II SA/Wr 255/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: starszy asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze sprzeciwu G. sp.k. z siedzibą w B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 16 stycznia 2026 r. Nr SKO/OS-414/65/2025 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 614 (słownie: sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2026 r. (nr SKO/OS-414/656/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy - dalej "Kolegium" lub "SKO" uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy C. z dnia 15 września 2025 r., z dnia 6 marca 2024 r. nr 59/2024 - dalej "Burmistrz", ustalającą - na rzecz G. spółka komandytowa z siedzibą w B. )dalej jako "strona skarżąca") środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kopalin z Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z jej przeróbką, położonego na działce nr [...], [...], obręb B., gm. C., powiat [...]" Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 30 lipca 2024 r. do Urzędu Gminy w C. wpłynął wniosek strony skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn. "Wydobywanie kopaliny z części Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z jej przeróbką, położnego na działce nr [...], [...], obręb B., gm. C., powiat [...]". Wniosek ten został następnie uzupełniony za pismem inwestora z dnia 26 sierpnia 2024 r., przekazującym kartę informacyjną ze wskazaniem, iż planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na działkach nr [...] i [...], obręb B. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, działający z upoważnienia Wójta Gminy C., Zastępca Wójta decyzją z dnia 15 września 2025 r., nr ROŚ.6220.6.2024.2025.MK, ustalił na rzecz G. sp. k. z siedzibą w B. środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kopalin z Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z jej przeróbką, położonego na działce nr [...], [...], obręb B., gm. C., powiat [...]". Od decyzji tej odwołanie wniósł C. z siedzibą w C., zwany dalej: "uczestnikiem" lub "C.", zarzucając, że zgodnie z udzieloną decyzją "Starostwa Powiatowego w L." z dnia 14 sierpnia 2014 r. ze studni głębinowych w pobliżu miejscowości J. (zlokalizowanych na działkach nr [...], obręb B., nr [...] oraz nr [...], obręb G.) ujmuje się wodę podziemną zasilającą miasto C. Na mocy ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 z późn. zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia nr [...] Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2022 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wód podziemnych "[...]", ujęcie wody objęte jest strefą ochrony bezpośredniej (studnie [...], [...], [...]), jak i pośredniej (studnie [...], [...]). Ujęcie to jest strategicznym źródłem wody dla miasta C. Zgodnie z decyzjami wodnoprawnymi stanowi ono aż 43,0 % całkowitej ilości wody możliwej do pobr ania ze wszystkich miejskich ujęć. C. stwierdził, iż planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt. 40 lit a, pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z zm.). Zdaniem odwołującego zaskarżona decyzja Wójta Gminy C. z dnia 15 września 2025 r. stwarza zagrożenie dla zasobów wodnych, jak również dla sieci tranzytowej zlokalizowanej na terenie planowanego przedsięwzięcia dostarczającej wodę pitną z ujęcia dla miasta C. Jak argumentował, planowane wydobycie kopalin prowadzone będzie do głębokości maksymalnie 115,00 m n.p.m., a więc do około 18 m poniżej obecnego poziomu terenu. Studnia [...] posiada głębokość 24,2 m poniżej rzędnej terenu 133,0 m n.p.m., a więc sięga do rzędnej 108,8 m n.p.m. Poziom zwierciadła wody warstwy wodonośnej, z której zasilana jest studnia [...] został określony w miejscu jej lokalizacji (jak też w studniach obecnie zlikwidowanych, znajdujących się w jej bliskim sąsiedztwie) na głębokości 1,80 - 5,40 m p.p.t. Oznacza to, iż prowadzona działalność wydobywcza odbywać się będzie w znacznej części w przestrzeni warstw wodonośnych stanowiących rezerwuar wody pitnej dla miasta C. C. zwrócił także uwagę na małą precyzyjność wymogów zawartych w pkt. I 13 zaskarżonej decyzji z dnia 15 września 2025 r., dotyczących systematycznych nadzorów nad prawidłowością działań mających na celu zapewnienie ochrony wód gruntowych. Natomiast z punku I 13 ww. decyzji wynika, iż poza wymaganymi kontrolami jakości wody w powstałym zbiorniku wodnym (dwukrotnie w ciągu roku), przedsięwzięcie funkcjonować będzie za zasadzie samokontroli. Zdaniem odwołującego, taki zapis powoduje, że musi on obdarzyć eksploatatora wyrobiska bezgranicznym zaufaniem oraz liczyć jedynie na jego poczucie odpowiedzialności i szybką reakcję podczas usuwania ewentualnych awarii i unieszkodliwianiu szkodliwych substancji przedostających się do wód. Końcowo odwołujący wniósł o każdorazowe przedkładanie wyników badań jakości wody wykonywanych przez akredytowane laboratorium w zakresie parametrów wymienionych w pkt. III ww. decyzji do wiadomości C. w C. występującego w roli zarządcy ujęcia wody "[...]" należącego do Gminy C. Uchylając zaskarżoną decyzję SKO podniosło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 z późn zm.), zwana dalej "ustawą środowiskową" lub "u.o.o.". Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.o.o., uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2). Stosownie do przepisu art. 73 ust. 1 cyt. ustawy, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Do wniosku, dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, inwestor dołącza załączniki, o których mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2, 3, 3a i 6 ustawy środowiskowej, tj.: kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej przewidywany obszar, o którym mowa w ust. 3a zdanie drugie; jak również mapę, w postaci papierowej oraz elektronicznej, w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz z zaznaczonym przewidywanym obszarem, o którym mowa w ust. 3a zdanie drugie, wraz z wyznaczoną odległością, o której mowa w ust. 3 a pkt 1; w przypadku przedsięwzięć innych niż wymienione w pkt 4 mapę sporządza się na podkładzie wykonanym na podstawie kopii mapy ewidencyjnej, o której mowa w pkt 3. Wyjaśniło przy tym, że rolą postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest ustalenie negatywnych następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnej inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem. Częścią postępowania środowiskowego jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, której celem jest ustalenie, czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnej decyzji uprawniającej do realizacji inwestycji. Wskazaną ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się z mocy prawa (obligatoryjnie) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a można tę ocenę przeprowadzić (fakultatywnie) dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które zostały określone w stosownym rozporządzeniu Rady Ministrów. Przy czym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w tym zakresie, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Następnie organ obowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się w toku załatwiania sprawy. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wnioskowane przedsięwzięcie zostało zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 39, § 3 ust. 1 pkt 40 lit.a tiret trzecie i szóste rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 z późn. zm.), dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany. W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, wypełniając dyspozycję art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, Wójt Gminy C. pismami z dnia 27 sierpnia 2024 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu (dalej także: "RDOŚ") oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej także: "Dyrektor Zarządu Zlewni w L."), o opinię co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia 9 września 2024 r., VL.ZZŚ.4901.107.2024.EG, uzgodnił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia, jednocześnie określił zakres raportu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 13 września 2024 r., nr WOOŚ.4220.441.2024.WB.1, uzgodnił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia i jednocześnie określił zakres raportu. W związku z powyższym Wójt Gminy C. postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., nr GP0.6220.6.4.2024.MK, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przez G. sp. k. przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu. Kolejnym postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., nr GPO.6220.6.5.2024.MK Wójt Gminy C. zawiesił przedmiotowe postępowanie, na podstawie art. 63 ust. 5. 5a i 6 ustawy środowiskowej, do czasu przedłożenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko. Dnia 28 listopada 2024 r. do Urzędu Gminy w C. wpłynął, za pismem inwestora, Raport oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny z części Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z przeróbką położonego na działkach nr [...], [...], obręb B., sporządzony przez R. K. w listopadzie 2024 r., zwany dalej "raportem". W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie Wójt Gminy C., stosując się do dyspozycji art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, odrębnymi pismami z dnia 29 listopada 2024 r., przesłał złożony przez inwestora raport do: RDOŚ oraz do Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z wnioskiem o uzgodnienie realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. Dyrektor Zarządu Zlewni w L. postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r., nr VL.ZZS.4900.10.2024.EG, uzgodnił realizację przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kopaliny z Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z jej przeróbką, położonego na działce nr [...], [...], obręb B., gm. C., powiat [...]", jednocześnie określił warunki jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. RDOŚ postanowieniem z dnia 3 czerwca 2025 r., nr WOOŚ.4221.161.2024.NB.6, po wezwaniu inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnień treści raportu, uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Wydobywanie kopalin z Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z jej przeróbką, położonego na działce nr [...], [...], obręb B., gm. C., powiat [...]", jednocześnie określił warunki jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Mając na względzie powyższe stanowiska zaskarżoną obecnie decyzją organ I instancji ustalił na rzecz G. sp. k. z siedzibą w B. środowiskowe uwarunkowania dla realizacji planowanego przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kopalin z Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z jej przeróbką, położonego na działce nr [...], [...], obręb B., gm. C., powiat [...]". Dokonując oceny przeprowadzonego postępowania oraz wydanego rozstrzygnięcia skład orzekający Kolegium doszedł do przekonania, iż organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, z tych też względów zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna. Kolegium podniosło, że jak wynika z dokumentacji sprawy przedmiotowa inwestycja będzie realizowana na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...] i [...], obręb B., gmina C. Przewidziana do eksploatacji część Pola [...] złoża kruszywa naturalnego "[...]" obejmuje obszar ok. 16,4 ha o zasobach części złoża Pola [...] wynoszących ok. 3.148,9 tys. Mg. W najbliższym otoczeniu planowanego przedsięwzięcia znajduje się złoże kruszywa naturalnego [...] - Pole [...] i Pole [...]. Pola te są położone w kierunku zachodnim w obrębie geodezyjnym B. i należą do tego samego inwestora. W kierunku północnym i wschodnim na granicy upraw rolnych, znajdują się zadrzewienia pojedyncze, szpalerowe i bardziej zwarte. Po stronie wschodniej przebiega, w kierunku miejscowości B., droga powiatowa [...]. W dalszej odległości, wokół planowanego przedsięwzięcia, znajdują się rozległe tereny uprawiane rolniczo. Jeszcze dalej, w kierunku wsi J., znajduje się zadrzewiona dolinka cieku K. i Ś. Udokumentowane złoże jest w swojej części zawodnione. Wydobycie kopaliny prowadzone będzie w przeważającej części spod lustra wody, bez odwadniania złoża. Na obszarze górniczym złoża zlokalizowany będzie zakład przeróbczy kopaliny. W zakładzie przerabiane będzie ok. 800 tys. Mg kopaliny rocznie. W odległości około 50 m od projektowanego wyrobiska części złoża [...] - Pole [...] znajduje się studnia nr [...] ujęcia wód podziemnych "[...]" służącego do zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców miasta C. Ta część ujęcia, w której znajduje się studnia [...] nie ma ustanowionego terenu ochrony pośredniej ujęcia. Teren ochrony bezpośredniej poszczególnych studni znajduje się poza projektowanym obszarem górniczym złoża. Poza samą lokalizacją studni [...], przez teren planowanej żwirowni przebiega trasa sieci tranzytowej transportującej wodę ujmowaną w studni [...] oraz [...] i [...] do Stacji Uzdatniania Wody przy ul. [...] w C. Mając na względzie specyfikę terenu, na którym ma być realizowana wnioskowana inwestycja, oraz teren wokół tej inwestycji, w szczególności ujęcia źródeł wody pitnej oraz zlokalizowaną sieć wodociągową i elektryczną w działce nr [...], obręb B., Kolegium podniosło, że obowiązkiem organu I instancji było wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość, czy eksploatacja wnioskowanego przedsięwzięcia spowoduje zagrożenie dla zapewnienia realizacji potrzeb wodnych, Podkreślić należy, iż Wójt Gminy C. opisanym wyżej postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., nr GP0.6220.6.4.2024.MK, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia. Dalej SKO wywodziło, że zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej). Zgodnie z art. 77 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m. in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (pkt 1) oraz organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych (pkt 4). SKO podkreśliło przy tym, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę wydania zgody na realizację przedsięwzięcia, a mianowicie organ może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w razie: - niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej), - odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, - braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej), - gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej), - jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej). Przy czym jak wskazało Kolegium, organ administracji prowadzący postępowanie główne nie może samodzielnie dokonywać oceny specjalistycznych treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalnej, której organ nie posiada. Ocena organu administracji odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe określone w art. 66 ustawy środowiskowej. Podkreślono, iż raport, chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne, musi być jednak kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport powinien uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 ustawy środowiskowej, ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym. Nadto, jak każdy inny dowód podlega ocenie. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także jego analizy dokonanej przez właściwe organy, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje bowiem szczególna moc dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autor raportu, których wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Jak wywodził organ odwoławczy, lektura uzasadnienia kwestionowanej decyzji wskazuje, iż organ I instancji co prawda przywołał ustalenia zawarte w raporcie, jednakże pominął rozważania w zakresie oceny przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko. Jak podniosło SKO, organ dokonuje wszelkich niezbędnych ustaleń w oparciu o przedłożony raport oddziaływania na środowisko. W razie konieczności organ ten może natomiast domagać się jego uzupełnienia, czy wręcz zażądać sporządzenia innego raportu w sytuacji, kiedy w ocenie organu przedłożony raport jest niepełny (nie spełnia warunków określonych przepisem art. 66 ust. 1 ustawy), czy też jest nierzetelny. Przy czym dopuszczalna jest też możliwość "zwalczania" raportu przez strony postępowania, które mogą składać stosowne ekspertyzy w oparciu, o które organ dokonuje weryfikacji raportu i ewentualnie żąda jego uzupełnień bądź ponowienia. Odnosząc się do tematyki wariantowania jakie winno być przeprowadzone w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko Kolegium wyjaśniło, że stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: - opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia uwzględniający dostępne informacje o środowisku oraz wiedzę naukową (pkt 4) oraz - opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; przy czym racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym (pkt 5). Nadto należy określić przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy), jak również dokonać porównania oddziaływań analizowanych wariantów na poszczególne komponenty środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy). Art. 81 ust. 1 ustawy wskazuje zaś, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium zwróciło uwagę, że przywołany art. 66 ust. 1 pkt 5 został zmieniony przez art. 1 pkt 11 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1890) zmieniającej m. in. ustawę środowiskową z dniem 16 października 2023 r. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe z wyjątkiem m.in. art. 66 ust 1 pkt 5) ustawy, który należy stosować w znowelizowanym brzmieniu. Zgodnie zatem z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 16 października 2023 r. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym. Co więcej, posłużenie się w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej pojęciem "racjonalnego' wariantu alternatywnego oznacza, iż opisywane w raporcie warianty nie mogą mieć charakteru pozornego, ani nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie, lecz muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia. Kolegium zauważyło, że w sporządzonym na potrzeby niniejszego postępowania raporcie z listopada 2024 r. sporządzonym przez mgr R. K., w zasadzie został opisany jedynie wariant proponowany przez inwestora. Autor raportu na stronie 16 krótko opisał wariant niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4.3 str. 16). Mając jednak na względzie powyższe rozważania nie można tego wariantu przyjąć, jako jednego z analizowanych wariantów przedsięwzięcia, wynikających z regulacji art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Dalej zaś autor raportu opisał wariant najkorzystniejszy dla środowiska (pkt 15 str. 64- 65), stwierdzając, iż proponowany przez inwestora i opisany w raporcie wariant jest najkorzystniejszy dla środowiska. Dodatkowo autor raportu, powołując się na specyfikę wydobywania kopaliny, stwierdził, iż w wariancie alternatywnym nie można rozpatrywać innej lokalizacji tego rodzaju przedsięwzięcia. Nadto w I wariancie alternatywnym przyjęto eksploatację złoża bez przesiewania na terenie kopalni, ale uwzględniający przeróbkę kopaliny poza terenem kopalni. Jak wyjaśniono, wariant ten uznano za niekorzystny dla środowiska ze względu na konieczność wielokrotnego wykonywania tych samych działań (transport, załadunek, rozładunek), co generalnie dodatkowo wpłynęłoby negatywnie na środowisko szczególnie w zakresie emisji do powietrza ze środków transportu. Jako II wariant alternatywny rozważano wydobycie kopaliny na poziomie 12000 tys. Mg na rok. Jednakże autor raportu wyjaśnił, iż wstępne obliczenia emisji do powietrza wskazały, że przy założonym wydobyciu 12000 Mg na rok może nastąpić przekroczenie standardów jakości środowiska w zakresie powietrza atmosferycznego poza terenem inwestycji. Ostatecznie stwierdził, iż uznano ten wariant za niekorzystny powodujący zbyt duże obciążenia dla środowiska. Kolegium zauważyło, iż opisany wyżej sposób wariantowania został zakwestionowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu, który w piśmie z dnia 28 stycznia 2025 r. wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień do przedłożonego raportu, m. in. w kwestii uzupełnienia opisu wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Organ uzgadniający wyszczególnił kryteria jakie powinny być uwzględnione w tych wyjaśnieniach, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych. W piśmie z dnia 25 lutego 2025 r. strona skarżąca przedstawiła analizę racjonalnego wariantu alternatywnego polegającego na wydobyciu kopaliny na poziomie 12000 Mg na rok. Nadto spółka wskazała, iż kolejnym wariantem jaki rozważała był wariant przedsięwzięcia obejmujący swoim zakresem wykonanie na Polu [...] placu postojowo- serwisowego z miejscem do tankowania maszyn i urządzeń, jednocześnie Spółka stwierdziła, iż wariant ten odrzuciła, ponieważ uznała, że korzystniejsze dla środowiska będzie wykorzystanie już istniejącego na Polu [...] placu postojowo-serwisowego z miejscem do tankowania maszyn i urządzeń. Końcowo zaś Spółka stwierdziła, iż przyjęła jako racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska wariant szczegółowo oceniony w raporcie polegający na wydobyciu i przeróbce kopaliny o maksymalnym przerobie rocznym 800 tys. Mg kopaliny (zakład przeróbczy zlokalizowany na Polu [...] złoża [...]). Dokonując analizy opisu wariantów w raporcie i w przedstawionych uzupełnieniach, Kolegium stwierdza, iż w zasadzie główne ustalenia i założenia analizowanych wariantów są takie same, jedynie racjonalny wariant alternatywny polegający na wydobyciu kopaliny na poziomie 12000 Mg na rok został przeanalizowany pod względem immisji substancji do środowiska podczas jego funkcjonowania. Także uzasadnienie wyboru wariantu zaproponowanego jest takie samo w raporcie jak i wyjaśnieniach inwestora w piśmie z dnia 30 kwietnia 2025 r. Po analizie wariantów wskazanych przez autora raportu (wraz z jego uzupełnieniami), tj. wariantu realizacyjnego (inwestorskiego - wariant 1) oraz wariantu alternatywnego (wariant 2), Kolegium uznało, że przedstawienie wariantu alternatywnego miało charakter wyłącznie iluzoryczny i formalny. W istocie bowiem, mając na uwadze opis wariantów zredukowano ich ilość do jednego wariantu inwestycyjnego, uznanego przez inwestora za najkorzystniejszy dla środowiska. Racjonalny wariant alternatywny został uznany za zbyt ingerujący w środowisko i sam inwestor odstąpił od jego realizacji. Z tego powodu trudno uznać przedstawiony przez autora raportu wariant alternatywny za racjonalny i możliwy do realizacji. Zaprezentowane przez inwestora wariantowanie, w ocenie Kolegium, przeczy założeniu, że organ orzekający będzie miał do wyboru jeden z przedstawionych wariantów, gdyż w takiej sytuacji możliwość alternatywnego wyboru wariantu przestaje istnieć. Trudno bowiem uznać za racjonalny faktycznie możliwy do realizacji wariant alternatywny, który ingeruje w środowisko bardziej niż wariant. Tego rodzaju wada w ocenie SKO, oznacza istotną wadliwość całego przedłożonego w tej sprawie raportu. Niezależnie od powyższego, organ I instancji wbrew obowiązkowi płynącemu z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nie dokonał weryfikacji kompletności informacji zawartych w raporcie pod kątem wypełnienia wymogów wskazanych w art. 66 ustawy środowiskowej, w szczególności dotyczących spełnienia wymagań zawartych w ust. 1 pkt 5 powołanego przepisu. Przechodząc do kolejnej kwestii Kolegium stwierdziło, iż nadal pozostaje niewyjaśnione ponad wszelką wątpliwość, czy realizacja wnioskowanej inwestycji nie wpłynie negatywnie na jakość wód podziemnych, mając na względzie, iż w sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się ujęcia wody pitnej dla mieszkańców C. oraz nie zostanie naruszony wodociąg wraz z siecią elektroenergetyczną zasilającą studnie, które to sieci są zlokalizowane w samym centrum planowanego wyrobiska. Kolegium podniosło, iż w ramach prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wyrażenie opinii, czy w przedmiotowej sprawie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W postanowieniu z dnia 9 września 2024 r., VL.ZZŚ.4901.107.2024.EG, Dyrektor Zarządu Zlewni w L. stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, a określając zakres raportu podniósł, iż dokument ten winien być sporządzony zgodnie z wymogami art. 66 ustawy środowiskowej ze szczególnym uwzględnieniem niżej wymienionych zagadnień z zakresu ochrony środowiska wodno-gruntowego w aspekcie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na stan jednolitych części wód oraz realizację celów środowiskowych: - uzasadnić, że przedsięwzięcie nie będzie prowadzić do zmian stosunków wodnych i znacząco oddziaływać na istniejące walory krajobrazowe Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]" w odniesieniu do Rozporządzenia nr [...] Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2008r w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "[...]"; - proszę wykazać, uwzględniając budowę geologiczną, że wydobycie kopaliny spod wody nie będzie wpływać na stan wód podziemnych ujęć wody znajdujących się w pobliżu przedsięwzięcia; - w związku z występowaniem infrastruktury podziemnej na terenie przedsięwzięcia (m.in. sieć wodociągowa i elektryczna) proszę określić wpływ wydobycia kopaliny na bezpieczeństwo jej funkcjonowania. Zatem w przywołanym wyżej postanowieniu organ uzgadniający z zakresu ochrony wód widział potrzebę rzetelnego wyjaśnienia kwestii zabezpieczenia i ochrony ujęć wód podziemnych oraz zabezpieczenia bezpieczeństwa i funkcjonowania istniejącej sieci wodociągowej i elektrycznej zlokalizowanej na terenie planowanego wyrobiska. Kolegium zauważyło natomiast, iż w postanowieniu uzgadniającym realizację wnioskowanego przedsięwzięcia z dnia 20 grudnia 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w L. stwierdził, iż eksploatacja złoża [...] - Pole [...] nie wpłynie na zmiany jakości wody pobieranej na ujęciu wód podziemnych "[...]", przy zachowaniu podstawowych zasad postępowania z substancjami ropopochodnymi i powstającymi ściekami bytowymi. Dalej organ podniósł, iż sporządzone dwie niezależne ekspertyzy naukowe, dr hab. R. T. (Uniwersytet [...], [...]) oraz uprawnionego hydrogeologa mgr R. K., udowadniają brak niekorzystnego oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na wody podziemne, w tym na ujęcie [...]. Odnosząc się do powyższych stanowisk organu uzgadniającego Kolegium wskazało, iż organ współdziałający w ogóle nie dokonał oceny, przesłanych przez organ I instancji, dwóch ekspertyz, na które się powołuje w uzasadnieniu postanowienia. Analiza akt przedmiotowej sprawy wykazała, iż ekspertyzy te zostały przedłożone przez inwestora za pismem z dnia 28 listopada 2024 r., przy czym w przekazanym do tut. Kolegium materiale dowodowym znajduje się jedynie Ekspertyza dotycząca określenia możliwości wpływu eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "[...]-[...]" na wody podziemne piętra czwartorzędowego ze szczególnym uwzględnieniem ewentualnego wpływu na studnię [...] ujęcia wód podziemnych "[...]" sporządzona przez mgr R. K. (październik – listopad 2024 r.). Brak jest natomiast ekspertyzy sporządzonej przez dr hab. R. T. (Uniwersytet [...], [...]). Co jednak równie istotne, ekspertyzy, które przywołuje w swoim postanowieniu organ współdziałający są opiniami prywatnymi przedłożonymi przez inwestora. Stanowią one co prawda dowody w sprawie, jednakże tak jak każdy inny dowód podlegają ocenie organu administracji, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Faktem jest, iż organ administracji nie może wkraczać w wiadomości specjalne biegłego, gdyż nie posiada do tego stosownej wiedzy, ale organ jest zobowiązany dokonać oceny, czy opinia biegłego zawiera ustosunkowanie się do wszystkich aspektów sprawy istotnych do jej rozstrzygnięcia, czy jest rzeczowa, logiczna i spójna. W razie dostrzeżenia braków organ powinien rozważyć zadanie biegłemu dodatkowych pytań. W przedmiotowej sprawie takiej oceny zdaniem organu odwoławczego, przedłożonych ekspertyz organu współdziałającego zabrakło. Tym samym stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni w L., iż powyższe ekspertyzy stanowią dowód na brak niekorzystnego oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na wody podziemne, w tym na ujęcie [...], nie przekonuje Kolegium. SKO podniosło przy tym, że w opisanym wyżej postanowieniu Dyrektor Zarządu Zlewni w L. pominął w ogóle rozważania odnoszące się do kwestii, którą we wcześniejszym postanowieniu z dnia 9 września 2024 r., VL.ZZŚ.4901.107.2024.EG, zobowiązał wyjaśnić w raporcie, a mianowicie wpływ wydobycia kopaliny na bezpieczeństwo funkcjonowania infrastruktury podziemnej na terenie przedsięwzięcia, tj. sieci wodociągowej i elektrycznej. Także lektura raportu wykazała, iż nie zawierał on w ogóle rozważań odnoszących się do zabezpieczenia istniejącej sieci wodociągowej i elektrycznej przed jej uszkodzeniem w trakcie wydobycia kopaliny. Przechodząc do kolejnej kwestii Kolegium wskazało, że RDOŚ wzywał inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnień do treści raportu pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. oraz pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r. W podpowiedzi na powyższe wezwania Spółka pismami z dnia 25 lutego 2015 r. oraz z dnia 30 kwietnia 2025 r. złożyła stosowne wyjaśnienia. Jednak powyższe wyjaśnienia i uzupełniania istotnych treści raportu nie zostały przekazane do drugiego organu współdziałającego, tj. Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Nadto Kolegium wskazało, iż inwestor, po wyrażeniu w piśmie z dnia 16 lipca 2025 r. swoich obaw przez C. dot. zachowania jakości wód z ujęć podziemnych zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji oraz o prawidłowość funkcjonowania sieci wodociągowej i energetycznej zasilającej w wodę pitną mieszkańców C., w piśmie z dnia 29 lipca 2025 r. złożył wyjaśnienia dot. przewidywanych zabezpieczeń, w tym m. in. przewidział, iż wokół wodociągu przebiegającego przez działkę nr [...] zachowany zostanie pas ochronny 10 m od rurociągu. Na przedmiotowym piśmie Spółki widnieje adnotacja iż zostało ono także skierowane do RDOS oraz do Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Zdaniem Kolegium, dla prawidłowości przedmiotowego postępowania w prowadzonym ponownie postępowaniu organ I instancji powinien całą korespondencję C. oraz inwestora w opisanym wyżej zakresie przekazać razem z uzupełnieniami raportu do organów współdziałających w celu zajęcia przez te organy stanowiska w sprawie. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, iż wszystkie wyjaśnienia i uzupełnienia raportu winny być podpisane przez autora raportu, bowiem są one traktowane, jak integralna część raportu, a raport podpisuje osoba uprawniona posiadająca stosowne kwalifikacje. Co prawda dopuszczalna jest sytuacja, gdy wyjaśnienia/uzupełniania są opatrzone podpisem inwestora, jednakże winny być one także autora raportu. Stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie uzupełnienia i wyjaśnienia do raportu były podpisane przez inwestora. Natomiast w piśmie z dnia 25 lutego 2025 r. widnieje podpis osoby reprezentującej Spółkę i odręczny podpis drugiej osoby, bez wskazania imienia i nazwiska (jedynie z porównania z podpisem na raporcie można domniemywać, iż jest to podpis autora raportu). Kolegium wskazało, iż posiada z urzędu informacje w prowadzonej przez tut. organ sprawie z odwołania C., w której inwestorem był co prawda inny podmiot, ale ubiegał się przed Wójtem Gminy C. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kopalin z Pola "[...]" złoża kruszywa naturalnego "[...]" wraz z przeróbką, położonego na działce nr [...] (po podziale nr [...] i [...]), [...], obręb B., gm. C., powiat [...]". Zatem wnioskowana przez ten podmiot inwestycja jest bardzo zbliżona do inwestycji objętej niniejszym postępowaniem. Co warte podkreślenia, w tamtej sprawie Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodne Wody Polskie postanowieniem nr WR.ZZŚ.1.4900.10.2023.EG z dnia 8 lutego 2024 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia stwierdzając wówczas, iż planowana do prowadzenia eksploatacja złóż kruszywa w bezpośrednim otoczeniu ujęcia może przyczyniać się do pogorszenia jakości wody w studniach lub nawet doprowadzić do zamknięcia ujęcia wody. W tych okolicznościach Kolegium uznało, iż Dyrektor Zarządu Zlewni w L. winien wyjaśnić jakie okoliczności zadecydowały, iż w przedmiotowej sprawie uzgodnił realizację wnioskowanego przedsięwzięcia pozytywnie. Kolegium zauważyło również, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu w swoim postanowieniu z dnia 3 czerwca 2025 r., nr WOOŚ.4221.161.2024.NB.6, uzgadniając warunki realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia (zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu postanowienia) wskazał, iż będzie ono realizowane na terenie działek nr [...] i [...], obręb B. Tymczasem z przekazanego do uzgodnień raportu wynika, iż planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie działek nr [...] i [...], obręb B., gmina C. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż treść stanowiska wyrażona w formie postanowienia wyrażonego przez organ dokonujący uzgodnienia wiąże organ prowadzący postępowanie główne, współdziałanie polega bowiem w tym przypadku na konieczności osiągnięcia konsensu w rozstrzyganej sprawie. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest przez ) organ decydujący, po przeprowadzeniu wymaganego uzgodnienia. Postępowanie w sprawie uzgodnienia ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany, nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi (por. wyrok WSA w Lodzi z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 810/11). Organ I instancji nie jest uprawniony do kontroli poprawności orzeczenia wydanego w tym zakresie przez współpracujący organ. Wyłączona jest także instancyjna możliwość bezpośredniego zakwestionowania tego orzeczenia przez strony (art. 77 ust. 7 ustawy OOŚ w zw. z art. 141 § 1 k.p.a). Prowadzi to, zgodnie z art. 142 k.p.a., do możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego przez RDOŚ lub organ z zakresu pozwoleń wodnoprawnych, w odwołaniu od decyzji wydanej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy OOŚ, a w konsekwencji pośrednio do poddania kontroli uzgodnienia tego organu kompetencji samorządowego kolegium odwoławczego. Powyższe prowadzi zatem do konstatacji, że organ odwoławczy treścią uzgodnień związany nie jest, bowiem zobowiązany jest do ich kontroli w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego. Wyjaśniając wpływ planowanej inwestycji na jakość wód podziemnych ujęć wody pitnej dla mieszkańców C. oraz bezpieczeństwo sieci wodociągowej i elektroenergetycznej, tut. Kolegium dostrzegło zasadność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej. Kolegium wskazuje, iż co prawda byłaby to kolejna opinia w sprawie, jednakże pierwsza pozyskana przez organ administracji, bowiem dotychczas złożone przez inwestora opinie są dokumentami prywatnymi strony postępowania. Nadto, w ocenie Kolegium, organ I instancji może zwrócić się do C. o wyrażenie stanowiska, czy widzi rozwiązania, które mogłyby umożliwić funkcjonowanie wnioskowanego przedsięwzięcia bez jego negatywnego wpływu na ujęcia wody pitnej oraz na przebiegające w działce nr [...], obręb B., podziemne sieci wodociągową i elektroenergetyczną. Kolegium wyjaśniło następnie, iż odróżnić należy pojęcie oceny oddziaływania na środowisko oraz oceny raportu oddziaływania na środowisko. Dokonując oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, organ niewątpliwie zobowiązany jest do badania sprawy w zakresie szerszym, niż wynika to z przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Pozwala mu to, w sytuacji ustalenia, że przedsięwzięcie może powodować niekorzystne oddziaływanie na integralność danego obszaru, zbadać czy istnieją alternatywne rozwiązania i określić niezbędne warunki zaradcze, łagodzące i minimalizujące, uwzględniając także sugestie innych stron tego postępowania. Oceniając oddziaływanie przedsięwzięcia organ bada jego intensywność, a zatem rozległość w czasie, przestrzeni, w stosunku do zdolności asymilacyjnych, bliskość lub przekroczenie standardów środowiska, zgodność z polityką ochrony środowiska, planami zagospodarowania przestrzennego, strategią zrównoważonego rozwoju, oddziaływanie na realizowaną produkcje rolną, leśną, wykorzystanie zasobów naturalnych. Rozważania w tym zakresie powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). W ramach postępowania wyjaśniającego organ w myśl art. 7 k.p.a. zobowiązany jest do podejmowania, zarówno z urzędu jak i na wniosek strony postępowania, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w ramach czego, stosownie do treści art. 75 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Czyniąc zadość temu obowiązkowi organ zobowiązany jest ocenić zarówno przedłożony przez inwestora raport oddziaływania na środowisko, jak również wszystkie dokumenty, jakie w toku postępowania administracyjne zostaną do niego skierowane przez strony. Ocena materiału dowodowego wymaga od organu podejścia zarówno do oceny spełnienia warunków prawnych dokumentacji inwestora, ale także oceny kontekstu społeczno-gospodarczego, uzasadnienia istotności oddziaływania, opisu źródeł danych, przejrzystości, logiki i obiektywności dokumentacji, a także wyjaśnienia w nim skomplikowanych zagadnień, wykorzystania materiałów i opracowań graficznych. Przechodząc do kolejnej kwestii SKO wskazało, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Przedłożony przez inwestora raport nie zawierał stosownej analizy. Dostrzegł ten istotny brak treści raportu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu i w opisanym wyżej piśmie z dnia 28 stycznia 2025 r. wezwał inwestora do złożenia stosowanych analiz. W złożonych wyjaśnieniach (pismo z dnia 25 lutego 2025 r. Spółka opisując powiazania z innymi przedsięwzięciami podała, iż w najbliższym otoczeniu planowanego przedsięwzięcia znajduje się złoże kruszywa naturalnego [...] — Pole [...], i Pole [...]. Pola te położone są w kierunku zachodnim w obrębie geodezyjnym B. i należą do tego samego inwestora. Jednocześnie Spółka wyjaśniła, iż mając na względzie obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, podmiot eksploatujący prowadzi wydobycie w taki sposób, aby jednocześnie powierzchnia czynnych wyrobisk Pola [...], Pola [...] i projektowanego Pola [...] nie przekraczała powierzchni 25 ha. Będzie to działanie skoordynowane z rekultywacją wyrobisk na ww. Polach złoża [...] tak, aby nie przekraczać powierzchni jednoczesnej eksploatacji wynoszącej 25 ha. Przy czym: - nie jest prowadzona eksploatacja niewielkich, szczątkowych pozostałości zasobów złoża na Polu [...]. Nie planuje się prowadzenia eksploatacji na polu [...] w najbliższej przewidywalnej przyszłości, - Pole [...] jest jeszcze nie eksploatowane a jego eksploatacja będzie prowadzona etapowo, - eksploatacja Pola [...], jest na ukończeniu i nastąpi rekultywacja wyrobisk, - warunki techniczne i technologiczne- sprzęt do eksploatacji i sprzęt do przeróbki kopaliny ma ograniczone możliwości jego wykorzystania, - zasięg oddziaływania każdego z przedsięwzięć ograniczony będzie do miejsca wydobycia kruszywa, czyli do obszaru i terenu górniczego i nie może generować jakichkolwiek przekroczeń wyznaczonych standardów określonych w decyzjach administracyjnych. Zdaniem Spółki, biorąc powyższe pod uwagę, wskazuje na brak wystąpienia negatywnego oddziaływania skumulowanego, który należałoby ocenić jako znaczący. Zdaniem Kolegium nie wszystkie aspekty powiązań wymienionych przedsięwzięć zostały należycie wyjaśnione. W tym zakresie należało porównać chociażby już wydane decyzje środowiskowe dla złóż kruszywa naturalnego [...] na Polu [...] i Polu [...], oraz oddziaływania tych przedsięwzięć na środowisko (w tym oddziaływania akustyczne, emisje do powietrza i do wody), opisane w przedłożonych wówczas dokumentach (karta informacyjna, raport). W aktach przedmiotowej sprawy takich porównań brak. Zarówno inwestor, jak i organ I instancji oraz RDOŚ poprzestali na ogólnych stwierdzeniach podanych przez inwestora. Przechodząc do kolejnego zagadnienia, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, zdaniem Kolegium organ nie przeprowadził pełnej analizy zgodności z miejscowym planem wnioskowanego przedsięwzięcia. Jak podniósł organ odwoławczy, poza sporem pozostaje, iż na terenie, na którym planowana jest wnioskowana inwestycja obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z dnia [...] listopada 2021 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wyodrębnionego obszaru w obrębie B. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z dnia 8 grudnia 2021 r., poz. [...]). Z zapisów przywołanego planu miejscowego wynika, iż działki nr [...] i [...], obręb B., położone są na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolami [...].PE/UT. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 tej uchwały, dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami [...] .PE/UT, [...].PE/UT ustala się przeznaczenie podstawowe: teren powierzchniowej eksploatacji kruszyw docelowo teren usług turystyki. Nadto w uchwale tej zawarto zapisy: w § 13 ust. 1 pkt 13, ustala się, że pozyskanie dla celów wydobywczych skał, dopuszczalne jest jedynie na powierzchni mniejszej niż 25 ha, oraz w § 13 ust. 1 pkt 14 ustala się, że tereny, na których jednocześnie prowadzona jest eksploatacja nie mogą osiągać lub przekraczać powierzchni 25 ha, a przejście kolejnego etapu eksploatacji jest możliwe pod warunkiem zrekultywowania terenu przekształconego. Mając na względzie powyższe zapisy zdaniem Kolegium organ I instancji dokonując ustaleń zgodności z planem miejscowym planowanej inwestycji winien był ustalić, na których Polach ([...], czy [...]) została zakończona eksploatacja złóż kruszywa, na których Polach ([...], czy [...]) została przeprowadzona i zakończona rekultywacja wyrobiska. W tym zakresie organ nie może poprzestać na samych wyjaśnieniach i zapewnieniach inwestora, ale winien uzyskać od inwestora stosowne dokumenty potwierdzające przedstawione przez inwestora okoliczności, tj. w zakresie rekultywacji np. decyzję określającą kierunek, termin i osobę odpowiedzialną za rekultywację; decyzję zatwierdzającą projekt techniczny rekultywacji; decyzję o uznaniu rekultywacji za zakończoną, a w zakresie zakończenia wydobycia kruszywa z danego Pola stosowne dokumenty potwierdzające ten fakt. Dopiero na tej podstawie organ będzie mógł potwierdzić zgodność wnioskowanej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. W ocenie tut Kolegium, w przedmiotowej sprawie organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie uzupełniające w opisanym wyżej zakresie, albowiem dokonanie tych ustaleń, w szczególności weryfikacja i uzupełnienie raportu, naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności. Nie godząc się z kasatoryjnym rozstrzygnięciem skarżąca spółka wniosła do tutejszego Sądu sprzeciw, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 138 § 2 k.p.a. — poprzez uchylenie w całości decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, podczas gdy postępowanie przed organem I instancji nie było przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania ani nie występuje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który miałby wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zatem nie występuje żadna z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 138 § 2 KPA. W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka podniosła, że SKO w Legnicy w pierwszej kolejności zarzuca Wójtowi Gminy C. brak wyjaśnienia wszelką wątpliwość, czy eksploatacja kopaliny w ramach planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje zagrożenia dla zapewnienia realizacji potrzeb wodnych. SKO w Legnicy wskazuje, że "w odległości około 50 m od projektowanego wyrobiska części złoża [...] — Pole [...] znajduje się studnia nr [...] ujęcia wód podziemnych "[...]" służącego do zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców miasta C.". Organ II instancji zwraca jednocześnie uwagę na okoliczność, że "szczególną rolę w wodach podziemnych odgrywają wody kopalniane, to znaczy te, które są odpompowywane w calu udostępnienia i eksploatacji górniczej złóż surowców mineralnych metodami odkrywkowymi lub podziemnymi". Organ II instancji formułując powyższe twierdzenia, zdaje się nie dostrzegać bezspornego i wykazanego w raporcie ooś faktu, że w ramach planowanej inwestycji nie będzie prowadzone odwadnianie złoża, a zatem wody kopalniane nie będą odpompowywane. Prowadzenie planowanego wydobycia bez odwadniania złoża nie może więc zagrozić stosunkom i potrzebom wodnym. Tym bardziej zagrożenie nie może wystąpić ze względu na fakt, że teren planowanego przedsięwzięcia zlokalizowany jest poza terenem ochrony bezpośredniej ustanowionym dla studni nr [...] ujęcia wód podziemnych "[...]". Do takiego słusznego wniosku doszedł na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie organ I instancji. Dalej skarżąca podniosła, że wszystkie powyższe okoliczności zostały przeanalizowane w złożonym w niniejszej sprawie raporcie ooś. Raportowi ooś przypisuje się zaś szczególną moc dowodową. Organ nie jest uprawniony do podważania merytorycznych ustaleń raportu, w szczególności w przypadku braku tzw. "kontrraportu", tj. specjalistycznej ekspertyzy kwestionującej ustalenia zawarte w raporcie. Odnosząc się do zarzutu braku wariantowości w raporcie, strona skarżąca podniosła, że nie można zgodzić się z twierdzeniem SKO w Legnicy, że wymagana wariantowość przedsięwzięcia polega na przedstawieniu co do zasady trzech wariantów z uzasadnieniem ich wyboru. Z przepisów prawa nie wynika obowiązek przedstawiania w raporcie każdorazowo trzech różnych wariantów. Nie można zgodzić się również z Organem II instancji, że przedstawiony w raporcie ooś złożonym przez Skarżącą wariant alternatywny jest pozorny. W raporcie ooś wskazano, że: "specyfiką wydobywania kopaliny jest fakt, że w wariancie alternatywnym nie można rozpatrywać innej lokalizacji przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny. W tej sytuacji stałości lokalizacyjnej złoża rozważono warianty związane z przeróbką kopaliny. W I wariancie przyjęto eksploatację złoża bez przesiewania na terenie kopalni ale uwzględniający przeróbkę kopaliny poza terenem kopalni. Wariant ten uznano za niekorzystny dla środowiska ze względu na konieczność wykonywania wielokrotnego tych samych działań (transport, załadunek, rozładunek) co generalnie dodatkowo wpłynęło by negatywnie na środowisko szczególnie w zakresie emisji do powietrza z środków transportu. Jako II wariant alternatywny zaproponowany przez inwestora rozważono wydobycie kopaliny na poziomie 1.200 tys. Mg na rok. Wstępne obliczenia emisji do powietrza wskazały, że przy założonym wydobyciu 1.200 Mg na rok może nastąpić przekroczenie standardów jakości środowiska w zakresie powietrza atmosferycznego poza terenem inwestycji. Uznano ten wariant za wariant niekorzystny powodujący zbyt duże obciążenia dla środowiska. Jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska uznano rozważony w raporcie wariant o założonym wydobyciu 800 000 Mg na rok z przeróbką kopaliny w zakładzie przeróbczym zlokalizowanym na terenie części złoża kruszywa naturalnego Pole [...] "[...]". Analiza rozwiązań dotyczących środowiska i wpływu inwestycji w tym wariancie na poszczególne jego komponenty wykazała, że zaproponowane rozwiązania techniczne i technologiczne uzupełnione zaleceniami z niniejszego raportu zapewnią w sposób bardzo dobry, standardy ochrony środowiska naturalnego." (s. 65 raportu ooś). Jednocześnie w uzupełnieniu raportu ooś, datowanym na dzień 25 lutego 2025 r., autor raportu ooś dokonuje szczegółowej analizy racjonalnego wariantu alternatywnego polegającego na wydobyciu kopaliny na poziomie 1.200 tys. Mg na rok oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (ad. 8, s. 13-42 uzupełnienia raportu ooś). Analiza zawiera ocenę wpływu inwestycji w wariancie alternatywnym na powietrze atmosferyczne, jak i na hałas. W analizie tej stwierdza się, że: — "eksploatacja części Pola [...] złoża "[...]" w oddziaływaniu skumulowanym z prowadzoną przeróbką kopaliny, w wariancie alternatywnym z wydobyciem rocznym 1.200 tys. Mg, dotrzymane są obowiązujące standardy jakości środowiska. Należy jednak zauważyć, że emisja do środowiska następuje na wyższym poziomie niż przy wydobyciu w ilości 800 tys. Mg/rok" (s. 37 uzupełnienia raportu ooś), — "podsumowując przeprowadzoną analizę akustyczną w wariancie alternatywnym, należy stwierdzić, że przedsięwzięcie nie będzie powodowało przekroczeń obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu dla pory dziennej i nocnej, ustalonych przez rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku — [Dz. U. 2014.112 j.t]. Należy jednak zauważyć, że izolinie hałasu dopuszczalnego przybliżają się do zabudowań wsi J." (s. 41 uzupełnienia raportu ooś). W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Zgodnie z 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, kontroluje jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy. W związku z tym, poza oceną Sądu pozostają pozostałe zarzuty, o ile zostały zawarte w sprzeciwie. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest wyrazem zakwestionowania przez stronę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, ale jako rozstrzygnięcia właśnie o charakterze kasatoryjnym. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma więc wyłącznie charakter formalny i polega na kontroli sądowej, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji poprawnie została wywiedziona z jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt V SA/Po 649/17, CBOSA). Powołane wyżej przepisy znacznie ograniczają zakres kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach ze sprzeciwu. Sąd w takim przypadku ustala jedynie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy kompetencji z art. 138 § 2 kpa, a więc uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, sąd nie jest więc władny odnosić się do jakichkolwiek innych kwestii, które nie wiążą się bezpośrednio z problematyką stosowanej przez organ odwoławczy normy z art. 138 § 2 kpa. Innymi słowy, sąd rozpoznając sprzeciw powinien ocenić tylko te kwestie, które warunkują prawidłowość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa (wyrok NSA z 9 września 2020 r., I GSK 1170/20 – CBOSA). Zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis powyższy musi być oczywiście interpretowany w świetle art. 12 (zasada szybkości i prostoty postępowania), art. 15 (zasada dwuinstancyjności) i art. 136 kpa (postępowanie dowodowe na etapie odwoławczym). Z jednej strony decyzja odwoławcza typu kasacyjnego nie może prowadzić do nieuzasadnionego wydłużania postępowania administracyjnego, z drugiej zaś – nie może naruszać istoty postępowania dwuinstancyjnego, a więc prawa stron do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Określone w art. 136 § 1 kpa uprawnienie do przeprowadzenia na etapie odwoławczym uzupełniającego postępowania dowodowego nie może naruszać zasady dwuinstancyjności, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w § 2 i 3. Podkreślić należy również fakt, że przepis art. 64e p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, lecz musi ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (por. wyroki NSA: z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 392/19 oraz z 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2785/20, CBOSA). Dla prawidłowej wykładni art. 138 § 2 K.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy może więc skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 K.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której stosując środki wskazane w art. 136 § 1 K.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji. Kasatoryjną decyzję może zaś wydać jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sytuacji, kiedy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasatoryjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. ale również wskazać, dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Ocena w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji, co służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 K.p.a. zasady przekonywania. Badając więc w niniejszej sprawie - w świetle wskazanych wyżej kryteriów - zasadność wydania przez SKO zakwestionowanej sprzeciwem decyzji Sąd stwierdził, że okoliczności, jakimi kierował się organ odwoławczy, nie uzasadniały uchylenia decyzji Wójta i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wydane rozstrzygnięcie Sąd ocenia jako co najmniej przedwczesne. Kolegium stwierdziło liczne uchybienia w pierwszoinstancyjnym rozstrzygnięciu, jednakże Sąd – odmiennie niż organ odwoławczy – uznał, że uchybienia te mogły i powinny zostać konwalidowane w postępowaniu odwoławczym, a przynajmniej winna zostać podjęta próba ich usunięcia. W obszernym uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało szereg wątpliwości i zaniechań, w tym: - brak wyjaśnienia ponad wszelką wątpliwość czy inwestycja nie stanowi zagrożenia dla realizacji potrzeb wodnych Gminy; - pozorne zwariantowanie inwestycji w raporcie środowiskowym; - niewyjaśnienie z organem wodnym uzgadniającym wątpliwości co do treści postanowienia uzgadniającego; - brak przekazanie wyjaśnień do raportu złożonych w związku z wezwaniem RDOŚ do drugiego organu uzgadniającego; - wątpliwości co do autora podpisu uzupełnień raportu; - omyłkowe oznaczenie numeru działki na której realizowana będzie inwestycja w postanowieniu uzgadniającym RDOŚ; - konieczność powołania opinii biegłego celem wyjaśnienia wpływu planowanej inwestycji na jakość wód podziemnych ujęć wody pitnej dla mieszkańców; - niewyjaśnienie wszystkich aspektów powiązań przedsięwziąć, w tym brak porównania wydanych decyzji środowiskowych dla inwestycji prowadzonych na Polu [...] i polu [...]; Wątpliwości co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym brak dokumentów potwierdzających wyjaśnienia inwestora w tym zakresie. Odnosząc się do wskazanych uchybień Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że prawidłowo organ odwoławczy zauważył dwie kwestie – po pierwsze związanie organu pierwszej instancji treścią postanowień uzgadniających i brak możliwości weryfikacji przez ten organ przedmiotowych orzeczeń, a po drugie szczególny charakter raportu oddziaływania na środowisko i jego walor dowodowy oraz ograniczone możliwości podważania jego treści. Pomimo tych spostrzeżeń, SKO zarzuciło Wójtowi brak uzupełnienia i wskazało wątpliwości co do treści postanowienia uzgadniającego z organem wodnym, nakazując uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie. Tymczasem, skoro to organ odwoławczy dopiero posiada kompetencje do weryfikacji postanowień uzgadniających, rzeczą SKO było zwrócenie się do Dyrektora Zarządu Zlewni w L. o wyjaśnienie, jakie okoliczności zadecydowały, że uzgodnił realizację inwestycji pozytywnie (k. 19 decyzji). Zapytanie takie nie przekroczy granic uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 K.p.a W zakresie wariantowania przedsięwzięcia Sąd wskazuje, że ograniczona kognicja sądu administracyjnego nie pozwala w niniejszym postępowaniu sądowi odnieść się merytorycznie do stanowisko SKO co do pozorności wariantu alternatywnego. Podzielając rozważania teoretyczne co treści raportu w tym zakresie, jak i słuszność uwagi strony skarżącej co do ograniczonych możliwości wariantowania w zakresie lokalizacji inwestycji z uwagi na jej charakter, Sąd wskazuje jednak, że w przypadku wątpliwości co do treści raportu, Kolegium powinno było zwrócić się do inwestora, lub nawet do organów uzgadniających, celem wyeliminowania tych wątpliwości, nawet uzupełnienia raportu w niezbędnym. Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy nie podjął nawet próby wyjaśnienia sprawy w tym zakresie. Wbrew stanowisku jakie zostało wyrażone w zaskarżonej decyzji, uzupełnienie treści raportu, w tym wzywanie do złożenia wyjaśnień co do jego treści, w szczególności w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez inne strony, nawet w odwołaniu, może i powinno być dokonywane przez organ odwoławczy. Jest on bowiem organem powołanym do rozpoznania sprawy merytorycznie w każdym aspekcie, orzeczenia kasacyjne z zasady powinny stanowić wyjątki orzecznicze. Dopiero w wypadku, gdy w wyniku otrzymanych uzupełnień lub wyjaśnień organ odwoławczy uznałby, że zebrany w trybie art. 136 K.p.a. materiał dowodowy stanowi przeważającą część materiału dowodowego sprawy w ogóle, powinien sięgać po rozwiązania z art. 138 § 2 K.p.a. Podzielając stanowisko Kolegium co do konieczności przekazywania uzupełnień raportu ooś złożonego przez inwestora wszystkim organom uzgadniającym, Sąd podnosi, że doręczenie takie także powinno było nastąpić przez organ odwoławczy, który dostrzegł opisane uchybienie, w szczególności, że w rozpatrywanej sprawie, co opisano już wcześniej, organ wobec powziętych wątpliwości zobowiązany był zwrócić się do tych organów o złożenie stosownych wyjaśnień co do dokonanych uzgodnień. Jednocześnie z takimi zapytaniami, należy doręczyć uzupełnienia raportu, które nie zostały przekazane organowi uzgadniającemu na wcześniejszym etapie postępowania. Równocześnie, z tych samych powodów SKO powinno było wyjaśnić z RDOŚ błędne oznaczenie w postanowieniu uzgadniającym oznaczenia numeru działki zainwestowania, jak i wyjaśnić, kto jest osobą podpisaną na złożonych uzupełnieniach raportu środowiskowego. Są to czynności organu odwoławczego, co do których nie ma wątpliwości, że mieszczą się w zakresie jego kompetencji opisanych w art. 136 K.p.a. Kwestia powiązań oraz wiążąca się z tym de facto kwestia zgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego również powinna zostać wyjaśniona przez SKO, jeżeli przedstawione przez inwestora w tym zakresie wyjaśnienia budzą wątpliwości organu odwoławczego. Trzeba bowiem wyraźnie podkreślić, że w sprawie nie mamy do czynienia z istotnymi brakami w zakresie materiału dowodowego. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w wymaganym zakresie, tj. uzyskał stanowiska organów uzgadniających, kartę informacyjną przedsięwzięcia i raport oddziaływania na środowisko i ocenił te materiały jako wystarczające dla podjęcia pozytywnego dla inwestora rozstrzygnięcia. Nie jest tak, że zaniechał zgromadzenia kluczowych dla sprawy dokumentów. Organ odwoławczy dokonał jednak odmiennej ich oceny uznając, że nie są wystarczające dla podjęcia decyzji. Czym innym jest uzupełnienie materiału dowodowego, a czym innym przeprowadzenia na nowo znacznej części postępowania, a tylko taka konstatacja SKO dawałaby podstawy do wydania w sprawie decyzji kasacyjnej, bez choćby próby skorzystania z możliwości zastosowania art. 236 K.pa. i uzupełnienia stwierdzonych braków we własnym zakresie przez organ odwoławczy. Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu odwoławczego w zakresie w jakim dopatrzył się konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W tym kontekście przypomnieć należy, że raport ooś jest podstawowym dowodem w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Ustawa wymaga, aby sporządzony został przez osoby posiadające wiedzę specjalną i przydaje mu szczególną moc dowodową. Organ II instancji powinien zatem ustalić w drodze weryfikacji wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości, czy w niniejszej sprawie raport spełnia wymagania określone w przepisach prawa. Weryfikacja danych zawartych w raporcie jest procesem ustalania, czy informacja na temat środowiska przekazana organowi przez inwestora, jako część procedury oceny oddziaływania na środowisko, jest wystarczająca, czytelna oraz pełna, aby podjąć decyzję dotyczącą ustalenia środowiskowych uwarunkowań. W związku z tym głównym celem organu dokonującego jego weryfikacji powinno być ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia na podstawie dokumentów zawierających tłumaczenia na język polski. Elementy, które powinien zawierać raport określa w szczególności art. 66 u.u.i.ś. Treść raportu należy oceniać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Dopiero, gdy po wykonaniu opisanych wcześniej kroków jakie powinny zostać w sprawie dokonane przez organ odwoławczy, tj. wyjaśnienia wątpliwości jakie powziął organ odwoławczy w opisanej sprawie, nadal pozostaną niewyjaśnione kwestie wymagające posiadania specjalistycznej wiedzy, organ może rozważyć przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zasadą jest, że w postępowaniach o wydanie decyzji środowiskowej dowód z opinii biegłego nie jest wymagany. Biegły powołany przez organ nie może przy tym dokonywać oceny przedłożonego raportu, czy też podejmować stanowiska w sprawie złożonego przez inwestora wniosku – to jest rola organów orzekających. Biegły może wyjaśnić jedynie ewentualny aspekt środowiskowy, wymagający szczególnej wiedzy, który nie może zostać rozstrzygnięty przez organy orzekające w sprawie. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie, SKO stwierdziło konieczność przeprowadzenia takiego dowodu jeszcze przed podjęciem próby uzupełnienia materiału sprawy. Takie działanie musi zostać postrzegane jako co najmniej przedwczesne. Sąd przypomina, że w niniejszej sprawie, na okoliczność na jaką SKO dostrzega konieczność powołania biegłego, wypowiada się wyspecjalizowany organ uzgadniający. Należy zatem w pierwszej kolejności uzyskać stanowisko i wyjaśnienia od tego organu, a jedynie w wypadku pozostania wątpliwości jakich organ uzgadniający nie wyjaśni, rozważyć możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Jako nieprawidłowe Sąd ocenia również wskazanie przez SKO aby zwrócić się do C. o wyrażenie stanowiska czy widzi rozwiązanie, które umożliwi funkcjonowanie wnioskowanego przedsięwzięcia bez jego negatywnego wpływu na ujęcia wody pitnej oraz sieci wodociągowej i elektroenergetycznej (k. 19 decyzji). Sąd podkreśla, że C. jest stroną postępowania i przedstawiał w sprawie swoje stanowisko. Wnioskodawcą i inwestorem zaś jest strona skarżąca i to strona skarżąca przedstawia plan realizacji przedsięwzięcia. Brak jest w przepisach prawnych jakichkolwiek podstaw do tego, aby organy zwracały się do uczestników postępowania o przedstawienie innych wariantów realizacji przedsięwzięcia, czyli de facto modyfikacji wniosku inwestora. Dodatkowo, ocenę okoliczności w tym zakresie (najmniejszy możliwy wpływ przedsięwzięcia na ujęcia wody pitnej) dokonuje powołany do tego fachowy organ uzgadniający, czego SKO zdaje się nie zauważać i przedkładać opinię strony postępowania ponad wymagane prawem stanowisko organu uzgadniającego. Końcowo, odnosząc się do zarzutu że organ pierwszej instancji orzekał na podstawie niepełnych akt sprawy, albowiem w aktach przekazanych Kolegium brak jest opinii dr hab. R. T., Sąd podnosi, że w aktach przekazanych Sądowi przez Kolegium, opinia ta znajduje się, złożona wraz z wnioskiem strony skarżącej z dnia 29 lipca 2024 r. Reasumując, w ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy SKO w nieuzasadniony sposób skorzystało z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, nie wykazując w sposób przekonujący ziszczenia się przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. Przede wszystkim, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika brak możliwości zastosowania art. 136 § 1 K.p.a. Skoro zaś zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie może być rozumiana w ten sposób, że wszystkie dowody powinny zostać przeprowadzone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a postępowanie drugoinstancyjne ma w pełni charakter merytoryczny, to nie wyklucza to przeprowadzenia tak badania raportu, jak też ewentualnego skorzystania z wiedzy odpowiedniego biegłego (jeżeli wątpliwości nie zostaną usunięte) przez organ II instancji i wydania decyzji co do meritum sprawy. Jednocześnie, jeżeli zebrany w postępowaniu uzupełniającym materiał dowody nadal okaże się niewystarczający, albo stanowił będzie niemal całość przeprowadzonego postępowania – wówczas, zrealizuje się dopiero możliwość wydania kasacyjnego orzeczenia przez SKO. Z tych powołanych względów Sąd uznał, że Kolegium niezasadnie uchyliło się od rozpoznania sprawy przekazując ją organowi niższej instancji. Nie podjęło bowiem nawet próby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Tym samym naruszyło art. 138 § 2 K.p.a., co stanowiło dostateczną podstawę do uchylenia kwestionowanej decyzji, o czym orzeczono w pkt I wyroku i czego podstawę stanowił art. 151a § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o tym w punkcie I wyroku, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.