II SAB/Ol 140/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z 15 lipca 2025 r. P.K. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący), powołując się na art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.), zwrócił się do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w D. (dalej jako: organ ) o przesłanie na wskazany adres meilowy odpowiedzi na pięć pytań. Trzy pytania te dotyczyły liczby zatrudnionych na poszczególnych oddziałach lekarzy, pielęgniarek i salowych wraz ze wskazaniem kwoty wydatkowanej na ich wynagrodzenia. Kolejne dwa pytania odnosiły się do liczby łóżek na poszczególnych oddziałach oraz wysokości kwoty przekazanej przez NFZ w 2024 r. na pokrycie usług medycznych. Pismem z 7 sierpnia 2025 r., które wpłynęło do organu w dniu 11 sierpnia 2025 r., wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie rozpoznania wniosku z 15 lipca 2025 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Zakładu Opieki Zdrowotnej do rozpoznania wniosku z 15 lipca 2025 r. w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ do dnia wniesienia skargi nie zareagował na złożony wniosek, a zatem pozostaje w bezczynności. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w D. wykonuje stosowne zadania wydatkując na ten cel środki publiczne, zaś organem założycielskim i sprawującym nadzór nad nim jest Powiat D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., oraz o stwierdzenie, że nie pozostawał on w bezczynności i orzeczenie, iż każda ze stron koszty ponosi we własnym zakresie. Stwierdzono, że po uzyskaniu pełnych danych identyfikacyjnych skarżącego organ udzielił odpowiedzi na wniosek. Wniosek nie spełniał warunków formalnych dla skutecznego wszczęcia procedury, wobec czego organ nie pozostawał w bezczynności. W dniu 6 października 2025 r. ( prawidłowa data to 3 października 2025 r.) udzielono skarżącemu odpowiedzi, co powoduje, że skarga stała się bezprzedmiotowa. Ponadto po udzieleniu odpowiedzi na wniosek w październiku organ pozostawał w przekonaniu, że skarga zostanie cofnięta, bowiem skarżący uzyskał odpowiedzi na zadane pytania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku, którym jest Zakład Opieki Zdrowotnej prowadzący szpital, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jest to bowiem podmiot leczniczy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.), który udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest to zatem jednostka dysponująca majątkiem publicznym i wykonująca zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Stwierdzić także należy, że żądana informacja stanowi informację publiczną, gdyż stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlegają między innymi informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym. Nie jest to zresztą kwestionowane w niniejszej sprawie. Błędne jest stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że udzielenie odpowiedzi było możliwe "po uzyskaniu pełnych danych identyfikacyjnych skarżącego". Procedura dotycząca udzielenia informacji publicznej jest w bardzo dużym stopniu odformalizowana, skarżący we wniosku wskazał w jaki sposób ma być udzielona informacja publiczna (na maila) i w sytuacji gdy organ dysponował żądaną informacją nie zachodziła potrzeba dokonywania jakichkolwiek dodatkowych ustaleń. Zauważyć należy z teoretycznego punktu widzenia, że nawet gdyby organ miał rację (choć jej nie ma), co do konieczności ustalenia danych skarżącego, to były one mu znane od wniesienia skargi, czyli od 11 sierpnia 2025 r., zaś odpowiedź na pytania została udzielona dopiero 3 października 2025 r. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). Zatem Sąd umorzył postępowanie w co do bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt I wyroku. Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł), stosownie do § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).