III FZ 455/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt I SPP/Gd 261/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") postanowieniem z 31 marca 2025 r., sygn. akt I SPP/Gd 261/24, odmówił Z. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2025 r., w którym referendarz odmówił przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "Organ") z dnia 5 sierpnia 2024 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu, WSA wskazał, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w jego uchybieniu. WSA stwierdził, że argumenty przedstawione przez Skarżącego wskazują na uchybienie terminu, które w żaden sposób nie zostało udokumentowane. Brak jest w sprawie jakichkolwiek okoliczności wskazujących na problemy z komunikacją, czy wadliwe działanie systemu ePuap, uniemożliwiających Stronie wniesienie sprzeciwu w przepisanym terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Strona zarzuciła błędne zastosowanie przepisów dotyczących podstawy prawnej wniosku o przywrócenie terminu, albowiem wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, a nie ich udowodnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1925 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a, sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679; postanowienie NSA z 30 listopada 2023 r., II GZ 413/23, publ. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym konkretnym przypadku Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2025 r., miało charakter niezawiniony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega bowiem wątpliwości, że Strona nie uprawdopodobniła, by przekroczenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, było spowodowane problemami technicznymi wynikającymi z awarii platformy ePuap. Skarżący, jak słusznie zauważył WSA, w żaden sposób wskazanej okoliczności nie udokumentował. Kwestia związana z ewentualną awarią systemu ePuap mogła zostać uprawdopodobniona załączonym wydrukiem, dokumentującym występujące problemy techniczne. Przedmiotowy wydruk stanowiłby dostateczne uprawdopodobnienie podnoszonych przez Skarżącego tez, w zakresie wadliwego działania elektronicznego systemu doręczeń. Przedstawienie wydruku nie może być uznane za udowodnienie problemów technicznych, a jedynie uwiarygodnienie okoliczności wskazującej na brak winy w terminowym wniesieniu pisma. Skarżący, aby wykazać ponad wszelką wątpliwość (która w warunkach związanych z wniesionym wnioskiem o przywrócenie terminu nie jest wymagana), powinien był w tym zakresie dokonać reklamacji, poprzez złożenie stosownego wniosku do właściwego podmiotu publicznego. Uwzględnienie tak złożonej reklamacji dałaby możliwość stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość zaistnienia okoliczności związanych z zaistnieniem awarii systemu ePuap. Naczelny Sąd Administracyjny nie może przyjąć, że Skarżący podjął odpowiednie środki w celu uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na nieprawidłowe działanie skrzynki ePuap, a tym samym nie uprawdopodobnił w należyty sposób braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji