III FZ 398/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2026 r. sygn. akt I SA/Gl 388/26 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 stycznia2026 r. nr SKO.F/41.4/13/2026/543 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2025 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 18 maja 2026 r. o sygn. I SA/Gl 388/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi B. P. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2025 r. - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego ograniczył się jedynie do zgłoszenia żądania nie wyjaśniając w czym upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał m.in., że "wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzi do obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości w znacznej wysokości, przekraczającej aktualne możliwości finansowe skarżącego. W przypadku niewykonania decyzji organ podatkowy będzie uprawniony do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co może skutkować zajęciem rachunków bankowych, wierzytelności oraz składników majątku skarżącego. Tego rodzaju skutki niewątpliwie mają charakter trudny do odwrócenia w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do § 3 tego przepisu sąd może na wniosek zainteresowanego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek celem wykazania przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności stanowiących podstawę wniosku, zainteresowany winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których podkreślano, że podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z opisanymi przesłankami oraz dokumentami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z omawianego przepisu. Sąd musi dysponować wyczerpująco przedstawionymi, wiarygodnymi twierdzeniami pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. W rozpoznawanej sprawie argumentacja przedstawiona w zażaleniu nadal pozostaje na poziomie ogólnych twierdzeń, które nie uprawdopodobniają okoliczności stanowiących podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przesłanka "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" musi być uwiarygodniona poprzez konkretne dane finansowe i majątkowe. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że pełnomocnik skarżącego poprzestał na samym sformułowaniu żądania, nie wskazując jednocześnie, na czym miałoby polegać ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia skutków trudnych do odwrócenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kontrolowanej sprawie zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niezasadny. Samo powstanie obowiązku zapłaty podatku w znacznej wysokości oraz związana z tym konieczność poniesienia określonego ciężaru finansowego nie przesądzają jeszcze o wystąpieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący powinien uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście doprowadzi do powstania znacznej szkody lub skutków trudnych do odwrócenia, przedstawiając w tym zakresie konkretne okoliczności. Nie można również przyjąć, że samo potencjalne wszczęcie postępowania egzekucyjnego stanowi automatycznie skutek trudny do odwrócenia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wykonanie decyzji pieniężnej co do zasady wywołuje skutki odwracalne, gdyż w przypadku uwzględnienia skargi możliwy jest zwrot wyegzekwowanych należności. Sama dolegliwość finansowa związana z wykonaniem decyzji, nawet znaczna, nie jest wystarczająca do wstrzymania jej wykonania bez wykazania istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 23 marca 2023 r., I OZ 56/23, publ. CBOSA). Również ogólne twierdzenie, że wykonanie decyzji zagrozi możliwości regulowania bieżących zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych, nie jest wystarczające do wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący powinien wykazać konkretny wpływ wykonania decyzji na swoją sytuację majątkową, w szczególności poprzez przedstawienie danych obrazujących wysokość posiadanego majątku, osiąganych dochodów oraz bieżących zobowiązań. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji.