III FZ 516/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 466/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr SKO.F.406.76.2025 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 466/25 w sprawie ze skargi B. N. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 28 kwietnia 2025 r., w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na ww. postanowienie w imieniu skarżącej, złożył pełnomocnik zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - p.p.s.a., poprzez niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zachodzą okoliczności ryzyka powstania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji przed zakończeniem postępowania sądowej kontroli. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Na zasadzie wynikającej z art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełaniającego z dokumentu: fotokopii potwierdzenia odbioru obrazów przekazanych przez B. N. na licytację do S. Domu Aukcyjnego celem wykazania, że wnosząca skargę nie dysponuje środkami na wykonanie objętej skargą decyzji, a w celu zapłaty wynikającego z jej treści podatku zmuszona jest wystawiać na licytację pamiątki rodzinne (obrazy). Ponadto podniesiono, że skarżąca nie dysponuje środkami na zapłacenie podatku wynikającego z 6 wydanych wobec niej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r., w łącznej kwocie około [...] zł. Skarżąca jest emerytką, nie zarobkuje. Sąd nie wziął pod uwagę, że skarżąca, w celu wykonania decyzji, zmuszona była przekazać na licytację obrazy stanowiące pamiątki rodzinne, co potwierdza załączona do zażalenia fotokopia dokumentu odbioru obrazów oddanych na licytację. W ocenie skarżącej, zlicytowanie ww. obrazów w celu zgromadzenia środków na wykonanie wydanych przez SKO w Poznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. decyzji, przed zakończeniem postępowania sądowej kontroli tych orzeczeń, wiąże się z ryzykiem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że zachodzą okoliczności dające podstawę do wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania jej sądowej kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że tożsama sprawa dotycząca Skarżącej została rozpoznana przez ten Sąd postanowieniem z 28 października 2025 r. o sygn. akt III FZ 517/25, postanowieniem z 6 listopada 2025 r. o sygn. akt III FZ 571/25 dlatego w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją tam przedstawioną. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z nich. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie przyjął WSA, zabrakło właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że Sąd ten nie znalazł podstaw do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej. Prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że aby Sąd I instancji mógł ocenić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony konieczne jest dysponowanie przez ten Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym strony wnioskującej o wstrzymanie decyzji, o uzyskiwanych dochodach, źródłach dochodu, o posiadanym majątku, stanie środków finansowych na rachunkach bankowych i w gotówce. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji spowoduje uszczerbek w majątku Skarżącej, prowadząc do powstania szkody i to znacznej, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o wysokości uzyskiwanych dochodów (w tym źródeł ich pochodzenia), ponoszonych wydatkach i o posiadanym majątku. Negatywnej oceny wniosku Skarżącej nie zmieniają argumenty podniesione w zażaleniu, które w zasadzie są tożsame z podniesionymi we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie skargi do Sądu I instancji. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może bowiem przemawiać sama wysokość zobowiązania podatkowego nałożonego zaskarżoną decyzją. Analizą tego rodzaju argumentacji, na tle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wielokrotnie zajmowały się sądy administracyjne wyrażając pogląd, że sama tylko wysokość zobowiązania podatkowego ciążąca na wnioskodawcy nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykaże związku pomiędzy uszczupleniem jego majątku a niebezpieczeństwem wystąpienia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest bowiem dla strony normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Na ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, nie ma też wpływu nadesłany z zażaleniem dokument w postaci fotokopii potwierdzenia odbioru obrazów przekazanych przez Skarżącą na licytację do S. Domu Aukcyjnego. Poza twierdzeniem, że obrazy zostały przekazane w celu zapłaty podatku, Skarżąca w dalszym ciągu nie przedstawiła informacji i dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.