III FSK 1040/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 582/24 w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr 0601-IEE.7192.134.2024.2 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 17 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 582/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. W. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "Organ") z 12 sierpnia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący reprezentowany przez adwokata zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1. art. 64 § 5 i § 5a w zw. z art. 58 § 1, art. 26 § 1, § 5 pkt 1 i 2, art. 1a pkt 18 w zw. z art. 80 § 1 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 marca 2024 r. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja RP") przez błędną wykładnię i błędne niezastosowanie oraz przyjęcie, że zajęcie rachunków bankowych w toku egzekucji uniemożliwia dokonanie dobrowolnej zapłaty zobowiązania, że polecenie wydane przez Skarżącego lub jego zgoda na dokonanie zapłaty zobowiązania przed upływem 7 dni od dnia zajęcia rachunków bankowych nie stanowi dobrowolnej spłaty tego zobowiązania, gdyż Skarżący utracił prawo do dysponowania środkami zgromadzonymi na tym rachunku, że bank jest uprawniony do dokonania takiej wpłaty przed upływem 7 dni od dnia zajęcia rachunków bankowych bez zgody Skarżącego, że działanie organu polegające na obciążeniu Skarżącego opłatą egzekucyjną w wysokości 40.000 zł było prawidłowe, w sytuacji, gdy zgodnie z prawidłową wykładnią w/w przepisów przekazanie środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym zobowiązanego przed upływem 7 dni od dnia zajęcia rachunku bankowego, może być dokonane przez bank tylko na zlecenia Skarżącego, bank nie mógł przed upływem 7 dni od dnia zajęcia, samodzielnie dokonać płatności na rzecz urzędu skarbowego, że zajęcie rachunków bankowych nie powoduje utraty przez Skarżącego prawa do zlecenia płatności na rzecz organu skarbowego przed upływem 7 dni od dnia ich zajęcia, zlecenie płatności przez Skarżącego w w/w sytuacji stanowi dobrowolne wykonanie zobowiązania przez Skarżącego, co skutkuje obowiązkiem organu obniżenia opłaty egzekucyjnej do kwoty 20.000 zł, a przeciwna wykładnia w/w przepisów dokonana przez Sąd polegająca na tym, że zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia w w/w okolicznościach dobrowolną wpłatę zobowiązania przez Skarżącego przez zlecenie dokonania wpłaty, wskazywałaby na niezgodność w/w przepisów z art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż stawiałaby w lepszej sytuacji osoby nieposiadające rachunków bankowych lub środków na tych rachunkach i dawałaby tylko takim osobom prawo do skorzystania z obniżonej opłaty egzekucyjnej; 2. art. 64 § 4 i § 5a u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że opłata egzekucyjna w niniejszej sprawie wynosi 40.000 zł, gdyż nie doszło do dobrowolnej spłaty zobowiązania z uwagi na zajęcie rachunków bankowych Skarżącego, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie doszło do spełnienia przesłanki dobrowolnej wpłaty zobowiązania przez Skarżącego, skutkującej obniżeniem opłaty do 20.000 zł, w związku z dokonaniem płatności na zlecenie Skarżącego przed upływem 7 dni od dnia zajęcia rachunku bankowego, w związku z czym w/w przepisy nie miały zastosowania; 3. art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 marca 2024 r. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że bank mógł bez zgody Skarżącego przekazać środki pieniężne znajdujące się na zajętym rachunku bankowym przed upływem 7 dni od dnia zajęcia, w sytuacji gdy z przepisu tego nie wynika takie uprawnienie banku, przepis ten miał za zadanie umożliwić zobowiązanemu podjęcie obrony w sytuacji niezasadnego wszczęcia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, dlatego też płatność nie mogła nastąpić przed upływem 7 dni bez zgody Skarżącego; 4. art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 marca 2024 r. przez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy w dacie wszczęcia egzekucji i dokonywania zajęcia rachunków bankowych Skarżącego, przepis ten w zastosowanym przez sąd brzmieniu nie obowiązywał, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, że bank mógł bez zgody Skarżącego dokonać wpłaty zajętych środków na rachunek bankowy urzędu skarbowego przed upływem 7 dni od dnia zajęcia; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 marca 2024 r. w zw. z art. 64 § 5 i § 5a u.p.e.a. w zw. z art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez ich nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że nie doszło do dobrowolnej wpłaty należności z uwagi na zajęcie rachunków bankowych zobowiązanego, że bank miał prawo dokonać wpłaty na rachunek bankowy organu egzekucyjnego zajętych środków bez zgody Skarżącego, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje na to, że bank mógł dokonać takiej wpłaty bez zgody zobowiązanego dopiero po upływie 7 dni od dnia zajęcia rachunku bankowego, dokonanie zaś wpłaty przed upływem 7 dni od zajęcia rachunku bankowego mogło być dokonane tylko za zgodą zobowiązanego co też miało miejsce w niniejszej sprawie, a także, że przeciwna wykładnia w/w przepisów dokonana przez Sąd polegająca na tym, że zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia w w/w okolicznościach dobrowolną wpłatę zobowiązania przez Skarżącego przez zlecenie dokonania wpłaty, wskazywałaby na niezgodność w/w przepisów z art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż stawiałaby w lepszej sytuacji osoby nieposiadające rachunków bankowych lub środków na tych rachunkach i dawałaby tylko takim osobom prawo do skorzystania z obniżonej opłaty egzekucyjnej; Ponadto zarzucono orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie: 6. art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a., zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm., dalej: "k.p.c.") przez ich wadliwe zastosowanie i oddalenie skargi z uwagi na to, że nie doszło do dobrowolnego dokonania wpłaty zobowiązania przez Skarżącego, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, wynika, że wpłata zobowiązania została dokonana przed upływem 7 dni od dnia zajęcia rachunku bankowego i mogła być dokonana tylko na zlecenie Skarżącego, co stanowi dobrowolne wykonanie zobowiązania w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a., sąd nie wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej bank mógł dokonać samodzielnie wpłaty zgormadzonych na rachunku bankowym Skarżącego środków przed upływem 7 dni od dnia zajęcia rachunku bankowego i w jakich okolicznościach sprawy doszło do wcześniejszej wpłaty, sąd nie odniósł się do stanowiska Skarżącego wskazującego, że wpłata przed upływem 7 dni od zajęcia rachunku bankowego dokonana została na jego zlecenie, sąd nie ustalił czy Skarżący złożył do banku dyspozycję spłaty zobowiązania ani nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, a organ nie naruszył art. 7, 7a, 11, 77, 80, 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., dalej: "k.p.a."). W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty przez uwzględnienie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego w całości oraz ustalenie opłaty egzekucyjnej w wysokości 20.000 zł, zasądzenie na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma wymieniona druga sytuacja oddalenia skargi kasacyjnej, gdyż zaskarżone orzeczenie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Należy w punkcie wyjścia zauważyć, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy środki pieniężne przekazane w dniu 21 listopada 2023 r. z rachunku bankowego Skarżącego na rachunek organu egzekucyjnego stanowiły wynik dobrowolnej zapłaty zobowiązania, czy też były efektem realizacji skutecznego zajęcia egzekucyjnego wierzytelności z rachunku bankowego, o którym mowa w art. 80 § 1 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącego, mimo zajęcia rachunku bankowego oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, to on poprzez własne dyspozycje finansowe doprowadził do uregulowania zobowiązania, a zatem spełnił przesłanki "zapłaty". Argumentował, że zastosowanie w niniejszej sprawie miał art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 marca 2024 r., a więc zgodnie z dyspozycją tego przepisu przed upływem 7 dni od zajęcia rachunku bank nie był uprawniony do samodzielnego przekazania środków organowi, zwłaszcza w okresie zawieszenia postępowania, a skoro mimo to doszło do przelewu, musiało to nastąpić za jego zgodą, co przesądza o dobrowolnym charakterze zapłaty. Przechodząc do rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 80 § 1 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 marca 2024 r. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 556 ze zm., dalej: "ustawa nowelizująca"), nadała zaś punktowi 1 następujące brzmienie: "przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych". Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej, "zmiana brzmienia art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. ma na celu rezygnację z 7-dniowego terminu, po upływie którego bank przekazuje organowi egzekucyjnemu zajęte kwoty z rachunku bankowego zobowiązanego. Na podstawie nowej regulacji bank zajęte kwoty będzie przekazywał niezwłocznie" (zob. uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw – druk sejmowy nr 2952 z 20 stycznia 2023 r., www.sejm.gov.pl/archiwum, s. 42). Zasadnicza różnica pomiędzy poprzednim a obecnym brzmieniem art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polega więc na usunięciu siedmiodniowego "odroczenia" czasowego przekazania środków pieniężnych przez bank oraz jednoznacznym wzmocnieniu charakteru zajęcia rachunku bankowego jako środka egzekucyjnego o natychmiastowym skutku wykonawczym. W stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją przepis przewidywał, że bank był zobowiązany do przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu "po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu", przy jednoczesnym użyciu sformułowania "niezwłocznie". Konstrukcja ta prowadziła do powstania wątpliwości interpretacyjnych co do charakteru terminu, w szczególności czy stanowił on minimalny okres wstrzymania się banku z realizacją zajęcia, czy jedynie termin graniczny, po którego upływie bank miał obowiązek niezwłocznego działania. Odnosząc te uwagi ogólne do rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał wykładni przepisów art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu do 25 marca 2024 r. w sposób mieszczący się w granicach dopuszczalnych metod interpretacyjnych. Sąd pierwszej instancji trafnie odwołał się zarówno do wykładni językowej, jak i funkcjonalnej wskazując, że istotą zajęcia rachunku bankowego jest pozbawienie zobowiązanego możliwości rozporządzania zajętą wierzytelnością oraz wejście organu egzekucyjnego, w granicach określonych tytułem wykonawczym, w jego prawa względem banku. Taka wykładnia znajduje jednoznaczne oparcie w definicji legalnej zajęcia egzekucyjnego zawartej w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. i nie może być uznana za dowolną. Od chwili zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanego, co następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, już nie zobowiązany, lecz organ egzekucyjny mógł rozporządzać wierzytelnościami. Efektem zajęcia wierzytelności jest wejście przez organ egzekucyjny w prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego (tj. wierzytelnością zobowiązanego do banku) w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a co się z tym wiąże, utrata prawa do rozporządzania wierzytelnością przez zobowiązanego. Zajęcie rachunku wywiera taki skutek, że bank nie może wypłacić środków zobowiązanemu, zaś zobowiązany nie może żądać od banku ich wypłaty, zatem zobowiązany traci możliwość swobodnego korzystania z rachunku. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego, bo organ egzekucyjny zawiadamia jedynie zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, a więc o zdarzeniu, które już nastąpiło (por. wyroki NSA: z 23 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 331/21; z 8 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 1405/21; z 13 marca 2024 r., sygn. akt III FSK 4580/21). Nie ma także znaczenia okoliczność, że przekazanie środków nastąpiło przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, ani że w tym okresie postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie uchyla skutków uprzednio dokonanego zajęcia. Z art. 58 § 1 u.p.e.a. wynika, że w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nawet gdyby przyjąć, iż na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed dniem 25 marca 2024 r. możliwe były rozbieżności interpretacyjne co do zakresu uprawnień banku w okresie 7 dni od doręczenia zawiadomienia o zajęciu, to rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga uwzględnienia regulacji intertemporalnych wprowadzonych ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 556 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust. 9 tej ustawy, do egzekucji z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz egzekucji z rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Przepisy nowelizujące, choć weszły w życie 25 marca 2024 r., wyraźnie nakazują stosowanie nowego brzmienia m. in. art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. do postępowań już toczących się, a więc również do niniejszej sprawy, która w dacie tej nadal nie była zakończona. Oznacza to, że decydujące znaczenie dla oceny skutków zajęcia rachunku bankowego ma nowa regulacja, jednoznacznie przesądzająca obowiązek niezwłocznego przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu oraz wykluczająca jakąkolwiek rolę woli zobowiązanego w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż administracyjne postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 16 listopada 2023 r., a zatem przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, natomiast w dniu 25 marca 2024 r. postępowanie to nie było zakończone. W dalszym ciągu pozostawało w toku, o czym świadczą kolejne czynności organów. Oznacza to, że spełnione zostały w całości przesłanki zastosowania art. 11 ust. 9 ustawy nowelizującej, a tym samym organy oraz Sąd pierwszej instancji były zobowiązane do stosowania przepisów u.p.e.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Nowe brzmienie art. 80 § 1 pkt 1 u.p.e.a. całkowicie eliminuje odniesienie do siedmiodniowego terminu, nakładając na bank obowiązek niezwłocznego przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zmiana ta ma charakter jednoznacznie normatywny i porządkujący, gdyż przesądza, że od momentu doręczenia zawiadomienia o zajęciu bank nie tylko jest uprawniony, ale wręcz zobowiązany do natychmiastowej realizacji zajęcia, bez oczekiwania na jakikolwiek upływ czasu. Tym samym ustawodawca jednoznacznie potwierdził, że zajęcie rachunku bankowego powoduje natychmiastową utratę przez zobowiązanego prawa do rozporządzania zajętą wierzytelnością, a rola banku ogranicza się do wykonania obowiązku wynikającego z zajęcia. W konsekwencji zajęcie rachunku bankowego wyklucza możliwość uznania przekazania środków pieniężnych za dobrowolną zapłatę zobowiązania. Dobrowolność zapłaty zakłada bowiem istnienie po stronie zobowiązanego realnej i prawnie skutecznej możliwości rozporządzania własnymi środkami pieniężnymi. Tymczasem po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego taka możliwość nie istnieje, niezależnie od tego, czy zobowiązany subiektywnie aprobuje przekazanie środków, czy też podejmuje czynności zmierzające do zakończenia postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do zastosowania obniżonej stawki opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 5 u.p.e.a., a organ egzekucyjny prawidłowo ustalił jej wysokość zgodnie z art. 64 § 4 i § 5a tej ustawy. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oznaczone w skardze kasacyjnej numerami 1-5. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił także zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a., zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. Nadmienić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odwołał się do akt sprawy i jednoznacznie wskazał, jakie okoliczności faktyczne uznał za istotne oraz z jakich dokumentów one wynikają, spełniając tym samym dyspozycję art. 133 § 1 p.p.s.a. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do jego stanowiska w zakresie dobrowolnego charakteru wpłaty dokonanej przed upływem 7 dni od doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu rachunku. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób jednoznaczny wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie tylko dostrzegł ten argument, lecz poddał go szczegółowej analizie prawnej wyjaśniając, dlaczego nie mógł on zostać uwzględniony. Sąd ten wskazał bowiem na skutki prawne zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, polegające na pozbawieniu zobowiązanego prawa do rozporządzania zajętą wierzytelnością. Sam fakt, że Skarżący nie podziela tej oceny, nie oznacza, iż Sąd pierwszej instancji pominął jego argumentację. Sąd pierwszej instancji nie był także zobowiązany do ustalania, czy Skarżący faktycznie złożył dyspozycję spłaty zobowiązania ani do przeprowadzania w tym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego. Zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym jest zatem jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny kontrolowanej sprawy (por. wyrok NSA z 13 listopada 2025 r., sygn. akt III OSK 1505/24). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych był wystarczający do dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji tutejszy Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wymienionych w zarzucie przepisów k.p.a. Organy administracji dysponowały kompletnym i wystarczającym materiałem dowodowym, a istotne okoliczności sprawy zostały ustalone w sposób umożliwiający zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Nie sposób zatem mówić o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, czy art. 80 k.p.a. Brak było także podstaw do zastosowania art. 7a i art. 81a k.p.a., gdyż w sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego ani co do treści norm prawnych, a rozstrzygnięcie nie opierało się na dowolnej, lecz na logicznej i spójnej wykładni przepisów. Również zasada przekonywania, wyrażona w art. 11 k.p.a., nie została naruszona, albowiem motywy rozstrzygnięcia organu zostały przedstawione w sposób pozwalający stronie zrozumieć tok rozumowania prowadzący do wydania zaskarżonego aktu, co następnie zostało prawidłowo ocenione przez Sąd pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., gdyż wyrok Sądu pierwszej instancji mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. Paweł Borszowski (spr.) Krzysztof Winiarski Agnieszka Olesińska