III FSK 71/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 791/24, w sprawie ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 25 marca 2024 r., nr SKO.P/41/22/24 w przedmiocie opłaty skarbowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Zaskarżonym postanowieniem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 791/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił przywrócić termin do wniesienia skargi oraz odrzucił skargę w sprawie ze skargi D. D. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: "Organ") w przedmiocie ulgi płatniczej. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Organ reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając powyższemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2): A. naruszenia przepisu art. 53 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz., 935, dalej: "p.p.s.a.") oraz w związku z art. 267 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżone postanowienie nie zostało skutecznie doręczone, podczas gdy z akt sprawy wynika, że postanowienie to zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego, B. naruszenie art. 53 § 1 w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który w ocenie Sądu nie rozpoczął swojego biegu. W oparciu o tak postawiony zarzut, Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi kasacyjnej. Ponadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. W zakreślonym ustawowo terminie Skarżący wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej Organu na postanowienie Sądu I instancji w jego punkcie drugim, odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości od Skarżącego na rzecz Organu oraz zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia pisma Organu wynika, iż zarzut "A." odnosi się do punktu II. zaskarżonego orzeczenia, tj. "odrzucić skargę", zaś zarzut oznaczony jako "B." odnosi się do punktu I., tj. "przywrócić termin do wniesienia skargi" i został rozpoznany pod sygn. akt III FZ 45/25 jako zażalenie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną od postanowienia, rozpoznając tę część pisma, będącą skargą kasacyjną czyli zarzut "A." uznaje, iż skarga kasacyjna obejmuje pkt. II. zaskarżonego orzeczenia, tj. "odrzucić skargę". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Organ wskazał, że złożone do akt sprawy pełnomocnictwo, udzielone do tej konkretnej sprawy było skuteczne w ramach jednego, całego postępowania administracyjnego, w postępowaniu głównym, jak i w postępowaniach wpadkowych – tak przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem drugiej instancji. W ocenie Kolegium pełnomocnictwo złożone w postępowaniu ''głównym'' obejmuje też związane z tym postępowaniem tzw. kwestie wpadkowe, jakim jest kwestia zwolnienia z opłaty skarbowej. Z tak przedstawioną argumentacją nie sposób się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z 14 maja 2019 r., wydane w sprawie o sygn. akt I GSK 223/19, w którym stwierdzono, iż "O ile strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to pełnomocnik zobligowany jest złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw.". Należy przytoczyć również pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt: II OSK 273/17, w którym Sąd wskazał, iż " Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania.". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji trafnie wskazał, iż dokonanie czynności procesowej wniesienia skargi, przed prawnie skutecznym doręczeniem aktu podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalne. Przepis art. 53 § 1 p.p.s.a. wymaga bowiem, aby skarga została wniesiona w terminie trzydziestodniowym od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została przed skutecznym doręczeniem kwestionowanego przez Stronę postanowienia. Podkreślenia wymaga, że z uwagi na nieprzedłożenie pełnomocnictwa skarżona decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej. Konkludując, niedopuszczalne jest dokonanie czynności procesowej wniesienia skargi na akt administracyjny przed jego skutecznym doręczeniem. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.