II SA/Wa 738/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. C. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę oraz ustalenie związku lub braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę

D. C. (zwany dalej: "Skarżącym") został skierowany na badanie lekarskie przez Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z [...] czerwca 2019r. nr [...] orzekła, że stwierdzone schorzenia nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, wobec czego nie ma podstaw do określenia procentowego stopnia uszczerbku na zdrowiu. Centralna Komisja Lekarska (zwana dalej: "CKL") orzeczeniem z [...] stycznia 2020r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i wydała nowe, orzekając, że schorzenie wymienione w rozpoznaniu nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, gdyż nie spełnia kryteriów określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 maja 2019r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia. Z uzasadnienia ww. orzeczenia wynika, że Skarżącego zwolniono ze służby [...] lutego 2018r. Skarżący pismem z 2 marca 2020r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. orzeczenie CKL, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że komisja lekarska nie wyznaczyła do konsultacji lekarza Diabetologa, którego konsultacja stwierdziłaby uszczerbek na zdrowiu, powstały wskutek choroby w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi, bo sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a.), odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisów ustawy z 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020r. poz. 398) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Decyzja (orzeczenie) komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze, dotyczy zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, drugie: ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia komisji lekarskich w związku z tym można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby, w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. Na kanwie tychże orzeczeń, w judykaturze podkreśla się, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do Sądu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 maja 2015r. sygn. akt I OSK 2978/13; 9 listopada 2009r. sygn. akt I OSK 354/09 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez komisje lekarskie stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza i ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają zaskarżeniu do Sądu administracyjnego. Sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 93/10; 29 maja 2008r. sygn. akt II OSK 667/08; 22 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 220/10; uchwała NSA z 19 stycznia 1998r. sygn. akt OPS 8/97 - dostępne na www.nsa.gov.pl). Rozważania powyższe wskazują, że od orzeczeń komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza już zwolnionego ze służby i ustalenia stopnia inwalidztwa, a także związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz ustalenia zdolności do "pracy" funkcjonariusza, w celu określenia grupy inwalidzkiej skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i jak wyżej wskazano, są poddawane kontroli przez Sądy powszechne. W konsekwencji nie podlegają zaskarżeniu do Sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości. Zaskarżone orzeczenie CKL z [...] stycznia 2020r. należy do drugiej grupy z wyżej opisanych orzeczeń, które nie mają samodzielnego bytu i nie podlegają kontroli Sądu administracyjnego. Orzeczenie to wydano w związku ze skierowaniem Skarżącego, wystosowanym przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w celu ustalenia inwalidztwa i związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to nie dotyczy więc ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżącego zwolniono ze służby [...] lutego 2018r. Skarżący nie pełni więc służby w Policji, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem. Jakkolwiek w orzeczeniu tym posłużono się dodatkowym wskazaniem "zdolny do służby w Policji z ograniczeniem" nie zmienia to przedmiotu orzeczenia oraz okoliczności, w których je wydano. Ten rodzaj orzeczenia CKL, o czym mowa wyżej, nie podlega kognicji Sądów administracyjnych Sąd, mając powyższe na względzie, zobowiązany był, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., odrzucić skargę, o czym orzekł w sentencji postanowienia.