III FZ 327/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Po 226/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2024 r., nr SKO.F.406.932.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Po 226/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA", "sąd I instancji") w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Spółka") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: "SKO", "Organ", "Organ odwoławczy") z dnia 9 grudnia 2024 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej dotyczącej podatku od nieruchomości za 2018 r., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia P. P. ("P.", "Organ I instancji") z dnia 24 listopada 2023 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z dnia 6 października 2023 r. Przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy, WSA wskazał, że nie znalazł podstaw dla udzielenia Skarżącemu ochrony tymczasowej. W ocenie WSA, Skarżący nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 dalej: "p.p.s.a.") uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący nie uzasadnił wniosku, nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności dotyczących jego sytuacji, które przekonywałyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będąc jednocześnie popartymi przez materiał dowodowy, dokumentami. Pismem z dnia 3 czerwca 2025 r., Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania postanowienia P. ewentualnie o uchylenie postanowienia sądu I instancji i przekazanie sprawy do WSA, celem ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, prowadzące w konsekwencji do niczym nieuzasadnionego oddalenia wniosku skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania postanowienia P. z dnia 24 listopada 2024 roku, w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z dnia 6 października 2023 r., a to z uwagi na brak istnienia po stronie skarżącej Spółki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy właśnie wykonanie zaskarżonej tak decyzji zobowiązującej Spółkę do zapłaty znacznej wysokości podatku od nieruchomości i w związku z tym, prowadzone przeciwko Spółce postępowania egzekucyjne, paraliżują normalne jej funkcjonowanie, skutkują brakiem płynności finansowej Spółki i prowadzić mogą do nieodwracalnych skutków, co przesądzać winno o zasadności i konieczności wstrzymania wykonania kwestionowanej tak decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek wnoszącego skargę wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek celem wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, wnioskodawca winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. W rozpoznawanej sprawie – wbrew twierdzeniom autora zażalenia – wniosek zawarty w skardze nie został poparty argumentami, które nawiązywałyby do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności przywołane przez Skarżącego, nie uprawdopodobniają przede wszystkim twierdzenia o spełnieniu ustawowych przesłanek. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. post. NSA z 3.10.2011 r., I FSK 1427/11; CBOSA). Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. post. NSA: z 10.5.2011 r., II FZ 106/11; z 9.9.2011 r., II FSK 1501/11; z 28.9.2011 r., I FZ 219/11; z 26.11.2007 r., II FZ 338/07; CBOSA). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, Strona musi zatem poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawić konkretne relacje między wstrzymaniem zaskarżonego postanowienia a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami, potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ustalił, że Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku, jak również nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających konieczność uwzględnienia wniosku. Analiza materiału znajdującego się w aktach wskazuje, że Skarżący do wniosku nie załączył również jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby jaka jest jego aktualna sytuacja majątkowa i finansowa. W konsekwencji, zdaniem NSA, w niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił takich okoliczności, które mogłyby przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej. Ponadto, na obecnym etapie postępowania obawa dotycząca wydania decyzji obarczonej jakimikolwiek błędami (czy to natury formalnej czy materialnej), ma charakter hipotetyczny i jako taka nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Odnotować jednocześnie należy, że dopiero w zażaleniu Skarżący wyjaśnił w czym upatruje spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Argumentacja ta pozostaje jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia sądu I instancji, ponieważ postępowanie zażaleniowe służy dokonaniu kontroli instancyjnej (zweryfikowaniu prawidłowości) postanowienia WSA w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a nie ponownej ocenie zasadności wniosku w tym przedmiocie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.