III FSK 1424/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 420/24 w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 stycznia 2024 r., nr SKO.III/423/335/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 stycznia 2024 r., nr SKO.III/423/335/2023, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz P. O. kwotę 1570 (słownie: tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 420/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi P. O. (dalej: "Skarżący", "Strona") oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej (dalej: "SKO", "Organ", "Organ II instancji") z dnia 18 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy wypłaty oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący, zrzekając się przeprowadzenia sprawy na rozprawie, domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i stwierdzenia, że oprocentowanie nadpłaty Stronie przysługuje lub o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo Skarżący wnosił o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie art. 78 § 3 pkt 1) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, dalej: "o.p."), poprzez jego błędną wykładnię lub zastosowanie objawiające się w przedmiotowej sprawie odmową oprocentowania nadpłaty. Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 78 § 3 pkt 1 o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, polegające na odmowie przyznania Stronie oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. Stosownie do postanowień art. 78 § 3 pkt 1 o.p., oprocentowanie nadpłaty przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 - od dnia powstania nadpłaty, a jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji. Ustawodawca dla potrzeb opisanego wyżej przypadku oprocentowania nadpłaty, nie zdefiniował pojęcia "nie przyczynienia się" organu podatkowego do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ponieważ omawiany przepis nie zakreśla sposobów, w jaki organ mógł "przyczynić się", termin ten należy rozumieć jako każde działanie lub zaniechanie, które wpływa na wynik postępowania podatkowego (zob. np. wyrok NSA z 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 4853/21). W wyroku z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4840/21, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że oprocentowanie nadpłaty stanowi formę zrekompensowania podatnikowi uprawnionemu do otrzymania zwrotu nadpłaty, dysponowania przez wierzyciela podatkowego nieprzysługującymi mu środkami finansowymi. W rozpatrywanej sprawie nie upływ czasu do wydania prawidłowej decyzji zmieniającej decyzję wymiarową na 2020 r. w trybie art. 254 o.p. (dnia 22 sierpień 2022 r.), lecz nieprawidłowa uprzednio wydana decyzja Stronie (dnia 11 stycznia 2022 r.), zawierająca błędną interpretację przepisu i odmowę zwolnienia w podatku od nieruchomości, stanowi przesłankę "przyczynienia się" organu podatkowego do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia tej błędnej decyzji. Prawidłowa decyzja organu podatkowego I instancji została wydana po ponad dwóch latach (dopiero po decyzji SKO), dlatego też na podstawie art. 78 § 3 pkt 1 o.p., za ten okres Stronie przysługuje oprocentowanie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jej istota (zasadność oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r.) została dostatecznie wyjaśniona, dlatego rozpoznał skargę, wydając orzeczenie reformatoryjne. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 188 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. s. Bogusław Woźniak s. Stanisław Bogucki s. Sławomir Presnarowicz (spr.)