II SAB/Bk 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. i A. L.-R. na bezczynność Burmistrza Michałowa w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić solidarnie skarżącym M. R. i A. L.-R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. ,

M. R. i A. L. (dalej: "skarżący") wnieśli, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skargę na bezczynność Burmistrza Michałowa (dalej: "organ") w przekazaniu odwołania od decyzji Burmistrza Michałowa z dnia 23 maja 2022 r., nr IG.6730.17.2022.AH, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku. W skardze wnieśli o: 1) stwierdzenie bezczynności organu polegającej na nieprzekazaniu do SKO w Białymstoku odwołania wyrażonego w piśmie z dnia 10 czerwca 2022 r. złożonym w sprawie IG.6730.17.2022.AH; 2) zobowiązanie organu do przekazania odwołania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia Sądu; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.); 4) przyznanie od organu (zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.) na rzecz: a) skarżącej A. L. sumy pieniężnej w wysokości 40.000 zł stanowiącej połowę kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; b) skarżącego M. R. sumy pieniężnej w wysokości 40.000 zł stanowiącej połowę kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że 23 maja 2022 r. Burmistrz Michałowa wydał decyzję odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 13 budynków mieszkaniowych jednorodzinnych. Skarżący w piśmie z 10 czerwca 2022 r. złożyli wniosek o uzupełnienie decyzji wraz z odwołaniem ewentualnym od decyzji z 23 maja 2023 r. Konstrukcja pisma była zatem jasna i zgodna z zasadami procedury administracyjnej: priorytetowo dążono do uzupełnienia decyzji (co mogłoby wyeliminować potrzebę odwołania), jednak na wypadek odmowy uzupełnienia – zastrzeżono odwołanie od decyzji merytorycznej. Zatem zdaniem skarżących w piśmie wyraźnie rozdzielono żądania. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. Burmistrz definitywnie odmówił uzupełnienia decyzji, a zatem automatycznie aktualizowało się odwołanie. Do dnia wniesienia skargi Burmistrz nie przekazał odwołania do SKO w Białymstoku, co stanowi rażącą bezczynność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie. Wyjaśnił, że w dniu 14 czerwca 2022 r. przekazał odwołanie wraz z aktami do SKO w Białymstoku, lecz organ ten w dniu 14 czerwca 2022 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał mu wniosek o uzupełnienie decyzji według właściwości celem jego rozpatrzenia – informując skarżących o treści art. 111 § 2 k.p.a. Następnie, w dniu 18 listopada 2022 r. Burmistrz wydał postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji, a w pouczeniu kierowanym do skarżących napisano, że wskutek wydania niniejszego postanowienie 14-dniowy termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (art. 111 § 2 k.p.a.). Na postanowienie o uzupełnienie decyzji nie służy zażalenia. Dodatkowo w dniu 19 grudnia 2022 r. Burmistrz wysłał pismo do SKO informując o postanowieniu i o tym, że skarżący nie wnieśli odwołania. W dniu 19 stycznia 2023 r. SKO poinformowało Burmistrza, że pisma skarżących z 10 czerwca 2022 r. nie można traktować jako odwołania od decyzji i że Burmistrz prawidłowo rozpoznał wniosek jako wniosek o uzupełnienie decyzji. Dalej Burmistrz wyjaśnił, że w dniu 28 stycznia 2026 r. skarżący złożyli skargę na bezczynność - wysłali ją listem - wpłynęła ona do urzędu 30 stycznia 2026 r. Ponadto w dniu 2 lutego 2026 r. skarżący złożyli do Burmistrza ponaglenie, który przekazał je do SKO. Z akt sprawy wynika nadto, że w dniu 12 lutego 2026 r. SKO wydało postanowienie stwierdzające, że Burmistrz nie dopuścił się bezczynności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Według zaś art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Powołany przepis stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), a także gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (§ 3 pkt 1), do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3 pkt 2). Wnosząc skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji skarżący obowiązany jest wykazać, że skorzystał z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Natomiast skarga wniesiona bez zachowania wymogów określonych w art. 52 p.p.s.a. jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W kontekście powyższego wskazać także należy, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Powinno ono zawierać oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie, adres strony wnoszącej ponaglenie, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa, podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie oprócz danych określonych w art. 63 k.p.a. ponaglenie zawierać musi uzasadnienie (por. m.in. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, t. 12 komentarza do art. 37 k.p.a.; postanowienie NSA z 28 września 2021 r. sygn. akt II OSK 5504/21). W orzecznictwie podkreśla się też, że dla skuteczności ponaglenia kluczowe jest jego złożenie, jednakże treść pisma musi wskazywać, jakiej sprawy dotyczy i na czym polegała przewlekłość organu. W ocenie Sądu skarżący uchybili wyżej opisanemu obowiązkowi. Skargę na bezczynność wnieśli w dniu 28 stycznia 2026 r., ale ponaglenie wnieśli dopiero w dniu 2 lutego 2026 r., czyli już po wniesieniu skargi. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi poprzedzać ponaglenie. Brak wcześniejszego ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego jej środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 52/23 oraz postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 133/25). Reasumując, ponieważ ponaglenie zostało złożone w dniu 2 lutego 2026 r., to skargę na bezczynność organu skarżący mogli wnieść najwcześniej w tej dacie. Powyższe oznacza, że ponieważ skarżący spełnili już wymóg w zakresie wniesienia ponaglenia, to mogą obecnie wnieść nową skargę na bezczynność organu w każdym czasie. Okoliczność ta pozostaje jednak irrelewantna dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu wniesionej skargi (pkt 1 postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia). Elżbieta Lemańska Marek Leszczyński Małgorzata Roleder