II SAB/Gd 20/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 2 września 2026 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Ł. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego postanawia: 1) odrzucić skargę. 2) zwrócić skarżącej L. Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

L. Ł. (dalej jako: "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku (dalej jako: "organ", "PINB") w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przed zakończeniem wszystkich prac budowlanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w G., przy ul. [...]. W dniu 28 czerwca 2025 r. złożyła wraz z R. R. (drugim inwestorem) wniosek o wydanie decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie przed zakończeniem wszystkich prac budowlanych budynku jednorodzinnego o dwóch lokalach przy ul. [...] w G. – etap I. Z informacji uzyskanej w grudniu 2025 r. wynikało, że decyzją z dnia 22 sierpnia 2025 r. PINB w Gdańsku odmówił R. R. wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego o dwóch lokalach mieszkalnych – etap I. Organ nie doręczył jednak tej decyzji skarżącej uznając, że nie jest ona stroną postępowania. W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że złożyła do ponaglenie do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Gdańsku (dalej jako: "PWINB"). Wraz z ponagleniem, z ostrożności procesowej, złożyła odwołanie od decyzji z dnia 22 sierpnia 2025 r. Organ odwoławczy uznając, że skarżąca nie jest w przedmiotowej sprawie stroną postępowania, nie zobowiązał jednak PINB do doręczenia decyzji z dnia 22 sierpnia 2025 r., jak również do rozpoznania wniosku strony z dnia 28 czerwca 2025 r. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zobowiązanie PINB do doręczenia jej decyzji w terminie 14 dni od daty zwrotu akt oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej odrzucenie lub o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ wskazał, że skarżąca nie wyczerpała trybu wskazanego w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a") oraz nie uiściła wpisu od skargi. Przedstawiając natomiast swoje stanowisko odnośnie oddalenia skargi organ podniósł, że wbrew stanowisku skarżącej w przedmiotowej sprawie nie występuje stan bezczynności. W szczególności: sprawa dotycząca zawiadomienia o zakończeniu budowy, które wpłynęło do Inspektoratu w dniu 12 czerwca 2026 r., została zakończona ostateczną decyzją z dnia 26 czerwca 2025 r. Sprawę wniosku, który wpłynął do organu w dniu 2 lipca 2025 r. zakończono ostateczną decyzją z dnia 22 sierpnia 2025 r. Natomiast sprawa wniosku, który wpłynął do Inspektoratu w dniu 5 września 2025 r. została zakończona ostateczną decyzją z dnia 9 października 2025 r. Dodatkowo PINB wyjaśnił, że po uzyskaniu przez powyższe decyzje przymiotu ostateczności, przekazał Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, przy piśmie z dnia 5 grudnia 2025 r., pismo skarżącej zatytułowane "odwołanie od wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie pozwolenia na użytkowanie [...]". W piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2026 r. skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 13 maja 2026 r., wskazała, że w dniu 24 listopada 2025 r. złożyła do PWINB w Gdańsku ponaglenie o doręczenie jej wszystkich rozstrzygnięć wydanych przez PINB w toku postępowania oraz – z ostrożności procesowej – wniosła odwołanie od tych decyzji. W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2026 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, w wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 9 czerwca 2026 r., przesłał do Sądu kopię pisma skarżącej z dnia 24 listopada 2025 r. kierowanego do PWINB w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 P.p.s.a., tj. gdy skarżący złożył skargę pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. Stosownie do treści art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto, zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, na co zasadnie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby przed zainicjowaniem przez skarżącą postępowania sądowego w przedmiocie bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego towarzyszyło wniosła ona ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można bowiem uznać za ponaglenie jej pisma z dnia 24 listopada 2025 r. Wprawdzie pismo to jest skierowane do organu wyższego stopnia (za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie), jednak nie zawiera żądania stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Przedmiotowe pismo w swej istocie stanowiło odwołanie od wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie pozwolenia na użytkowanie, wniosek o doręczenie stronie wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Z pisma tego nie wynika również, że skarżąca kwestionuje przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy, tj. że organ naruszył terminy wynikające z k.p.a. do załatwienia jej sprawy. W związku z powyższym uznać należy, że skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., skutkiem czego jej skarga wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (tak: NSA w postanowieniu z 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę. Uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł Sąd zwrócił skarżącej na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.