III FZ 515/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 465/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr SKO.F.406.75.2025 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. postanawia oddalić zażalenie

1.1. Postanowieniem z 12 sierpnia 2025 r., I SA/Po 465/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie B. N. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2025 r., w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok. 1.2. W skardze strona wniosła m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na ryzyko, że jej wykonanie wywoła trudne do odwrócenia skutki oraz doprowadzi do znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w dniu 28 kwietnia 2025 r. SKO w Poznaniu wydało łącznie 6 decyzji zobowiązujących do zapłaty należności publicznoprawnych, które łącznie stanowią kwotę ok. 17.000,- zł. Kwota ta przewyższa możliwości finansowe skarżącej, która jest na emeryturze. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w złożonym wniosku skarżąca wskazała jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki oraz doprowadzi do znacznej szkody. Skarżąca podała, ze wydano 6 decyzji zobowiązujących ją do zapłaty należności publicznoprawnych, które łącznie stanowią kwotę ok. 17.000,- zł. Skarżąca podała, że jest na emeryturze, nie wyjaśniła jednakże w jakiej wysokości otrzymuje świadczenie emerytalne. Wskazała jedynie, że zapłacenie ww. kwoty będzie wiązało się z koniecznością sprzedaży pamiątek rodzinnych. Nie podała jednakże jakie składniki majątku posiada. Nie wyjaśniła również czy posiada oszczędności, jeżeli tak to w jakiej kwocie. Skarżąca nie przedstawiła zatem żadnych konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby przydzielenie jej ochrony tymczasowej. Do wniosku nie załączyła również jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby jaka jest jej aktualna sytuacja majątkowa i finansowa (np. odpis decyzji o przyznaniu emerytury, o waloryzacji emerytury, zeznania podatkowego za 2024 r., wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków oszczędnościowych). 1.3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku przesłanki wyrządzenia znacznej szkody chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (tak m.in. NSA w postanowieniach: z 22 października 2014 r., II FZ 1378/14; z 25 sierpnia 2014 r., I FZ 319/14; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (m.in. postanowienia NSA: z 10 kwietnia 2014 r., II GZ 160/14, CBOSA; z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, niepubl.). Sąd pierwszej instancji wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a także ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Wnioskodawca ma obowiązek uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd administracyjny wydając postanowienie na skutek rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ma natomiast obowiązek, na podstawie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. odnieść się do wskazanych w nim okoliczności oraz wyjaśnić, z jakich względów uznał, że w danej sprawie zachodzą, bądź nie występują przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na nieostry charakter przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczne jest wskazanie konkretnych konsekwencji, jakie będą wiązały się z odmową wstrzymania wykonania decyzji. Należy zauważyć, że ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie z bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Sąd winien wyjaśnić w motywach pisemnych podjętego rozstrzygnięcia, czy skarżący przedstawił konkretne dane na poparcie swojego stanowiska (postanowienie NSA z 10 kwietnia 2014 r., II GZ 160/14, CBOSA). 2.3. W świetle powyższego stwierdzić należy, że argumentacja sądu pierwszej instancji zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odnosi się do wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego we wniosku co do przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że skarżąca nie wykazała bowiem, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w złożonym wniosku skarżąca wskazała jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki oraz doprowadzi do znacznej szkody. Skarżąca podała, ze wydano 6 decyzji zobowiązujących ją do zapłaty należności publicznoprawnych, które łącznie stanowią kwotę ok. 17.000,- zł. Skarżąca podała, że jest na emeryturze, nie wyjaśniła jednakże w jakiej wysokości otrzymuje świadczenie emerytalne. Wskazała jedynie, że zapłacenie ww. kwoty będzie wiązało się z koniecznością sprzedaży pamiątek rodzinnych. Nie podała jednakże jakie składniki majątku posiada. Nie wyjaśniła również czy posiada oszczędności, jeżeli tak to w jakiej kwocie. Skarżąca nie przedstawiła zatem żadnych konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby przydzielenie jej ochrony tymczasowej. Do wniosku nie załączyła również jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby jaka jest jej aktualna sytuacja majątkowa i finansowa (np. odpis decyzji o przyznaniu emerytury, o waloryzacji emerytury, zeznania podatkowego za 2024 r., wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, rachunków oszczędnościowych). Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (tak B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, kom. do art. 61 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019). Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (T. Lewandowski, Glosa do postanowienia NSA z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 za: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, kom. do art. 61 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019). Sąd I instancji należycie ocenił, że skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które uprawdopodabniałyby jej subiektywne przekonanie co do spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić trzeba, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W postanowieniu NSA z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13, CBOSA, wskazał, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Skarżąca we wniosku, jak zauważył również sąd pierwszej instancji, powołała się wyłącznie na gołosłowne twierdzenia, niepoparte żadnymi dokumentami, ani informacjami odnośnie do jego aktualnej sytuacji finansowej i posiadanego majątku. Wobec tego, należy uznać, że wszystkie twierdzenia skarżącej są jedynie hipotetyczne, oparte na jego subiektywnym przekonaniu, nie zaś, oparte na faktach wynikających z przedstawionych przez niego dokumentów. Zauważyć trzeba, że skarżący nie podjął żadnej inicjatywy celem wykazania zasadności wniosku, nie próbował uzupełnić tych braków. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty skarżącego zawarte w zażaleniu jako niezasadne. 2.4. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji