III FSK 785/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania postanowień organów obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 1024/25 w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 czerwca 2025 r., nr 2401-IEE.7192.223.2025.5/MSL w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odmówić wstrzymania wykonania postanowień organów obu instancji.

Wyrokiem z 19 lutego 2026 r., I SA/Gl 1024/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 20 czerwca 2025 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała, że postanowienie organu określa kwotę 123 000 zł jako kwotę nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu. W ocenie skarżącej wykonanie tego rozstrzygnięcia przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej może spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, w szczególności obciążenie bieżącej płynności przedsiębiorstwa, ryzyko egzekucji administracyjnej oraz ryzyko faktycznego podwójnego obciążenia w związku z podnoszonym zbiegiem egzekucji. Skarżąca wskazała, że wobec poważnych zarzutów co do samego istnienia obowiązku przekazania kwoty 123 000 zł wykonanie postanowienia przed zakończeniem postępowania kasacyjnego byłoby nieproporcjonalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10; z 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w oparciu o konkretne okoliczności faktyczne i prawne. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego mogło sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza ogólnymi twierdzeniami, wniosek nie został poparty żadnymi dokumentami źródłowymi, obrazującymi sytuację finansową spółki, a sąd nie mając informacji o aktualnym stanie finansowym i majątkowym spółki, nie posiada możliwości oceny jej wniosku o wstrzymanie wykonania. Dodatkowo należy wskazać, że sama wysokość kwoty objętej postępowaniem nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jeśli wnioskodawca nie wykaże związku pomiędzy uszczupleniem jego majątku a niebezpieczeństwem wystąpienia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Argument zaś dotyczący poważnych, w ocenie skarżącej, zarzutów co do istnienia obowiązku przekazania kwoty nie stanowi uzasadnienia wykazującego przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Naczelny Sąd Administracyjny nie ocenia zasadności skargi kasacyjnej. Z tego względu, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.