II SA/Sz 334/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie z dnia 18 marca 2026 r. nr XXIV/237/2026 w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska Rady Miejskiej w Stargardzie postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić Stowarzyszeniu " uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] ([,,,]) złotych.

Pismem z 25 marca 2026 r. Stowarzyszenie ["L."]" (dalej: "Stowarzyszenie") wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Miejskiej w S. z 18 marca 2026 r. nr [...] uchylającą uchwałę z 24 czerwca 2025 r. nr [...] w sprawie przyjęcia stanowiska Rady Miasta w sprawie sprzeciwu wobec ewentualnego zamiaru utworzenia na terenie Gminy – Miasto S. jakichkolwiek ośrodków dla imigrantów nielegalnie przekraczających granicę państwa. Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej chwały podnosząc, że mieszkańcy, w tym inicjatorzy uchwały z 2025 r., przed wydaniem uchwały, zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się, nie zapewniono transparentności procesu decyzyjnego, ograniczono realny udział społeczności lokalnej w sprawowaniu władzy publicznej. Stanowi to naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady udziału obywateli w życiu publicznym, wynikającej m.in. z art. 4 i art. 61 Konstytucji RP. Jak argumentowało Stowarzyszenie, zaskarżona uchwała dotyczy spraw fundamentalnych dla lokalnej społeczności, w tym: bezpieczeństwa mieszkańców, kierunku rozwoju miasta, wykorzystania zasobów samorządu, potencjalnych skutków polityki migracyjnej realizowanej na poziomie krajowym i europejskim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Według organu, zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem i obowiązującą procedurą. Uchwała ta nie jest aktem prawa miejscowego, ma ona charakter deklaratoryjny – nie nakłada obowiązków, nie ustanawia zakazów ani nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych, a jedynie wyraża stanowisko organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 24 marca 2026 r. wpłynęła na rachunek sądowy kwota 300 zł uiszczona tytułem wpisu od ww. skargi (dowód przelewu, k. 26 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed administracyjnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także obejmuje kontrolę aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r., poz. 1153, dalej: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada skargę na ww. akt, m.in. pod kątem spełnienia wymogów formalnych, mając na względzie charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a także interes prawny wnoszącego skargę do kwestionowania uchwały. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest właśnie, stanowiący podstawę prawną wniesionej w sprawie skargi, art. 101 ust. 1 u.s.g. Ustawodawca aktualnie zaliczył do warunków formalnych dopuszczalności skargi zarówno wykazanie posiadania interesu prawnego lub uprawnienia, jak i ich naruszenia, poprzez podjęcie ww. aktu. Dopiero zatem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę przez uchwalenie zaskarżonego aktu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. W sprawie ze skargi na uchwałę wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem zaistniałym w dacie wniesienia skargi (nie w przyszłości) i wykazania naruszenia tego interesu prawnego lub uprawnienia. W orzecznictwie i doktrynie eksponowany jest przy tym element bezpośredniości, konkretności i realnego charakteru interesu prawnego strony. Ze skargi wynika, że strona skarżąca kwestionuje legalność zaskarżonej uchwały, mocą której Rada Miasta uchyliła własną uchwałę z 24 czerwca 2025 r. w sprawie przyjęcia stanowiska w sprawie sprzeciwu wobec ewentualnego zamiaru utworzenia na terenie Gminy – Miasto S. jakichkolwiek ośrodków dla imigrantów nielegalnie przekraczających granicę państwa. W ocenie Sądu, powoływana w skardze argumentacja nie świadczy o istnieniu po stronie strony skarżącej interesu prawnego, ani tym bardziej o tym, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Naruszenie interesu prawnego oznacza istnienie związku pomiędzy prawnie gwarantowaną, konkretną i indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżonym aktem, polegającym na tym, że zaskarżony akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną (a nie wyłącznie faktyczną) przez nałożenie obowiązków lub pozbawienie uprawnień albo uniemożliwienie ich realizacji (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, postanowienia NSA z: 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2845/21, i 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2387/18). W ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uznania, że zaskarżona uchwała kształtuje sytuację prawnomaterialną strony skarżącej. W art. 18 ust. 2 u.s.g., ustawodawca określił samodzielne podstawy do działania rady gminy - upoważniając ją do wydawania aktów w sferze wymagającej działania organów gminy. Jako podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały, organ wskazał § 8 ust. 2 Statutu Miasta S. . Zgodnie z tym przepisem, Rada Gminy może przyjąć stanowisko lub apel (które nie rodzą skutków prawnych), jeżeli zostały zgłoszone na piśmie. Oznacza, to że Rada Gminy może podejmować, w trybie przewidzianym dla uchwał, oświadczenia zawierające stanowisko w określonej sprawie, np. w sprawie tworzenia ośrodków dla nielegalnych imigrantów na terenie tej Gminy. Jest to, jak sama nazwa wskazuje, jedynie stanowisko w sprawie, w tym przypadku uchwała uchylająca sprzeciw Rady Gminy wobec ewentualnego tworzenia ośrodków dla nielegalnych imigrantów na terenie tej Gminy. Zaskarżona uchwała nie posiada więc waloru wiążącego dla jakiegokolwiek podmiotu, a jednie wyraz stanowiska w sprawie relokacji nielegalnych imigrantów na terenie Gminy. Jak trafnie wskazuje się w judykaturze, charakter prawny tego rodzaju uchwał jak zaskarżona jest wyłącznie postulatywny, niewładczy i nie wywołujący żadnych skutków prawnych (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2331/25). Zaskarżona uchwała w żaden sposób, nawet pośredni, nie oddziałuje na sytuację prawną strony skarżącej co oznacza, że postanowienia tej uchwały nie naruszają jej interesu prawnego, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd podkreśla zarazem, że skarga złożona w trybie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej, obywatelskiej), zatem do jej wniesienia nie legitymuje powoływanie się strony skarżącej na naruszenie zasad udziału mieszkańców w życiu publicznym. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego w tym trybie skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą rzeczywiście naruszać istniejący i przysługujący konkretnemu podmiotowi interes prawny w dacie podejmowania uchwały (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, opubl. OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Strona skarżąca nie wykazała związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków a kwestionowaną uchwałą, skutkującego naruszeniem interesu prawnego wnoszącej skargę, a przy tym zaskarżona uchwała jest tego rodzaju, że nie kształtuje sytuacji prawnej strony skarżącej, nie ma mocy wiążącej w kwestii relokacji imigrantów nielegalnie przekraczających granicę państwa. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.