II SA/Wr 346/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 19 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. F. i J. F. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] października 2025 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości M. – część 1 postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych.

E. F. i J. F. (dalej: skarżący) wnieśli skargę na opisaną w sentencji uchwałę Rady Gminy M. W jej treści wskazali, że nie może zrealizować planowanej inwestycji na swojej działce, wobec czego wnosi o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został przyjęty zgodnie z postanowieniami studium. Ponadto studium nie przewiduje w rejonie zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do określenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone zaskarżoną uchwałą, skarżący wskazali, że załączają do pisma korespondencję z Wójtem Gminy M., w którym wnoszą o uwzględnienie potrzeb skarżących dotyczących zagospodarowania ich działki. Ponadto skarżący załączyli korespondencję z Nadleśnictwem [...] w K., które dotyczyło zalesienia pastwiska celem powiększenia lasu, w związku z czym skarżący nie otrzymali premii zalesieniowej. Wskazali, że od 2015 r. na działce leżą deski powstałe po wycięciu części drzew w celu wykorzystania w budowie domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.) zwanej dalej: u.s.g., wedle którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przywołanego przepisu, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane tam warunki dopuszczalności skargi, w tym skarżący wykaże, że posiada interes prawny w skarżeniu aktu, a dalej, że jego interes prawny został naruszony postanowieniami zaskarżonej uchwały. Zdaniem Sądu szczegółowa analiza przytoczonych przez stronę argumentów w skardze prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała Rady Gminy M. naruszała ich interes prawny. W tym kontekście trzeba wyjaśnić, że u podstaw legitymacji skargowej, wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. leży naruszenie konkretnego, aktualnego interesu prawnego. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność aktu z prawem i równocześnie naruszenie przez ten akt konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego podmiotu. Wskazując dalej na kwestię interesu prawnego trzeba wyjaśnić, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które sąd w pełni podziela, przyjmuje się, że podmiot skarżący uchwałę czy też zarządzenie organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżonym aktem. U podstaw legitymacji skargowej, wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. leży aktualny interes prawny. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Powyższym zagadnieniem dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z dnia 4 listopada 2003 r., (sygn. akt SK 30/02) i z dnia 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Podkreśla się również, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje zatem posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Zaznaczyć również należy, iż w wyroku z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1928/04, wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 476/04, publ. CBOSA). Należy zatem wyjaśnić, że do wniesienia skargi opartej o art. 101 ust. 1 u.s.g. nie legitymuje sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani stan zagrożenia interesu prawnego. Przy korzystaniu z tego przepisu należy bowiem wykazać już dokonane, a nie tylko ewentualnie zagrażające, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę kwestionowanym aktem. Zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą bowiem przesądzać o przyznaniu skarżącemu legitymacji do wniesienia skargi. Istotne jest również, że interes prawny musi dotyczyć konkretnej, indywidualnej sytuacji prawnej danej osoby (podmiotu). Oznacza to, że naruszenia interesu prawnego nie można wywodzić z ogólnych wartości, czy zasad prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. dopiero naruszenie interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznej oceny zarzutów zawartych w skardze (zob. wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, publ. CBOSA). W tym miejscu trzeba podnieść, że skarżący na wezwanie Sądu do określenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, które zostało naruszone zaskarżoną uchwałą nadesłali odpowiedź, której nie można uznać za skuteczne wykonanie tegoż wezwania. Skarżący powołują się na prośbę o uwzględnienie ich potrzeb i pisma kierowane do organu, które miały wpłynąć na przeznaczenie ich terenu. Wyjaśnić więc trzeba, że po pierwsze okoliczność faktycznych działań i składania wniosków i petycji do organu w żaden sposób nie świadczy ani o tym, że strona ma w tym interes prawny, ani tym bardziej, że został on naruszony. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że zalesienie, wycięcie, czy plany związane z uzyskanymi w ten sposób materiałami budowlanymi nie stanowią o naruszeniu ich interesu prawnego. Skarżący w żaden sposób nie wykazali, aby ich indywidulana sytuacja prawna uległa zmianie, stała się mniej korzystna, na skutek wejścia w życie zaskarżonego aktu. Skarżący nie wskazali przepisu, z którego wynikać miałyby dla strony skarżącej prawa podmiotowe, które podlegałyby ochronie na mocy art. 101 ust. 1 u.s.g. Naruszenia interesu prawnego jako warunku dopuszczalności skargi, nie można upatrywać w samym naruszeniu przepisów dotyczących zasad gospodarowania mieniem gminnym, czy zasad finansów publicznych. Sąd nie jest uprawniony do badania naruszeń procedury czy treści merytorycznej aktu, jeżeli skarżący nie wykaże naruszenia swego interesu prawnego zapisami uchwały. Te mogą być natomiast kontrolowane dopiero wówczas, gdy wykazane zostanie, że został nadto naruszony interes prawny strony skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, opubl. Lex nr 437511). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, że zaskarżonym aktem naruszono ich (indywidulany) interes prawny lub uprawnienie, a naruszenie to miało charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie mają legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). W konsekwencji Sąd nie mógł przystąpić do oceny legalności zaskarżonego aktu W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 ust. 5a p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na postawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.