II SA/Wr 64/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 1 października 2024 r. nr SKO.4211.21.2024 w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych.

Postanowieniem dnia 21 sierpnia 2024 r. (znak sprawy: RSPP.6220.2.4.2024) Wójt Gminy P., negatywnie zaopiniował wniosek Spółki K. Sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R5 (recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych), polegające na wypełnieniu terenu niekorzystnie przekształconego, zlokalizowanego na terenie części działki gruntu nr [...], obręb K., gmina P., powiat [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. Sp. z o.o. Postanowieniem z dnia 1 października 2024 r. (SKO.4211.21.2024), Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i - orzekając co do istoty sprawy - zaopiniowało pozytywnie wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R5 (recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych), polegające na wypełnieniu terenu niekorzystnie przekształconego, zlokalizowanego na terenie oznaczonej części działki. Skargę na powyższe postanowienie, złożył Wójt Gminy P. Uzasadniając swoją legitymację procesową wskazał, że jest wyłącznie organem opiniującym, sama Gmina jest w tej sytuacji rzecznikiem mieszkańców, którzy sprzeciwiają się inwestycji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne, sąd odrzuca skargę. Skargę w niniejszej sprawie wniósł Wójt Gminy P., czyli organ, który wydał postanowienie opiniujące w pierwszej instancji. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd jednoznacznie wykluczający przyznanie jednostce samorządu terytorialnego statusu strony postępowania w sprawie, w której jej organowi powierzono kompetencje do wydania decyzji (postanowienia) w sprawie. Orzecznictwo jednoznacznie wyklucza również w takich wypadkach legitymację skargową w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i jej organu, który wydawał decyzję (postanowienie) w sprawie (por. uchwały NSA: z 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; z 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, ONSAiWSA 2016/4/54). Szczególnie doniosła dla rozpoznawanej sprawy jest argumentacja wyrażona w uzasadnieniu uchwały z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) w której wskazano: "Należy przyjąć, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy K.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 par. 2 pkt 3 K.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (postanowienia – przyp. Sądu), niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego". Nadto, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 maja 2023 r., instytucja skargi nie może być wykorzystywana do sporów wynikłych z różnic poglądów pomiędzy organami administracji różnych szczebli, gdyż byłoby to zaprzeczeniem istoty postępowania odwoławczego i instytucji nadzoru. Hierarchiczna budowa organów administracji państwowej z istoty swej zakłada istnienie organów nadzorowanych i organów nadzorujących (sygn. akt III OSK 725/23, CBOSA). Włączenie zaś organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie ogranicza zakres procesowy tych jednostek, a twierdzenie to pozostaje aktualne także na gruncie procedury opiniowania. W tym kontekście należy bowiem zauważyć, że stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest co do zasady wnioskodawca, a sam katalog stron w postępowaniu w przedmiocie zaopiniowania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest tożsamy z katalogiem stron w postępowaniu głównym. Niniejsze postępowanie ma bowiem jedynie pomocniczy i incydentalny charakter. W tych okolicznościach, Sąd uznał, iż skarga Wójta Gminy P., została wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej złożenia i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. Rozstrzygniecie zaś zawarte w pkt II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligującym Sąd z urzędu do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.