II SA/Wa 352/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego – oddala skargę –

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o odmowie nadania [...] D. L. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Na podstawie wniosku D. L. z dnia [...] maja 2011 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych wszczęła postępowanie w sprawie nadania wnioskodawcy stopnia doktora habilitowanego. W toku postępowania habilitacyjnego zostały przedstawione cztery recenzje pozytywne. W dniu [...] czerwca 2012 r. Rada Wydziału [...] po zapoznaniu się z opinią Wydziałowej Komisji ds. Przewodu Habilitacyjnego w głosowaniu tajnym podjęła uchwałę, którą odmówiła D. L. nadania stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie [...]. W uzasadnieniu wskazano, na wyniki głosowania. W odwołaniu od powyższej uchwały D. L. podniósł, iż została zmieniona godzina kolokwium habilitacyjnego na popołudniową co spowodowało jego zmęczenie a w konsekwencji skok ciśnienia uniemożliwiający energiczne wygłoszenie wykładu. Wskazał, iż nie zakwestionowano żadnych podanych przez niego faktów biograficznych i naukowych a jedynie skupiono się na sposobie i metoryce wygłoszenia zwyczajowej mowy. Zarzucił, iż atmosfera kolokwium była bardzo stresująca i traktowana go w sposób wyjątkowo ostry. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Rady Wydziału [...], Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem D. L. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciwko wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału. Dalej podała, że Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału. Stwierdziła również, że uznaje odwołanie za bezzasadne i nie zasługujące na poparcie, bowiem w świetle dokumentacji przewodu habilitacyjnego nie miały miejsca błędy proceduralne lub formalno-prawne. W ocenie Centralnej Komisji wykład tylko potwierdził, że habilitant nie spełnia wymogów samodzielnego pracownika naukowego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi D. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, zawierającej istotne mankamenty w zakresie zdawkowego uzasadnienia, niezgodnego z ustawą o szkolnictwie wyższym, sugerującego przyznanie habilitacji za wygłoszenie wykładu, wskazującego uchybienia przewodu których nie było i drastycznego przekroczenia określonego prawem czasu na wydanie decyzji, co spowodowało utratę pracy habilitanta na uniwersytecie. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga D. L. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65 poz. 595 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2011 r., ponieważ przewód habilitacyjny nie został zakończony do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 84, poz. 455 ze zm.) – art. 33 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy. Zgodnie z art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stopień doktora i doktora habilitowanego jest nadawany w drodze przewodu wszczętego na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia. Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18 ustawy zgodnie z którym przewód habilitacyjny przeprowadza i stopień doktora habilitowanego nadaje: w szkole wyższej – rada wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu habilitacyjnego 2) wyznaczenia recenzentów 3) dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego 4) przyjęcia kolokwium habilitacyjnego 5) nadania stopnia doktora habilitowanego. Przed podjęciem przez radę uchwały o nadanie stopnia doktora habilitowanego osoba ubiegająca się o nadanie tego stopnia wygłasza na posiedzeniu tej rady wykład habilitacyjny. Zgodnie z art. 21 ust. 1 osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust.2 jeżeli są one odmowne odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami przewodu w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę albo uchylając ją przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. W sprawach o nadanie stopni naukowych, w których ocena rozprawy doktorskiej czy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego kandydata pod kątem spełnienia wymogów stawianych przez ustawę wymaga specjalistycznej wiedzy sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji kończącej postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego, to znaczy czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy regulującymi tryb i zasady postępowania w tego rodzaju sprawach, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego – bo w tym przypadku być nie może – wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego i rozprawy (doktorskiej czy habilitacyjnej) osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego dokonaną w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego zarówno w recenzjach naukowych jak i stanowisku Sekcji Centralnej Komisji zawierającym propozycje dla Prezydium Centralnej Komisji rozstrzygnięcia sprawy. Tak więc rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd mógł podać kontroli dochowanie przez Centralną Komisję norm regulujących postępowanie przed organami Komisji, nie mógł natomiast rozważać tych zarzutów skargi, które dotyczą merytorycznej oceny wykładu habilitacyjnego oraz pozostałego dorobku naukowego skarżącego. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że centralna Komisja nie uzasadniła we właściwy sposób wydanej przez siebie decyzji. Należy zwrócić uwagę, że decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny (§ 14 statutu) i zapadają w głosowaniu tajnym (art. 20 ust. 1 ustawy oraz § 7 ust. 2 statutu). Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 sygn. akt III ARN 86/95 OSNAP 1996/21/315 Sąd Najwyższy podzielił stanowisko piśmiennictwa, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione (bo przecież niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażania swego stanowiska) i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (także sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. To stanowisko jest konsekwentnie utrzymywane w dotychczasowym orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt I SA 813/99, LEX nr 46279 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Wyników zaś tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 kpa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela. Zarzut naruszenia ustawowego terminu rozpatrzenia odwołania przez Centralną Komisję nie jest również uzasadniony, bowiem Centralna Komisja rozpatrywała odwołanie w terminie nie przekraczającym 6 miesięcy wynikającym z art. 21 ust. 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów a podnoszone przez skarżącego zarzuty uznał za bezzasadne. W dokonanej ocenie Rady, potwierdzonej w postępowaniu instancyjnym przez Centralną Komisję, która powołała w tym celu dwóch recenzentów – osiągnięcia Kandydata nie spełniały przesłanek art. 16 i art. 17 ust. 1-2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Rada Wydziału podjęła także uchwałę o odmowie nadania stopnia naukowego po przeprowadzonej szerokiej dyskusji odnoszącej się do dorobku naukowego, w tym do wyjątkowo krytycznie przyjętego wykładu habilitacyjnego. Negatywne oceny wykładu habilitacyjnego, niewątpliwie trudne do zaakceptowania przez osobę ubiegającą się o nadanie stopnia naukowego – nie jest automatycznie rozstrzygnięciem niesprawiedliwym. Ktokolwiek bowiem poddaje się jakimkolwiek ocenom musi zawsze liczyć się z tym, że może spotkać się również z ocenami których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej krytyki własnych umiejętności, talentu czy wiedzy. Z przedstawionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.