II SA/Wa 715/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi L. O. na orzeczenie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oraz w związku chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową 1. odrzuca skargę w zakresie związku chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową; 2. oddala skargę w pozostałej części.

Zaskarżonym aktem uchylono w całości - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. (dalej jako "Komisja Rejonowa") z [...] listopada 2023 r. i wydano - wobec st. szer. rez. L. O., zwanego dalej "Żołnierzem" - własne orzeczenie w kwestii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej: "Kategoria D - Zał. 1 Grupa II - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej." (tak pkt 10) oraz związku poszczególnych chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową (w pkt 11). U Żołnierza rozpoznano w pkt 9.1 oraz pkt 9.6-8 orzeczenia: 1. zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z zespołem bólowym szyjnym z drętwieniem palców Il-V obu rąk oraz przewlekłym lędźwiobólem i okresową obustronną rwą kulszową, upośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 6, § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.), zwanego dalej "Załącznikiem", 6. okresowy zespół bólowo-obrzękowy po przebytym urazie stawu kolanowego prawego, nieznacznie upośledzające sprawność ruchową - § 77 pkt 6 Załącznika, 7. przedłużone lękowo-depresyjne zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2 Załącznika, 8. używanie szkodliwe alkoholu i innych środków psychoaktywnych w okresie kontrolowanej abstynencji - § 72 pkt 2 Załącznika. W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" - przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - Komisja Rejonowa - działając na skierowanie Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w K., w celu określenia zdolności do pełnienia służby wojskowej innej niż zawodowa, po przeprowadzeniu ponownego postępowania orzeczniczego w miejsce orzeczenia z [...] października 2022 r., uchylonego aktem z [...] listopada 2022 r. - wydała rozstrzygnięcie, którym uznała Żołnierza za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych, przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria "D" wedle Załącznika w grupie II); wymieniono rozpoznane uprzednio u Żołnierza schorzenia oraz wskazano, które z nich uznano za pozostające w związku ze służba wojskową, - wobec wniesienia odwołania sprawę rozpatrywano ponownie, - po analizie całokształtu zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej stwierdzono, że przed wydaniem rozstrzygnięcia przeprowadzono właściwe postępowanie orzecznicze, zlecając stosowne badania i konsultacje w celu określenia zdolności do służby wojskowej; Komisja Rejonowa zleciła przeprowadzenie obserwacji klinicznej psychiatrycznej; odbyła się ona w okresie [...] maja 2023 r. w Klinice [...] w W. w wydanej dla potrzeb przedmiotowego postępowania opinii psychiatryczno-psychologicznej z [...] sierpnia 2023 r. stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki do rozpoznania u orzekanego zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD); dalej Centralna Komisja zajęła stanowisko w kwestii związku schorzeń Żołnierza ze służbą; skonstatowała, że sformułowana w danym zakresie w orzeczeniu Komisji Rejonowej ocena nie jest w pełni właściwa; w związku z tym jej orzeczenie należało uchylić; uzupełnieniu wymagały również zgłoszone przez Żołnierza w odwołaniu uwagi, dotyczące doprecyzowania rozpoznań; Centralna Komisja zmodyfikowała rozpoznania w pkt 9.1 i 9.6 niniejszego orzeczenia i uznał związek ze służbą wojskową schorzenia w pkt 9.1, - uchylono więc orzeczenie Komisji Rejonowej i - wobec treści art. 12 K.p.a., aby niepotrzebnie nie przedłużać załatwienia sprawy - wydano nowe orzeczenie, - ustalono w nim stosowną do aktualnego stanu zdrowia Żołnierza kategorię ("D"); rozpoznania w pkt 9.1 oraz pkt 9.6-8 orzeczenia stanowią bowiem przeciwwskazanie do pełnienia służby. W skardze, podtrzymanej kolejnym pismem (datowane [...] kwietnia 2024 r. zatytułowane także "Skarga"), wniesiono o "Przypisanie, rozpoznanej w punkcie 9 ppkt 1. zaskarżonego orzeczenia, choroby tj. zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z zespołem bólowym szyjnym z drętwieniem palców ll-V obu rąk oraz przewlekłym lęźwiobólem i okresową obustronną rwą kulszową, upośledzającą sprawność ustroju - § 34 pkt 6, § 62 pkt 1, do załącznika nr 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31.03.2003 r. (Dz.U. Nr 62 z 2003 r., poz. 567 z późn. zm). W uzasadnieniu sformułowano szeroką argumentację, która - zdaniem Żołnierza - przemawia za odmienną kwalifikacją związku zdiagnozowanych u niego schorzeń ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową. Podniosła, że - wedle stanowiska judykatury - sprawy te nie należą do kognicji sądów administracyjnych. W części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wniesiono zaś o oddalenie skargi - podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności konieczna była ocena dopuszczalności wniesienia skargi - w szczególności wobec wywodów organu w udzielonej na nią odpowiedzi. Trafnie podniósł organ, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie związku schorzeń osoby ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Poinformowano zresztą o tym Żołnierza w pouczeniu, zawartym w końcowej części zaskarżonego aktu. W judykaturze przyjęto, że kwestie te nie należą do właściwości sądów administracyjnych - tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 93/10 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skargę odrzucono jedynie w zakresie, gdzie dotyczyła ona kwestii niebędących we właściwości sądu administracyjnego (tak pkt 1 wyroku). Wobec wniesienia skargi pomimo pouczenia, Sąd ocenił zaś legalność skarżonego aktu w części, w jakiej pozostaje to w jego kognicji. W zakresie określenia zdolności do służby wojskowej oddalono skargę, gdyż zaskarżony akt nie narusza prawa. Trafne jest stanowisko organu, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaję je za własne. Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować zaliczenie rozpoznanych u Żołnierza schorzeń do kategorii chorób i ułomności, wymienionych w § 34 pkt 6, § 62 pkt 1, § 67 pkt 2, § 72 pkt 2 i § 77 pkt 6 Załącznika - jak w pkt 9.1 oraz pkt 9.6-8 orzeczenia. W myśl określonych Załącznikiem zasad – co do osób klasyfikowanych w grupie II, jak Żołnierz - wystąpienie wskazanych w pkt 9.6-8 schorzeń musi stanowić przesłankę kwalifikacji osoby do kategorii "D" (tak: kolumna 5 w tabeli). Co istotne, w kwestii ustalenia kluczowych w sprawie faktów, sam Żołnierz nie kwestionuje (także na etapie wniesienia skargi) wystąpienia u niego chorób bądź ułomności, wymienionych w stosownych § tabeli w Załączniku. Sąd więc z urzędu ani też wobec zarzutów skargi nie dostrzegł w zaskarżonym akcie wad, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ) - orzeczono jak w pkt 2 sentencji.