II SO/Go 10/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. w przedmiocie wymierzenia grzywny [...] za nieprzekazanie skargi do Sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a.) postanawia: 1. wymierzyć [...] grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych, 2. zasądzić od [...] na rzecz wnioskodawcy – J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] maja 2025 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. o wymierzenie [...] grzywny w kwocie 72 623,90 złotych za niedopełnienie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), to jest nieprzekazanie jego skargi do tutejszego Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wniosku podał, że dnia [...] maja 2025 r. złożył w siedzibie organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczył również, że z informacji telefonicznej uzyskanej w Wydziale Informacji Sądowej tutejszego Sądu wynikało, że do dnia złożenia przedmiotowego wniosku o wymierzenie grzywny, tj. do dnia [...] maja 2025 r. organ nie przekazał skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę Sądowi, a zatem dopuścił się uchybienia terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.). Z ewidencji spraw sądowych wynika, że skarga J. M. na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę wpłynęła do Sądu dnia [...] lipca 2025 r. (nadana pocztą dnia [...] czerwca 2025 r.) i została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SAB/Go 85/25. W odpowiedzi na wniosek [...] wniósł o jego oddalenie oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o wymierzenie kary grzywny w minimalnej wysokości. Organ w treści udzielonej odpowiedzi wyjaśnił, że skarga została omyłkowo dołączona do innego, zakończonego już postępowania sądowego, co było wyłączną przyczyną nieprzekazania jej Sądowi w ustawowym terminie. Zaistniała sytuacja miała charakter incydentalny oraz wynikała z przeoczenia proceduralnego o charakterze technicznym, nie zaś z celowego działania czy świadomego naruszenia przepisów prawa. Organ podkreślił przy tym, że niezwłocznie po wykryciu błędu zostały podjęte działania mające na celu usunięcie nieprawidłowości oraz dopełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Podkreślenia wymaga, że celem grzywny jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Wobec tego uznać należy, że przekazanie sądowi skargi po upływie ustawowego terminu oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie temu organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez ten sąd postanowienia, nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy w wyniku wniesienia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. organ spełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga J. M. wpłynęła do organu administracji w dniu [...] maja 2025 r., wobec tego 15-dniowy termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi upłynął organowi w dniu [...] maja 2025 r. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Go 85/25, [...] przekazał skargę J. M. bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w dniu [...] czerwca 2025 r. (pieczątka widniejąca na kopercie - k. 24 akt II SAB/Go 85/25), tj. 1 miesiąc i 8 dni po upływie zakreślonego w przepisie terminu. Niewątpliwe zatem skarga z dnia [...] maja 2035 r. na bezczynność organu została przekazana Sądowi z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Podnieść należy, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, jednak może mieć wpływ na jej wysokość. Organ ponosi odpowiedzialność za przekazane mu dokumenty oraz winien dołożyć należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu obowiązków. Błędy organizacyjno-techniczne nie wyłączają winy organu i nie mogą usprawiedliwiać opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu. W badanej sprawie Sąd uznał, że grzywna wymierzona na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w wysokości 300 (trzysta) złotych spełni wobec organu funkcję dyscyplinującą, represyjną oraz prewencyjną. Wymierzając grzywnę, której wysokość mieści się w dolnej granicy jej wymiaru, wynikającego z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd miał na uwadze, iż uchybienie terminowi było niezamierzonym zaniechaniem organu, wynikającym z błędu o charakterze organizacyjno-technicznym. Ponadto był to pierwszy przypadek wymierzenia grzywny organowi na podstawie powyższego przepisu. W ocenie Sądu, grzywna w wysokości wnioskowanej przez skarżącego byłaby niewspółmiernie surowa w stosunku do stwierdzonego naruszenia oraz jego przyczyn. Istotą grzywny, o której mowa w art. 55 §1 p.p.s.a. jest zwrócenie uwagi na nieprawidłowe działanie i sygnalizacja niezachowania przez organ obowiązujących procedur. Grzywna powinna podlegać miarkowaniu, w zależności od stopnia naruszenia przepisów prawa oraz okoliczności danej sprawy. Z całą pewnością powtarzające się naruszanie przepisów oraz rażący charakter uchybień w tym przedmiocie, będą przemawiały za wymierzeniem grzywny w jej górnych granicach oraz za podjęciem sygnalizacji na podstawie art. 55 § 3 p.p.s.a., jednakże taka sytuacja nie wystąpiła w realiach niniejszej sprawy. Wobec tego zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w kwocie 300 (trzysta) złotych. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. O kosztach należnych wnioskującemu orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. zasądzając od organu na jego rzecz kwotę uiszczonego wpisu od wniosku – 100 zł.