III FZ 151/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 474/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2024 r., nr 1001-IEW-3.7113.13.2024.9.U12.JH w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia 1) oddalić zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 474/24; 2) odrzucić zażalenie na rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 skarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 26 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA", "sąd I instancji") odrzucił skargę P. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "Dyrektor", "Organ") z 30 kwietnia 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia wskazano art. 58 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Jak wynika z akt sprawy, Strona złożyła skargę na wskazaną wcześniej decyzję Organu. Jak wskazał WSA, doręczenie przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie Dyrektora z dnia 30 kwietnia 2024 r. nastąpiło w dniu 20 maja 2024 r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego, stąd ostatnim dniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., był dzień 19 czerwca 2024 r. Tymczasem z pieczęci urzędu pocztowego wynikało, że przesyłka zawierająca skargę do Sądu, została nadana w dniu 20 czerwca 2024 r., zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., Skarżący wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie skargi. Strona zarzuciła postanowieniu "obrazę przepisów postępowania, naruszenie przepisów prawa materialnego strony składającej zażalenie oraz niewłaściwą interpretację przepisów k.p.a." (k. 77 akt sprawy). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z kolei zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin ten wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Przesyłka adresowana do Skarżącego, zawierająca postanowienie Dyrektora z 30 kwietnia 2024 r., nie została doręczona bezpośrednio do adresata. Jednocześnie, z uwagi na przedmiot postępowania (egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 27 listopada 2023 r.), skarżone orzeczenie wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a."). Brak regulacji kwestii doręczeń nie we wskazanej ustawie pozwala, na mocy art. 18 u.p.e.a., na odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."). Mając na uwadze powyższe, zastosowanie w sprawie znalazł art. 44 k.p.a., regulujący tzw. fikcję doręczenia. Zgodnie z treścią art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zawiadomienie o miejscu pozostawienia pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, opatrzone jest datą 6 maja 2024 r. Powtórne awizo pozostawiono w dniu 14 maja 2024 r. W dniu 20 maja 2024 r. nastąpił skutek doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie Dyrektora, w trybie określonym w art. 44 § 1- § 4 k.p.a. W dniu 21 maja 2024 r. wydano przesyłkę adresatowi, co potwierdza własnoręczny podpis Strony (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 73 akt administracyjnych). Jak wprost wynika z przepisu art. 44 k.p.a., dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru postanowienia prawidłowo złożonego w placówce pocztowej, a nie dzień późniejszego faktycznego jego wydania w tej placówce adresatowi. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, jeżeli dojdzie do wydania adresatowi pisma po upływie terminu 14 dni, o którym mowa w art. 44 § 1 k.p.a., to doręczenie pisma do rąk własnych adresata po dokonaniu doręczenia zastępczego nie czyni nieskutecznym doręczenia zastępczego. Oznacza to, że termin do dokonania czynności prawnej, np. termin do wniesienia zażalenia na postanowienie, biegnie od dnia uznania pisma za doręczone w trybie doręczenia zastępczego (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt III FSK 832/23, CBOSA). Sam więc fakt wydania pisma w placówce Poczty Polskiej w dniu 21 maja 2024 roku do rąk strony skarżącej, nie miało wpływu na zaistnienie skutku doręczenia w terminie późniejszym. Od daty wskazanej na zawiadomieniu o miejscu pozostawienia pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru, należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia środka odwoławczego. Termin do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora z dnia 30 kwietnia 2024 r., upłynął w dniu 19 czerwca 2024 r., zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., stąd wniesiony środek zaskarżenia z 20 czerwca 2024 r., należy ocenić jako spóźniony. W treści zażalenia nie podniesiono jednocześnie argumentów, które podważałyby zasadność wydanego postanowienia. W szczególności nie sposób się zgodzić, że w sprawie doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania, które skutkowałyby wyłączeniem prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie Strony na pkt 2 rozstrzygnięcia skarżonego orzeczenia. Stosownie do treści art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy skierowane jest do pełnomocnika, a nie do Skarżącego, stąd wniesiony środek zaskarżenia uznać należy za niedopuszczalny (por. również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 607/10, z dnia: 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 946/08; z dnia: 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 939/08, CBOSA). Mając na uwadze powyższe wywody, stosownie do treści art. 189 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt 2 sentencji orzeczenia.