III FZ 188/24

Dnia 16 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 289/24 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNEINIE Postanowieniem z 14 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 289/24, w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 listopada 2023 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe ze względu na pytanie prejudycjalne, zawarte w postanowieniu WSA we Wrocławiu z 31.01.2024 r. o sygn. I SA/Wr 966/22. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ podatkowy zarzucając mu wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu poprzez uwzględnienie wniosku Skarżącego i wadliwe przyjęcie, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej zależy od oczekiwania na wynik rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej, jaką jest wystąpienie przez WSA we Wrocławiu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prawnym (postanowienie z 31.01.2024 roku, sygn. akt 1 SA/Wr 966/22). Podnosząc powyższe wniesiono o uchylenie postanowienia w całości, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie kwestii zawieszenia niniejszego postępowania do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sprawy o tym samym przedmiocie były już przedmiotem orzekania w postanowieniach o sygn. akt. III FSK 482/22 z 28 marca 2024 r. o raz III FSK 4812/21 z 19 marca 2024 r. Rozstrzygnięcia w tych judykatach Naczelny Sąd Administracyjny popiera i przyjmuje za swoje w związku z czym argumentację w nich zawartą wykorzysta w niezbędnym zakresie. Okoliczności podniesione we wniosku, których dotyczy pytanie prejudycjalne, zawarte w postanowieniu WSA we Wrocławiu z 31.01.2024 r. o sygn. I SA/Wr 966/22, nie stanowi przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 124 p.p.s.a.) Po drugie, żadna z nich nie stanowi bezpośredniej przeszkody do rozpoznania tej sprawy. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (zob. postanowienie NSA z 19.03.2024 r., III FSK 4812/21). Należy też podkreślić, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu uprawnienie do fakultatywnego wstrzymania toku postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wystąpienie opisanych w tym przepisie okoliczności. Przez użycie zwrotu "sąd może", prawodawca pozostawił do oceny sądu, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowego, czy też nie. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wstrzymywanie biegu postępowania sądowego jest nieuzasadnione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Postępowanie sądowodowoadministracyjne w tej sprawie, uwzględniając postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, trwa już blisko trzy lata (skarga z 2.04.2021 r.). Dalsze oczekiwanie na rozpoznanie tej sprawy, nie tylko godziłoby we wspomnianą zasadę szybkości postępowania, ale utrzymywałoby w tym zakresie stan niepewności. Należy też zauważyć, że w zależności od odpowiedzi udzielonej przez TSUE na postawione pytania prejudycjalne, strony będą mogły żądać powrotu do sprawy w trybie nadzwyczajnym (art. 272 § 2a p.p.s.a. i art. 240 § 1 pkt 11 o.p.). Z tych powodów należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.