III FZ 16/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 122/25 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi B. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 grudnia 2024 r., KO.400.563.2024 w przedmiocie pozostawienie podania bez rozpoznania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 listopada 2025 r., I SA/Łd 122/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie B. N. (dalej: ,,Skarżąca") na postanowienie tego sądu z 15 października 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Skarżącej, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 20 grudnia 2024 r., nr KO.400.563.2024, w przedmiocie pozostawienie podania bez rozpoznania. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pomimo ustawowego ,,przymusu adwokacko-radcowskiego", Skarżąca wniosła zażalenie samodzielnie, chociaż nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: ,,p.p.s.a."). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Na powyższe postanowienie, pismem z 11 grudnia 2025 r. Skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Jak wynika z analizy akt sprawy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia zażalenia zostało Skarżącej doręczone 31 października 2025 r. Skarżąca zaś, mimo prawidłowego pouczenia, zażalenie sporządziła samodzielnie, pomimo, że nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie Skarżącej.