III FZ 307/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 104/25 w przedmiocie umorzenia postępowania ze sprzeciwu w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 31/26 (dawniej: I SPP/Gl 104/25), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") umorzył postępowanie w przedmiocie sprzeciwu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku J. L. (dalej: "Skarżący") o przyznanie prawa pomocy, stwierdzając, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek ten zostanie rozpoznany wskutek przywrócenia terminu do złożenia go na urzędowym formularzu. Pismem z 4 grudnia 2025 r. Skarżący, stosownie do pouczenia, złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (zdanie drugie § 2 art. 260 p.p.s.a.). Artykuł 194 § 1 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w ww. katalogu. W konsekwencji, mając na uwadze art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., przyjąć należało, że na postanowienie umarzające postępowanie ze sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, zażalenie nie przysługuje, gdyż w tym przypadku WSA w Gliwicach działał jako sąd drugiej instancji. Wniesienie takiego zażalenia jest niedopuszczalne, co w konsekwencji skutkowało jego odrzuceniem. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.