II SAB/Go 224/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie nadzoru nad ochroną zabytku postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] listopada 2025 r. A.F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie nadzoru nad ochroną zabytku poprzez zaniechanie podjęcia "działań ochronnych wobec zabytkowej nawierzchni brukowanej na ulicy [...], w tym nienakazania wstrzymania nielegalnej przebudowy nawierzchni i zachowania oryginalnego bruku", do czego - w ocenie skarżącego - zobowiązują tenże organ przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 ze zm.). Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 29 stycznia 2026 r. wezwano A.F. do podania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb określony w art. 37 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), tj. czy wniósł do organu wyższego stopnia - Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponaglenie na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz do nadesłania kopii wniesionego ponaglenia, pod rygorem przyjęcia, że ponaglenie nie zostało przez skarżącego wniesione. Zgodnie z adnotacją na Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia powyższe wezwanie doręczone zostało skarżącemu dnia 15 lutego 2026 r. W wyznaczonym terminie A.F. przesłał do wiadomości Sądu skargę z dnia [...] listopada 2025 r. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie nadzoru nad ochroną zabytków "ruchomych i nieruchomych, w szczególności zabytkowych nawierzchni z kostki granitowej, w tym na ul. [...]" wraz z Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia ww. skargi Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu 24 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucję ponaglenia normuje z kolei ustawodawca w przepisie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, na mocy którego stronie służy prawo do jego wniesienia w przypadku bezczynności m.in. wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Stosownie do dyspozycji art. 37 § 3 pkt 1 Kodeksu, ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Z treści cytowanych przepisów wynika konieczność poprzedzenia ponagleniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej, czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił. Brak jest w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego złożenie przez skarżącego ponaglenia do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, będącego w sprawach określonych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organem wyższego stopnia nad wojewódzkimi konserwatorami zabytków (art. 93 ww. ustawy). Dokument taki nie został również przedstawiony przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie Sądu. O wyczerpaniu tego trybu nie może bowiem świadczyć przesłana przez A.F. w dniu 17 lutego 2026 r. skarga z dnia [...] listopada 2025 r. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Warunek skutecznego wniesienia skargi na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie został w niniejszej sprawie spełniony, wobec czego skarga A.F. jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.