II SAB/Kr 119/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2024 r. skargi J. R. na bezczynność i przewlekłość postępowania Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie rozpoznania wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej na nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych).

ZASADNIENIE Z akt sprawy wynika, że skarżący wytoczył przeciwko Z. Ć. powództwo o ochronę posiadania w związku z podtopieniami na jego działce, w którym to postępowaniu dopozwany został również Skarb Państwa – Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Równolegle, Dyrektor Zarządu Zlewni wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Z. Ć., w którym to postępowaniu skarżący nie jest stroną. Pismem z dnia 24 kwietnia 2023 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie niezwłocznej wizji lokalnej na nieruchomości Z. Ć., przy czym we wniesionym następnie ponagleniu skarżący wskazał, że wnioskowana wizja winna jego zdaniem być przeprowadzona w ramach opisanego powyżej postępowania administracyjnego. Następnie, J. R. złożył skargę na bezczynność/przewlekłość postępowania w przedmiocie jego wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej, która w opinii skarżącego jest niezbędna w celu dokonania pełnej analizy zakresu i przyczyn występujących podtopień i niszczenia lub zakłócania prawidłowego wykorzystania ujęć i cieków wodnych. W konsekwencji skarżący wniósł o zobowiązanie organu do dokonania pełnej kontroli oraz analizy zakresu i przyczyn występujących podtopień, stwierdzenia, że organy dopuściły się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały charakter rażącego naruszenia prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że bezzasadne są zarzuty skarżącego dotyczące rzekomej bezczynności lub przewlekłości postępowania, w którym to postępowaniu skarżący nie jest stroną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 32 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – p.p.s.a.) stronami postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, który pojmowany powinien być jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Art. 58 § 1 stanowi z kolei, że Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1) oraz jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (postanowienie NSA z 8 stycznia 2020r., II OSK 3831/19). Ze skargą może zatem wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa, zasadniczo prawem materialnym, interesem prawnym a zaskarżoną decyzją. Wykazanie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnia uprawnienie do złożenia skargi. Musi to być przy tym interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, który nie ma interesu prawnego, nie ma również legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak legitymacji skargowej skutkuje natomiast odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Analiza skargi prowadzi do wniosku, że skarżący przede wszystkim zarzuca organowi bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu postępowania w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Z. Ć., poprzez zignorowanie jego wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej. Skoro jednak skarżący nigdy nie był stroną tego postępowania, nie przysługuje mu uprawnienie do składania wniosków procesowych, dowodowych, czy też ponagleń w ramach tego postępowania. W konsekwencji, nie posiada również interesu prawnego do złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość tego postępowania. Skargę w tym zakresie mogą bowiem wyłącznie składać strony postępowania, do których skarżący się nie zalicza. Choć bezsprzecznie kwestie zalewania działki skarżącego, których źródła upatruje on w działaniu Z. Ć., dotykają skarżącego, są one obecnie przedmiotem procedowania przed sądem cywilnym. Wynik natomiast postępowania dot. pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Z. Ć. może być co najwyżej identyfikowany z interesem faktycznym skarżącego, a nie z jego interesem prawnym. Postępowanie wodnoprawne w tym przypadku dotyczy bowiem wyłącznie interesu prawnego osoby uprawnionej, a nie jego sąsiadów. Z uwagi zatem na brak interesu prawnego w zaskarżeniu bezczynności lub przewlekłości postępowania dot. pozwolenia wodnoprawnego wydanego na rzecz osoby trzeciej, skarga podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jeżeli zaś chodzi o żądanie skargi, w której skarżący domaga się zobowiązania organu do dokonania kontroli oraz analizy zakresu i przyczyn podtopień, to ewidentnie wykracza ona poza zakres kognicji Sądu określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten wyraźnie stanowi, że sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w wymienionych tam sprawach, nie są natomiast powołane do dyscyplinowania organów w oderwaniu od toczących się postępowań administracyjnych. W tym zakresie skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.