III FZ 297/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 256/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 20 września 2023 r. nr SKO.410.159.2023 w przedmiocie opłaty podatku od nieruchomości za 2023 r. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 256/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił H. K. (dalej: skarżąca, strona) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 20 września 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję, w której złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji "z uwagi na zbyt ciężkie i nieodwracalne skutki, które mogłoby pociągnąć za sobą jej wykonanie". Skarżąca nie wskazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na poparcie wniosku nie przedstawiła żadnych dokumentów. Nie było zatem podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem. W zażaleniu z 2 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącej na podstawie art. 194 oraz art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżył w całości postanowienie sądu pierwszej instancji, wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W treści zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazał, że sąd pierwszej instancji uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie ujawnia zaistnienia przesłanek do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, podczas gdy w jego ocenie szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności skargi, a także przedłożonych do akt sprawy dokumentów ujawnia, iż w rzeczywistości skarżąca zadośćuczyniła obowiązkowi wykazania, iż brak wstrzymania decyzji kreować będzie dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał również, że brak wstrzymania decyzji skutkować będzie legitymacją do żądania od skarżącej realizacji obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w 2023 r. oraz będzie stanowił podstawę do wdrożenia wobec skarżącej egzekucji w administracji celem wyegzekwowania ww. podatku, a w rezultacie spowoduje powstanie po stronie skarżącej uszczerbku majątkowego. W sprawie zachodzą istotne wątpliwości co do istnienia materialno-prawnych podstaw do obciążenia skarżącej obowiązkiem zapłaty podatku od nieruchomości za 2023 r. (na które wskazała skarżąca w treści odwołania, a następnie skargi). Zdaniem pełnomocnika skarżącej sąd zobowiązany był do szczegółowego zbadania każdej konkretnej okoliczności, na podstawie pisemnych oświadczeń strony i ich merytorycznego uzasadnienia potwierdzonego dowodami w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd (por. postanowienie NSA z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 1837/18). Obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca ograniczyła się do złożenia ogólnikowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie przedstawiając odpowiedniego uzasadnienia w tym zakresie, ani nie przedkładając dokumentów, przemawiających za uwzględnieniem jej żądania. Rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też argumentacja pełnomocnika skarżącej zawarta w uzasadnieniu zażalenia, a odnosząca się do treści skargi nie może odnieść zamierzonego skutku. Ewentualna niezgodność z prawem decyzji jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, nie stanowi jednak przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05). Nadmienić również należy, że każda decyzja administracyjna nakładająca na jej adresata obowiązek o charakterze pieniężnym pociąga za sobą dolegliwość w finansach zobowiązanego, obowiązek ten ma odwracalny charakter, co oznacza, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.