II SAB/Lu 73/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia odrzucić skargę.

W dniu 29 maja 2025 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej jako: Kolegium) wpłynęła skarga T. W. (dalej jako: skarżąca) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 3 marca 2025 r. wpłynęło do jego siedziby odwołanie T. W. od decyzji Wójta Gminy Niemce z dnia 19 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup opału. W dniu 30 kwietnia 2025 r. odwołanie skarżącej zostało rozpatrzone poprzez wydanie decyzji znak: SKO.41/999/OS/2025, na podstawie której utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W dniu 14 maja 2025 r. do siedziby Kolegium wpłynęło ponaglenie T. W. dotyczące niezałatwienia odwołania. Zdaniem Kolegium złożenie skargi po załatwieniu przez organ sprawy powinno skutkować jej odrzuceniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo jej analiza pod kątem dopuszczalności. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez SKO w Lublinie z odwołania T. W. od decyzji z dnia 19 lutego 2025 r. Wójta Gminy Niemce podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt postępowania odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 19 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy specjalnego zasiłku celowego na zakup opału wpłynęło do siedziby Kolegium w dniu 3 marca 2025 r. (k. 3 akt adm.). Odwołanie zostało rozpatrzone przez Kolegium decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. znak: SKO.41/999/OS/2025 (k. 9 akt adm.). Orzeczenie organu odwoławczego zostało doręczone skarżącej w dniu 15 maja 2025 r. (k. 6 akt adm.) Sprawa administracyjna z odwołania T. W. od decyzji Wójta Gminy Niemce z dnia 19 lutego 2025 r. w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego na zakup opału została więc ostatecznie rozpatrzona w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Skarga strony na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie została nadana przez skarżącą w dniu 16 maja 2025 r. (k. 4 akt sądowych), a więc niewątpliwie po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga T. W. na bezczynność i przewlekłość działania organu została wniesiona w dniu 16 maja 2025 r., a zatem po ostatecznym zakończeniu postępowania i wydaniu wskazanej powyżej decyzji organu odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2025 r., to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.