II SA/Po 590/26

Dnia 9 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2026 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 27 kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. zasądzić od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pismem z 8 czerwca 2026 r. M. L. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Rektora Uniwersytetu (dalej: Rektor [...]). Przedmiotem niniejszej sprawy jest skreślenie skarżącej z listy studentów tej uczelni. Rektor [...] przesyłając akta sprawy do Sądu podał, że dnia 7 lipca 2026 r. wydał decyzję administracyjną, którą uwzględnił w całości skargę, a więc uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty poprzez skreślenie skarżącej z listy studentów ze skutkiem na przyszłość, a nie z mocą wsteczną, jak poprzednio. Ponadto Rektor [...] stwierdził, że jego działanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Do Sądu przekazano ww. "decyzję autokontrolną", a także dowód doręczenia jej skarżącej. Sąd zważył, co następuje. Postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Ustawodawca nie sprecyzował, jak należy rozumieć bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże już samo literalne brzmienie tego słowa wskazuje na brak przedmiotu sprawy. Musi zatem zajść, jeszcze przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny, taka sytuacja, w której "odpada" przedmiot sprawy. Ponieważ kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sprawy ze skarg na decyzje administracyjne, to wyeliminowanie takiej decyzji przed wydaniem wyroku, czyni sprawę sądowoadministracyjną bezprzedmiotową w sposób trwały. Jednym ze sposobów na eliminację decyzji administracyjnej po wniesieniu skargi, ale jeszcze przed dniem wydania wyroku, jest skorzystanie przez organ administracji publicznej z tzw. uprawnień autokontrolnych, o których mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a. Stanowisko to jest w pełni akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2769/22; postanowienie WSA w Poznaniu z 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 156/25 - publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie została wydana decyzja, która spełnia znamiona decyzji autokontrolnej. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Dla stwierdzenia, że Rektor [...] dokonał działań zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. niezbędne jest zawężające rozumienie tego przepisu. Jest to konieczne, ponieważ uchylenie rozstrzygnięcia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może nastąpić co do zasady wyłącznie przez tenże sąd. Omawiany przypadek jest wyjątkiem, stąd należy wykładać przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. zawężająco (exceptiones non sunt extendendae). Skarga wpłynęła do Rektora [...] dnia 10 czerwca 2026 r., o czym świadczy prezentata na skardze (k. 2 akt sądowych). Zatem trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a., upływał z dniem 10 lipca 2026 r. Rektor [...] dochował tego terminu i dnia 7 lipca 2026 r. wydał decyzję, którą: 1) uchylił zaskarżoną decyzję zgodnie z osnową skargi; 2) wydał nową decyzję, w której rozstrzygnął sprawę co do istoty zgodnie z wolą skarżącej – skreślił ją z listy studentów z dniem wydania decyzji, a nie z mocą wsteczną, co kwestionowano w skardze. Ponadto w decyzji tej Rektor [...] uznał, że zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu decyzja Rektora [...] z 7 lipca 2026 r. spełnia znamiona decyzji autokontrolnej, gdyż skutecznie uchyliła zakwestionowane rozstrzygnięcie i jednocześnie dokonała rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem żądań wyrażonych w skardze. Skoro więc organ uwzględnił skargę niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. W związku z Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 161 § 2 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. O zwrocie kosztów sądowych w kwocie 200 zł orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.