II SAB/Gl 346/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.N. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Śląskiego postępowania w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę.

Skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Śląskiego w postępowania dotyczącego nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko L.N. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy poinformował, że przed wniesieniem skargi skarżąca nie wystąpiła z ponagleniem. Ponadto, w dniu 11 lipca 2025 r. wydał decyzje o numerze [...] , którą postanowił uznać, że świadczenie wychowawcze na dziecko L.N. wypłacone M.N. we wskazanym w tej decyzji okresie jest nienależnie pobranym świadczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.- dalej w skrócie p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, powołane przepisy uzupełnia art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowiąc, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przywołane regulacje kreują obowiązek wyczerpania środka zaskarżenia przewidzianego w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.), który służył skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.) i przewidują ponaglenie, jako właściwy środek zaskarżenia poprzedzający skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 § 2 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a.). Tymczasem skarżąca składając niniejszą skargę do sądu administracyjnego nie wyczerpała przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym środka zaskarżenia. Wynika to jednoznacznie z odpowiedzi na skargę oraz z akt administracyjnych sprawy. Niedochowanie wymogu z art. 52 § 2 p.p.s.a. obligowało zatem Sąd do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Komplementarnie dostrzec należy, że przed wniesieniem skargi wydana została przez Wojewodę Śląskiego decyzja z dnia 11 lipca 2025 r. o numerze [...], która uzyskała walor ostateczności. Tymczasem uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21, Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne związane z dopuszczalnością uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzonej ponagleniem złożonym w jego toku. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "za inną przyczynę niedopuszczalności skargi" (tj. o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. W konsekwencji powyższego, jeżeli sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania przewlekłości postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to nie może dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale NSA, skarga jest niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.