III FSK 737/24

Dnia 14 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 173/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. nr SKO.41/4873/P/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 21 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 173/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę A. M. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 29 grudnia 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) co przejawiało się w bezzasadnym odrzuceniu skargi oraz: - uznaniu, że zatytułowanie pisma jako skarga pozbawia go charakteru odwołania, mimo iż z treści pisma procesowego jasno wynikało, że ma ono charakter odwołania, a charakter procesowy pisma należy odczytywać zgodnie z jego treścią, a nie tytułem, - nieprzekazaniu pisma właściwemu do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, w sytuacji gdy treść pisma jasno wskazywała, że jest ono właściwym organem do jego rozpatrzenia i tym samym niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy SKO w Lublinie do rozpoznania odwołania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Dodatkowo skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm prawem przepisanych. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Na wstępie wskazać należy, że w analogicznej sprawie o sygn. akt III FSK 736/24 w dniu 1 sierpnia 2024 r. zapadło postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające skargę kasacyjną. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawione tam stanowisko, dlatego w niezbędnym zakresie, w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją przedstawioną w tym judykacie. W rzeczowej sprawie sąd pierwszej instancji odrzucił złożoną przez stronę skargę, gdyż w jego ocenie została ona wniesiona bez wyczerpania przysługujących jej środków zaskarżenia. Z kolei tryb wniesienia skargi do sądu administracyjnego regulują wyłącznie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym, tymczasem skarżący w skardze kasacyjnej, oprócz przepisów powołanego wyżej aktu, przytoczył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które w tym przypadku nie odnajdą jednak zastosowania. Stąd też zarzut naruszenia przez WSA art. 7 k.p.a., należało uznać za chybiony. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnienia dla dalszych, przywołanych w treści skargi kasacyjnej zarzutów. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienia skargi jest niedopuszczalne. Z kolei dyspozycja art. 52 § 1 p.p.s.a. uzależnia skutecznie wniesienie skargi od wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia. Jak wynika z akt sprawy, pismo zatytułowane "skarga" zostało wniesione na decyzję SKO z 29 grudnia 2023 r., działającego w sprawie jako organ pierwszej instancji. Pismo to zostało wniesione za pośrednictwem wskazanego organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, będącego jednocześnie jego adresatem. Zgodnie z tak sformułowanym wnioskiem strony, pismo zostało przekazane celem rozpoznania do WSA. Sąd pierwszej instancji uznał przedłożone pismo jako skargę i rozpoznał ją stosownie do stanu sprawy, tj. z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, odrzucił je jako niedopuszczalne. W treści złożonej skargi kasator wywodzi, że sąd pierwszej instancji, powinien był zwrócić pismo, kierując się jego treścią, odpowiadającą formie odwołania. Jak zaznaczył skarżący, pismo zatytułowane "skarga do WSA w Lublinie" została wniesiona z zachowaniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, zawiera zarzuty przeciwko zaskarżanej decyzji, wniosek o jej zmianę i wydanie zgodnego ze stanowiskiem strony rozstrzygnięcia. W konsekwencji, pomimo nieprawidłowej nazwy pisma, spełnia ono wszelkie kryteria pozwalające uznać go za odwołanie, co wyklucza jego rozpoznanie przez WSA. Ponadto strona przywołała stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w postanowieniu z 30 lipca 2021 r., sygn. akt III OZ 531/21, jako poparcie przytoczonej argumentacji. Jak wynika z przywołanego orzeczenia charakter środka zaskarżenia winien zostać ustalony na podstawie treści pisma, a nie jego oznaczenia a samo niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywołać dla strony ujemnych skutków. Należy wskazać, że brak jest podstaw, aby przy stanowczo, w sposób poprawny, sformułowanym żądaniu, uznać, iż intencją skarżącego, było zainicjowanie dalszego postępowania na drodze administracyjnej, bez poddania kwestionowanej decyzji kontroli sądowej. Intencja strony została wyrażona nie tylko w tytule pisma, ale również zaadresowaniu skargi do właściwego sądu, pismo wniesione zostało w trybie przewidzianym w p.p.s.a., jak również przy spełnieniu wymagań formalnych, zawartych w treści art. 57 § 1 i 2 w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, z uwagi na brak podstawy prawnej, nie ma możliwości przekazania wniesionego do niego pisma organowi odwoławczemu w celu nadania mu biegu w postępowaniu administracyjnym. Należy zwrócić uwagę, że w przepisach p.p.s.a., nie ma przepisu odpowiadającego art. 65 k.p.a., w myśl którego jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego nie umknęło, że skarżący został w sposób prawidłowy poinformowany przez organ co do terminu i sposobu wniesienia odwołania od zapadłej decyzji. W pouczeniu precyzyjnie wskazano - organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (k. 150 v. akt administracyjnych). Nie sposób w takiej sytuacji uznać, aby SKO było uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia charakteru wniesionego pisma, nawet w przypadku gdy czyni to strona występująca osobiście w sprawie. W konsekwencji wniesienie skargi na decyzję bez wyczerpania przysługujących stronom w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a), obligowało WSA do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) - tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2145/15. Odnosząc się do przywołanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej postanowienia NSA o sygn. akt III OZ 531/21 należy zauważyć, że w stanie faktycznym sprawy występuje inna sytuacja skarżącego - sąd pierwszej instancji odrzucił pismo zatytułowane "zażalenie" na postanowienie kończące postępowanie zamiast rozpoznać pismo jako skargę kasacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo podał przyczyny, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia, wskazał jakimi powodami się kierował, przytoczył podstawę prawną orzeczenia oraz odniósł się do okoliczności niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę, że wniesiona przez skarżącego skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.