II SAB/Ke 154/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach w przedmiocie przekazania skargi z dnia 25 grudnia 2025 r. postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 15 czerwca 2026 r. M. P. wniósł do tut. Sądu, wskazując jako organ Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Kielcach, "skargę 3" "z powodu braku odpowiedzi w ustawowym terminie". W odpowiedzi na skargę Dyrektor MOPR w Kielcach wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że treść wniesionego pisma stanowi w istocie przekazanie skargi, która została wniesiona na adres MOPR 25 grudnia 2025 r., pod tytułem "skarga 3". Skargę tę przekazano do WSA w Kielcach wraz z odpowiedzią. Została rozpoznana pod sygn. II SAB/Ke 21/26 i zakończona prawomocnym postanowieniem z 30 kwietnia o odrzuceniu skargi. W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania skargi, M. P. w piśmie z 1 sierpnia 2026 r. wyjaśnił, że "skarga 3" stanowi skargę na bezczynność organu w przedmiocie nieprzekazania do tut. Sądu jego skargi z 25 grudnia 2025 r. Dodatkowo skarżący podniósł, że do dnia wniesienia pisma Sąd nie rozpatrzył jego wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc polega na niewydaniu aktu lub niepodjęciu czynności określonej w tych przepisach, ewentualnie na przewlekłości w tym zakresie. Skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność lub przewlekłość przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi (art. 3 § 3). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzuca organowi bezczynność polegająca na nieprzekazaniu jego skargi ("skarga 3") z 25 grudnia 2025 r. dotyczącej braku reakcji na decyzję kierownictwa schroniska dla osób bezdomnych im. [...] w K.. Należy więc przyjąć, że skarżący zarzuca bezczynność w realizacji przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Tymczasem, zwłoka w przekazaniu przez organ skargi do sądu administracyjnego nie przybiera postaci bezczynności, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego, organ nie ma obowiązku wydania decyzji, postanowienia lub aktu. Nałożony na organ obowiązek przekazania skargi dokonywany jest w drodze czynności, która nie może zostać zakwalifikowana jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek nie podlega więc realizacji w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji Sąd stwierdza, że skarga na bezczynność organu w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, a opisywana zwłoka w realizacji przez organ obowiązku, unormowanego w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie ma charakteru bezczynności, podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w poglądach sądów administracyjnych (por. postanowienia: WSA w Opolu z 10 stycznia 2025 r., sygn. I SAB/Op 100/24; WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2021 r., sygn. II SAB/Po 163/20; WSA w Rzeszowie z 27 listopada 2019 r., sygn. II SAB/Rz 115/19; WSA w Warszawie z 19 lutego 2015 r., sygn. VI SAB/Wa 9/15; WSA w Warszawie z 19 lutego 2015 r., sygn. VI SAB/Wa 10/15; WSA w Warszawie z 25 lipca 2012 r., sygn. V SAB/Wa 17/12; WSA we Wrocławiu z 27 czerwca 2012 r., sygn. IV SAB/Wr 15/12; WSA w Warszawie z 21 września 2011 r., sygn. V SAB/Wa 16/11). W świetle powyższego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł dokonać merytorycznej oceny, czy Dyrektor MOPR pozostaje w bezczynności w przekazaniu skargi z 25 grudnia 2025 r. Odnośnie podniesionej w piśmie z 1 sierpnia 2026 r. kwestii nierozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów i wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika, należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżący takiego wniosku nie składał. Mając na uwadze powyższe skarga podlegała odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku organu o obciążenie skarżącego kosztami postępowania, wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W przypadku uwzględnienia skargi, zwrot kosztów postępowania sądowego przysługuje od organu. W przepisach p.p.s.a. brak jest natomiast podstaw do zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu od skarżącego, co oznacza, że złożony wniosek w powyższym zakresie jest nieuzasadniony.