść decyzji, tak sentencji, jak i uzasadnienia, co jest działaniem sprzecznym z zasadami praworządnego państwa. Wraz ze zmianą ustaleń decyzji zmieniono oddziaływanie planowanej decyzji na środowisko i działki sąsiednie. Zmieniając treść decyzji w drodze postanowienia organ w istocie doprowadził do obejścia art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Postanowienie nie zostało doręczone w trybie art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jednak nie jest to wada kwalifikowana z art. 156 K.p.a. M. K. (inwestor) skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zażądał uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2026 roku oraz poprzedzającego go postanowienia tego organu z dnia 6 lutego 2026 roku, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W ocenie strony zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem: - art. 156 § 2 K.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych, - art. 6 i art. 8 K.p.a. wskutek naruszenia zasady praworządności i zasady zaufania obywatela do państwa i prawa, - art. 2 Konstytucji RP, który gwarantuje bezpieczeństwo prawne i ochronę praw nabytych. W uzasadnieniu żądań skargi wskazano, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stanowiła podstawę wydania dalszych decyzji w procesie inwestycyjnym, tj decyzji o warunkach zabudowy z dnia 10 maja 2021 roku (znak: [...]) oraz decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 18 października 2021 roku (nr [...]). W wyniku wydania tych rozstrzygnięć doszło do powstania określonych praw podmiotowych po stronie inwestora oraz do ukształtowania konkretnego stanu faktycznego, obejmującego możliwość realizacji inwestycji, a następnie zrealizowanie inwestycji. W ocenie skarżącego błędne jest stanowisko organu, jakoby skutki wydanych decyzji miały charakter odwracalny. Nie można uznać za odwracalne skutków, których usuniecie wymagałoby eliminacji kolejnych decyzji ostatecznych (decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę) oraz ingerencji w prawa nabyte strony oraz ukształtowany stan faktyczny. Tego rodzaju ingerencja prowadzi do naruszenia stabilności obrotu prawnego oraz podważa podstawowe zasady funkcjonowania administracji publicznej. W praktyce orzeczniczej organów administracji publicznej ugruntowany jest pogląd, że wydanie kolejnych decyzji w ramach jednego procesu inwestycyjnego prowadzi do skutków o charakterze nieodwracalnym. W niniejszej sprawie zachodzi tożsama sytuacja, co w sprawie prowadzonej przez SKO w [...] o sygn. [...] Stanowisko organu prowadzi do przerzucenia na stronę postępowania skutków wadliwych działań administracji publicznej. Taka praktyka pozostaje w oczywistej sprzeczności z fundamentalnymi zasadami porządku prawnego. Stwierdzeniem nieważności postanowienia o sprostowaniu organ koryguje decyzję z pominięciem trybów nadzwyczajnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanego postanowienia. W odniesieniu do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że strona błędnie utożsamia "ciąg inwestycyjny" oraz funkcjonalne powiązania decyzji administracyjnych z wystąpieniem nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. Przedmiotem postępowania było wyłącznie postanowienie o sprostowaniu decyzji środowiskowej, a nie późniejsze decyzje inwestycyjne. Decyzja o warunkach zabudowy i decyzja o pozwoleniu na budowę podlegają nadzwyczajnym trybom weryfikacji. Fakt istnienia ustawowych instrumentów umożliwiających ich wzruszenie wyklucza przyjęcie, że skutki prawne mają charakter nieodwracalny. W ocenie organu nie doszło do naruszenia art. 6 i art. 8 K.p.a., a także art. 2 Konstytucji RP. Zasada trwałości decyzji nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca przewidział tryby eliminowania z obrotu prawnego aktów dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi. W ocenie organu postanowienie o sprostowaniu zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 § 1 K.p.a., nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych oraz nie upłynął termin określony w art. 156 § 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026, poz. 143 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Skarga okazała się uzasadniona. Wzorzec kontroli legalności kwestionowanych skargą postanowień stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej w skrócie "K.p.a."). Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco (art. 1 pkt 1 K.p.a.). Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 15 K.p.a.). Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (art. 16 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 1 i § 2 K.p.a.). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 K.p.a.). Przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję (art. 127a § 1 K.p.a.). Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 1, § 1a, § 1b oraz § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (art. 113 § 1, § 2 i § 3 K.p.a.). Na podstawie przekazanych akt sprawy oraz stanowisk stron postępowania Sąd przyjmuje następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy. Wójt Gminy [...], "po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek [...] sp. z o.o. reprezentowanego przez p. A. G. i p. J. K. działających z pełnomocnictwa p. M. K., decyzją z dnia 7 kwietnia 2021 roku (Nr [...]), zatwierdził przedstawiony wariant realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie obory wolnostanowiskowej dla bydła mlecznego, budowa silosów oraz zbiornika na gnojowicę wraz z infrastrukturą towarzysząca na działce geod. [...] obręb [...], z uwzględnieniem wymagań, które zostały wskazane w 24 punktach. Jednocześnie Wójt Gminy [...] stwierdził brak konieczności ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W oparciu o decyzję środowiskową wydane zostały decyzja o warunkach zabudowy z dnia 10 maja 2021 roku (znak: [...]) oraz decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 18 października 2021 roku (nr [...]). Podaniem z dnia 20 kwietnia 2021 roku (data stempla pocztowego) M. K. wystąpił do Wójta Gminy [...] o dokonanie sprostowania oczywistych omyłek w treści ww. decyzji środowiskowej. Ponadto pismem z dnia 05 maja 2021 roku inwestor wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z żądaniem sprostowania postanowienia tego organu z dnia 08 marca 2021 roku (znak: [...]), w którym wyrażono opinię o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz w 14 punktach wskazano warunki i wymagania konieczne do uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W rozpoznaniu wniosku inwestora z dnia 20 kwietnia 2021 roku Wójt Gminy [...] wydał postanowienie z dnia 12 lipca 2021 roku o sprostowaniu oczywistych omyłek w decyzji z dnia 7 kwietnia 2021 roku (Nr [...]). Działając z urzędu, postanowieniem z dnia 24 marca 2025 roku (znak: [...]), Wójt Gminy [...] sprostował decyzję środowiskową z dnia 7 lipca 2021 roku w ten sposób, że zapis "po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek [...] Sp. z o.o. reprezentowanego przez p. A. G. i p. J. K. działających z pełnomocnictwa p. M. K. zastąpił treścią "po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Pana M. K. reprezentowanego przez Spółkę [...] Sp. z o.o. działającą przez p. A. G. i p. J. K.". Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów art. 145–152 oraz art. 156–159 do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oznacza dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawach zakończonych takimi postanowieniami oraz stwierdzenia ich nieważności (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 126). Skarżony organ stwierdził nieważność postanowienia o sprostowaniu wskazując, że doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 K.p.a., tj. w trybie właściwym dla eliminowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek ukształtowano treść rozstrzygnięcia aktu załatwiającego sprawę administracyjną. Przypomnieć należy, że nie każde oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 156 oraz powołane tam orzecznictwo). Całkowicie zgodne z prawem jest stanowisko organu, że naprawianie merytorycznych wad decyzji administracyjnej winno następować w ramach postępowania odwoławczego, a nie w trybie sprostowania. Skarżący trafnie jednak dostrzega, że skutkiem stwierdzenia nieważności postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 12 lipca 2021 roku jest de facto zmiana treści ostatecznej od dnia 06 maja 2021 roku decyzji środowiskowej, co w dalszej perspektywie prowadzi do zakwestionowania całego procesu inwestycyjnego, czyli także legalności decyzji o warunkach zabudowy z dnia 10 maja 2021 roku oraz legalności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 18 października 2021 roku, które wydane zostały w oparciu o decyzję środowiskową. Niewątpliwie rozstrzygnięcie o nieważności postanowienia o sprostowaniu koryguje ostateczną decyzję środowiskową z pominięciem stosowania trybów nadzwyczajnych w odniesieniu do tej decyzji. W ocenie Sądu brak jest podstaw do tego, aby ujawnione w kontrolowanej sprawie naruszenie art. 113 § 1 K.p.a., tj. błędne posłużenie się procesową instytucją sprostowania, rozpoznawać jako naruszenie prawa, które ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji środowiskowej. Celem wszystkich czynności procesowych jest rozpoznanie sprawy przez ustalenie jej stanu faktycznego, który daje umocowanie prawne do rozstrzygnięcia sprawy przez wyprowadzenie konsekwencji prawnej przyjętej w normie prawa materialnego. Ten wspólny cel nie oznacza, że przepisy prawa procesowego nie są zróżnicowane w sposobie unormowania czynności procesowych organów administracji publicznej. Przy wspólnym celu materialnoprawnym przepisy prawa procesowego w różny sposób wiążą organy administracji publicznej – pozostawiając im ocenę dokonania czynności procesowych i oceny formy tych czynności bądź bezwzględnie wiążąc organy, pozbawiając je swobody w ocenie. Regulacja tak zróżnicowana jest podstawą do ustalenia gradacji wadliwości procesowej: od ciężkiej, kwalifikowanej wadliwości do nieistotnej (B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012, nr 3, s. 45-54). W okolicznościach kontrolowanej sprawy decyzja środowiskowa została wydana w dniu 7 kwietnia 2021 roku, a wniosek o jej sprostowanie wpłynął do organu w dniu 20 kwietnia 2021 roku, czyli w trzynastym dniu od daty wydania decyzji. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Obowiązane są czuwać, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 K.p.a.). Wadliwość procesowa jest powiązana z czynnościami procesowymi organu administracji publicznej, co wyłącza w tym zakresie konsekwencje prawne wadliwych czynności procesowych strony. Konsekwencje te są bowiem powiązane z czynnościami procesowymi organów administracji publicznej (B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, PiP 2012, nr 3, s. 45-54). Wójt Gminy [...] był związany treścią żądania wniosku w zakresie dokonania zmiany rozstrzygnięcia, czy też uzupełnienia treści decyzji środowiskowej, ale nie był związany wskazanym przez stronę trybem rozpoznania złożonego podania. To organ administracji publicznej powinien rozpoznać podanie z dnia 20 kwietnia 2021 roku w trybie właściwym dla treści zawartych w nim żądań. Wniosek o sprostowanie decyzji środowiskowej został złożony w terminie czternastu dni od daty wydania decyzji, a więc w terminie otwartym na wniesienie odwołania oraz w terminie otwartym na wniesienie żądania uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, zamiana i uzupełnienie treści decyzji środowiskowej choć dokonane w trybie instytucji procesowej sprostowania, zamiast w postępowaniu odwoławczym, czy też w trybie uzupełnienia decyzji, nie stanowią o naruszeniu prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Sąd podziela ocenę, że brak doręczenia postanowienia o sprostowaniu w trybie art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, należy rozpoznawać jako wadę procesową kwalifikowaną, która jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek. Sąd nie ujawnił podstaw do przyjmowania oceny, że zmiany wprowadzone postanowieniem o sprostowaniu miały istotne znaczenie z punktu widzenia kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia. Zmiany w zakresie systemu chowu, ilości krów mlecznych, wieku jałówek, rodzaju zbiornika na gnojowicę, ilości poszczególnych rodzajów bydła utrzymywanych w rozbudowanej oborze oraz w oborze istniejącej zostały dokonane przy zachowaniu dotychczasowych parametrów: 63DPJ dla obory rozbudowywanej, 55,35DPJ dla obory istniejącej oraz 1131mł łącznej pojemności zbiorników na gnojowicę. Korekta punktu 2 decyzji w zakresie ilości krów mlecznych polegała na zastąpieniu zapisu "maksymalnie 165 krów mlecznych" zapisem "maksymalnie 16 krów mlecznych". Dane powyższe pokrywają się z opisem zawartym w karcie informacyjnej przedsięwzięcia: obsada zwierząt łącznie 118,35DPJ oraz pojemność zbiorników na gnojowicę 1131mł (przewidziane do pobudowania zbiornik główny 1113mł i zbiornik pośredni 64mł oraz zbiornik rusztowy istniejących 18mł). Z uwagi na powyższe Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia oceny, że oczywista obraza art. 113 § 1 K.p.a. nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. orzeczono o usunięciu z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego je postanowienia z dnia 6 lutego 2026 roku (punkt 1 wyroku). Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym. Można mówić o rażącym naruszeniu przepisów proceduralnych wówczas, gdy w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, zostały zastosowane nieprawidłowo albo w ogóle nie byłyby zastosowane. Naruszenie przepisów postępowania musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji i w niej tkwić (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, art. 156 oraz powołane tam orzecznictwo). Skoro skutkiem postanowienia o sprostowaniu jest merytoryczna korekta i uzupełnienie treści decyzji środowiskowej, to konsekwentnie trzeba przyjmować, że skutki naruszenia art. 113 § 1 K.p.a. przeniosły się i tkwią w treści decyzji środowiskowej. Stosowanie sankcji nieważności w odniesieniu do postanowienia o sprostowaniu stało się bezprzedmiotowe, co rozpoznano jako podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (100 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Paweł Daniel Robert Talaga /przewodniczący/ Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Łd 374/26 · 20 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 20 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 374/26
Sygnatura: II SA/Kr 394/26 · 20 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 20 sierpnia 2026 r., II SA/Kr 394/26
Sygnatura: IV SA/Wa 2012/26 · 20 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2026 r., IV SA/Wa 2012/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny