III FZ 228/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 196/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi G. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 lutego 2024 r., nr 3001-IEE.7113.344.2023 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 196/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") odmówił G. L. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: "Dyrektor") z dnia 2 lutego 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika kwoty z tytułu zajęć innych wierzytelności pieniężnych. Przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy, WSA wskazał, że nie znalazł podstaw dla udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. W ocenie WSA, Skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 Ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 dalej: "p.p.s.a.") uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący nie uzasadnił wniosku, nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności dotyczące jego sytuacji, które przekonywałyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będąc jednocześnie popartymi przez materiał dowodowy, dokumentami. Pismem z 9 maja 2024 r., Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do WSA, celem ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Skarżącego oddalenie wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy w tej konkretnej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, było błędne. Jednocześnie podkreślił, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik") z 13 listopada 2023 r. określające wysokość nieprzekazanej przez Skarżącego kwoty wynikającej z tytułu zajęć innych wierzytelności pieniężnych, było nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek wnoszącego skargę wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek celem wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, wnioskodawca winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. W rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniom autora zażalenia – wniosek zawarty w skardze nie został poparty argumentami, które nawiązywałyby do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności przywołane przez Skarżącego, nie uprawdopodobniają przede wszystkim twierdzenia o spełnieniu ustawowych przesłanek. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. post. NSA z 3.10.2011 r., I FSK 1427/11; CBOSA). Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. post. NSA: z 10.5.2011 r., II FZ 106/11; z 9.9.2011 r., II FSK 1501/11; z 28.9.2011 r., I FZ 219/11; z 26.11.2007 r., II FZ 338/07; CBOSA). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi zatem poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawić konkretne relacje między wstrzymania zaskarżonego postanowienia a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami, potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ustalił, że Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku, jak również nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających konieczność uwzględnienia wniosku. Analiza materiału znajdującego się w aktach wskazuje, że Skarżący do wniosku nie załączył również jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby jaka jest jego aktualna sytuacja majątkowa i finansowa. W konsekwencji, zdaniem NSA, w niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które mogłyby przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej. Ponadto, na obecnym etapie postępowania obawa dotycząca wydania postanowienia obarczonej jakimikolwiek błędami (czy to natury formalnej czy materialnej), ma charakter hipotetyczny i jako taka nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, to w ocenie NSA nie sposób się zgodzić, z zarzutem Skarżącego, wskazującego że kwota wynikająca z zaskarżonego postanowienia określona została na kwotę 112145,81 zł i egzekucja skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, zważywszy że Skarżący nie prowadzi działalności w rozmiarze pozwalającym na zaspokojenie tej należności. Wskazać należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją dokonanego zajęcia w sytuacji bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od realizacji zajęcia. W rozpatrywanej sprawie Skarżący nie przekazywał na rachunek organu egzekucyjnego płatności za faktury VAT, wynikające z zakupu drewna, lecz na rachunki poszczególnych Nadleśnictw, co skutkowało wydaniem postanowienia z 13 listopada 2023 r. Prawidłowość tego orzeczenia nie jest jednak przedmiotem niniejszego postępowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.