II SA/Wa 229/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia odrzucić skargę.

W piśmie z dnia 16 stycznia 2024 r. I.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Pod skargą zamiast podpisu znajdował się tuszowy odcisk palca skarżącej wraz z adnotacją, że skarżąca nie potrafi się podpisać. Ponadto na skardze starszy inspektor M.L. potwierdziła własnoręczność odcisku kciuka I.S.. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. skarżąca została wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podpisanie skargi. Sąd pouczył, że za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Sąd wyjaśnił jednocześnie skarżącej, że przepisy nie przewidują możliwości podpisania skargi za pomocą tuszowego odcisku palca. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do Sądu zostało nadesłane w dniu 4 maja 2024 r. pismo podpisane przez H.R., w którym podała ona, że jest matką skarżącej i została przez nią upoważniona. Wyjaśniła ponadto, że I.S. nie pisze i nie podpisuje się, zachorowała i nie mówi. W związku z treścią powyższego pisma Sąd zarządzeniem z dnia 14 maja 2024 r. ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez osobę upoważnioną, np. H.R., z podaniem przyczyny, dla której I.S. nie podpisała się sama. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zawarte w piśmie Sądu z dnia 6 czerwca 2024 r. (k. 26 akt sądowych) zostało doręczone skarżącej w dniu 12 czerwca 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 27 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Do takich wymagań zaliczyć należy konieczność podpisania pisma, w tym przypadku skargi, przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika – art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 49 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z przytoczonych przepisów wynika, że w przypadku gdy skarga jest obarczona brakiem formalnym w postaci jej niepodpisania, przewodniczący wzywa stronę wnoszącą skargę do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, a nieuzupełnienie braku w tym terminie skutkować będzie odrzuceniem skargi. Ponadto, należy zauważyć, że w myśl art. 46 § 4 p.p.s.a., za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Powyższy przepis ma zastosowanie w stosunku do strony, która nie może się podpisać z powodu nieusuwalnej lub długotrwałej przyczyny (np. kalectwo, choroba upośledzająca sprawność ruchową lub analfabetyzm). Ma on na celu umożliwienie sporządzenia pisma stronie, która jest obecna przy podejmowaniu tej czynności, ale nie potrafi posługiwać się w danym momencie lub w ogóle pismem ręcznym. Dla swej skuteczności wymaga spełnienia dwóch warunków: upoważnienia osoby podpisującej się w zastępstwie oraz podania przyczyny braku własnoręcznego podpisu wnoszącego pismo. Upoważnienie do złożenia podpisu nie wymaga szczególnej formy, wystarczy, że osoba powoła się na nie. Udowodnienie istnienia stosownego upoważnienia będzie konieczne dopiero w przypadku powstania wątpliwości sądu w tym zakresie. Jeżeli zatem skarżąca nie była w stanie podpisać skargi własnoręcznie, np. z przyczyn zdrowotnych, mogła uczynić to za nią osoba przez nią upoważniona, wskazując przyczynę braku podpisu skarżącej. Taki podpis osoby upoważnionej powinien zostać złożony pod skargą. W rozpoznawanej sprawie skarga została opatrzona jedynie tuszowym odciskiem palca skarżącej, jednak należy wyjaśnić, że tuszowy odcisk palca nie jest podpisem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt III OZ 148/23, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Z powyższych przyczyn konieczne było wezwanie skarżącej do podpisania skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, w sposób zgodny z art. 46 § 4 p.p.s.a., tj. do podpisania skargi przez osobę upoważnioną, np. przez H.R. Sąd wskazał, że osoba upoważniona musi podać przyczynę, dla której strona sama się nie podpisała. Oznacza to, że w niniejszej sprawie konieczne i jednocześnie wystarczające było, aby skarga została podpisana za skarżącą przez np. H.R., która powinna wskazać przyczynę, dla której skarżąca się nie podpisała. Tego jednak w sprawie nie uczyniono. Samo złożenie w odrębnym piśmie oświadczenia osoby upoważnionej wyjaśniające, że skarżąca nie może się podpisać nie może zostać uznane za realizację wspomnianego obowiązku, jeśli (tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie) osoba upoważniona nie podpisała się pod skargą, pomimo wezwania Sądu. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało doręczone w dniu 12 czerwca 2024 r., a więc termin do skutecznego dokonania tej czynności upłynął w dniu 19 czerwca 2024 r. Skarżąca, pomimo wezwania, nie nadesłała skargi podpisanej ani własnoręcznie ani przez osobę upoważnioną zgodnie z art. 46 § 4 p.p.s.a. W konsekwencji należało przyjąć, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego w zakreślonym terminie, co winno skutkować odrzuceniem skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.