II SO/Rz 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący: Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.T. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Stalowa Wola na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) za nieprzekazanie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Stalowa Wola - postanawia - I. wymierzyć Prezydentowi Miasta Stalowa Wola grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych); II. zasądzić od Prezydenta Miasta Stalowa Wola na rzecz U.T. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek U.T. o wymierzenie Prezydentowi Miasta Stalowa Wola (dalej: "organ", "Prezydent") grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), za nieprzekazanie skargi do WSA w Rzeszowie na bezczynność Prezydenta Miasta Stalowa Wola wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pismem z 8 grudnia 2025 r. złożyła drogą elektroniczną, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Stalowa Wola w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wskazała w niej, że przedmiotową skargę wraz z załącznikami wnosi do WSA w Rzeszowie, za pośrednictwem Prezydenta. Zwróciła się o potwierdzenie wpływu pisma i przekazania skargi do WSA w Rzeszowie wraz z aktami sprawy. Następnie pismem z 18 stycznia 2026 r, uzupełnionym pismem z 19 stycznia 2026 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o wymierzenie Prezydentowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na nieprzekazanie skargi na bezczynność z 8 grudnia 2025 r. w ustawowym terminie. Poinformowała, że na dzień sporządzenia pisma skarga nie została w dalszym ciągu przekazana do Sądu. Powyższy wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny został przesłany do organu wraz z wezwaniem do udzielenia odpowiedzi na ten wniosek. W odpowiedzi Prezydent zwrócił się o oddalenie wniosku w zakresie wymierzenia grzywny i zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania. W przypadku uznania wniosku o wymierzenie grzywny organ zwrócił się o jak najmniejszy jej wymiar. Prezydent wyjaśnił, że skarga na bezczynność z 8 grudnia 2025 r., wniesiona w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczyła kwestii, które już zostały przez organ wyjaśnione i została w tym zakresie udostępniona odpowiedź. Zdaniem organu w sprawie zachodzi przypadek nadużycia prawa podmiotowego po stronie skarżącej. Organ wyjaśnił, że u podstaw nieprzekazania skargi w terminie leżały zmiany organizacyjne w Urzędzie, nowe obowiązki po stronie organu (kwestia wdrożenia e-doręczeń czy KseF), a także długotrwała i niemożliwa do przewidzenia choroba po stronie pracownika merytorycznego w sprawie, jak i pracownika, który sprawował zastępstwo. Powyższa sytuacja, a także zmiany organizacyjne w zakresie przepływu dokumentacji w Urzędzie Miasta spowodowały opóźnienia w załatwienia spraw, także w odniesieniu do przedmiotowej skargi. Organ wyjaśnił ponadto, że obecnie w Urzędzie Miasta w Stalowej Woli, kierownik urzędu wdrożył proces naprawczy w tym zakresie. Przedmiotowe i podmiotowe przyczyny powstałych zdarzeń są analizowane i na bieżąco naprawiane. Zauważył także, że skarżąca już 19 stycznia 2026 r. wniosła o wymierzenie grzywny, a przekroczenie terminu nie miało znamion stwierdzenia rażącej bezczynności, gdyż ustawowy termin był przekroczony tylko o kilka dni. Organ zwrócił także uwagę, że skarżąca w sposób chaotyczny, ale też zorganizowany korzysta ze swych praw. Ilość wniosków, zapytań i innych pism przekracza w sposób znaczący aktywność innych podmiotów w tej sferze. To powoduje swoisty paraliż i niewydolność komórki organizacyjnej zajmującej się tymi kwestiami. Sama skarżąca poprzez ilość wniosków, ich ponawianie, modyfikowanie, mimo że odpowiedź została już udzielona, powoduje, że powstają zaległości w realizacji obowiązków ustawowych po stronie organu. Końcowo organ poinformował o przygotowywaniu stosownej odpowiedzi na skargę, czyniącej zadość obowiązkom ustawowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przepis art. 154 § 6 P.p.s.a. stanowi, że przedmiotową grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 1 w zw. z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne są zobowiązane do stosowania środków określonych również w przepisach szczególnych. Taką szczególną regulacją jest ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej "u.d.ip."). Stosownie do treści art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Podstawą do wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. jest niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Chodzi więc wyłącznie o niedotrzymanie przez organ ustawowego terminu przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego, bez względu na to, czy skarga, której przekazania dotyczy opóźnienie będzie podlegała rozpoznaniu, czy też nie. Przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość. Jednocześnie podkreślić trzeba, że obowiązek organu przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia NSA: z 20 września 2011 r., II OZ 799/11, z 30 czerwca 2010 r., I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10; z 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W niniejszej sprawie uchybienie terminu jest oczywiste. Nie budzi wątpliwości, że skarga z 8 grudnia 2025 r. została wniesiona do organu drogą elektroniczną 8 grudnia 2025 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzą oraz aktami sprawy. Termin ten upłynął 23 grudnia 2025 r. Skarga ta w dalszym ciągu nie została przekazana do Sądu. Z akt sprawy wynika, że organ w oczywisty sposób naruszył obowiązującą w tym zakresie procedurę. Skarga nie została bowiem przesłana ani w ustawowym terminie, jak również mimo złożonego przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny. Organ pomimo świadomości złożonego przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy, nadesłał wyłącznie odpowiedź na ten wniosek. Wyjaśnił przyczyny zwłoki a mianowicie zmiany organizacyjne w urzędzie oraz braki kadrowe. W dalszym jednak ciągu organ nie przekazał przedmiotowej skargi z 8 grudnia 2025 r. Stwierdził jedynie, że obecnie sporządzana jest stosowna odpowiedź na skargę. Zatem wobec oczywistego przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze wielkość przewinienia, jak również fakt braku przekazania do WSA w Rzeszowie skargi z 8 grudnia 2025 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Wypada przypomnieć, że wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Obie przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione. Końcowo Sąd poucza, że stosownie do treści art. 55 § 2 P.p.s.a. jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącej rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. (pkt II postanowienia). Na koszty te składa się uiszczony wpis od wniosku.