III FSK 207/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 688/23 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2023 r., nr 2201-IOM.4104.17.2023 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 7 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 688/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. J. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Organ") z 2 czerwca 2023 r., w przedmiocie podatków od spadków i darowizn. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego), zaskarżając ten wyrok w całości. Pismem z 20 lutego 2023 r. kierowanym do Organu Skarżący wniósł o "wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku". Przedmiotowy wniosek został przekazany do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Organ w dniu 18 marca 2024 r. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku pełnomocnik Skarżącego wniósł pismo wskazujące podstawę prawną. Jednocześnie uzasadniając zgłoszone żądanie wskazał, iż wykonanie ww. decyzji może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, w tym m.in. pozbawienia skarżącego i jego rodziny płynności finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczony przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a. W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać – akceptowany przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20.8.2018 r., II FSK 1837/18; z 14.11.2018 r., I FSK 1223/17; z 20.11.2018 r., II FZ 638/18; z 21.10.2020 r., I GSK 1277/20 – CBOSA). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej. W świetle powyższych uwag wniosek Skarżącego nie mógł odnieść zamierzonego przez nią rezultatu. Żądanie Skarżącego nie zawierało w istocie argumentacji tj. konkretnych danych, twierdzeń, wyliczenia kosztów utrzymania potwierdzonych dokumentacją źródłową wskazującą na rzeczywiste ryzyko powstania znacznej szkody majątkowej w następstwie wykonania decyzji podatkowej. Ogólne stwierdzenia, że wszczęcie egzekucji spowoduje niebezpieczeństwo uszczerbku w majątku Skarżącego nie uprawdopodabniało zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zadaniem strony jest bowiem przedstawienie spójnego i wyczerpującego obrazu sytuacji materialnej i kondycji finansowej, w sytuacji, gdy tego rodzaju okoliczności mają przesądzać o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.