III FZ 550/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Op 123/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 września 2023 r., nr SKO.40.2134.2023.po w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

Zarządzeniem z 17 czerwca 2025 r., I SA/Op 123/24, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, działając na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: ,,p.p.s.a."), pozostawił bez rozpoznania wniosek K. G. (dalej: ,,Skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r., w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 25 września 2023 r., nr SKO.40.2134.2023.po, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. Pismem z 14 lipca 2025 r. Skarżący wniósł zażalenie. W zażaleniu wskazał na: 1) błędne ustalenie daty nadania uzupełnień braków formalnych: sąd w zarządzeniu wskazał, że uzupełnienia braków formalnych zostały przesłane 29 maja 2025 r., co miałoby skutkować uchybieniem terminu wyznaczonego na dzień 28 maja 2025 r. Ustalenie to jest niezgodne z rzeczywistością. Skarżący posiada oryginalne potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, z którego jednoznacznie wynika, że pismo zawierające uzupełnienia braków formalnych zostało nadane w placówce Poczty 28 maja 2025 r., czyli w terminie wyznaczonym przez sąd. Potwierdzenie nadania, którego czytelny skan załączył do niniejszego zażalenia, stanowi dowód na dochowanie przez Skarżącego terminu; 2) okoliczności nadania przesyłki i praktyka datowania pism: 28 maja 2025 r. nadano (Skarżący) pismo z uzupełnieniami braków formalnych w placówce pocztowej, co było zgodne z dotychczasową praktyką Skarżącego, w której daty widniejące na wysyłanych przez Skarżącego pismach pokrywają się z datami ich nadania. Zgodnie z tą praktyką, jeśli do uzupełnień braków dołączono pismo przewodnie, powinno ono nosić datę 28 maja 2025 r., co dodatkowo potwierdza, że przesyłka została nadana w wyznaczonym terminie. Wskazał, że tego samego dnia odbierał również inną korespondencję poleconą, co było powodem, dla którego zdecydował się nadać przesyłkę w tym terminie, aby załatwić obie sprawy jednocześnie. Potwierdza to logiczność i konsekwencję działań, zgodną z dotychczasową historią korespondencji z sądem, która wskazuje na rzetelność w dochowywaniu terminów. 3) uwagi dotyczące potwierdzenia nadania: podczas nadawania przesyłki 28 maja 2025 r. Skarżący zauważył, że pieczątka datująca na potwierdzeniu nadania była słabo czytelna z powodu zużytego tuszu. Na Skarżącego prośbę pracownik placówki pocztowej kilkukrotnie (około pięciokrotnie) przybijał pieczątkę, aby data była wyraźna. Dla dodatkowej pewności, własnoręcznie dopisał datę "28.05.2025" obok pieczątki. Okoliczność ta może mieć znaczenie dla oceny dokumentu przez sąd, gdyż wielokrotne przystawianie pieczątki nie jest standardową praktyką, ale wynikało z dbałości o czytelność dowodu nadania. Załączono skan potwierdzenia nadania, który jednoznacznie potwierdza datę 28 maja 2025 r; 4) brak wpływu Skarżącego na ewentualne przedatowania: jeśli - wbrew przedstawionemu dowodowi - sąd oparł się na dokumentach wskazujących datę 29 maja 2025 r., podkreślił, że nie miał wpływu na jakiekolwiek przedatowania, które mogły zostać dokonane przez operatora pocztowego lub inne podmioty. Zgodnie z art. 128 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. Dowód nadania jednoznacznie potwierdza dochowanie tego wymogu. W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Opolu do merytorycznego rozpatrzenia wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenia Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r. Ewentualnie, w razie potrzeby, przeprowadzenie dowodu z załączonego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej oraz przesłuchania Skarżącego w charakterze świadka na okoliczność nadania pisma 28 maja 2025 r. Do zażalenia dołączył kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej z 28 maja 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast stosownie do art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. W niniejszym postępowaniu kluczowa jest ocena, czy Skarżący prawidłowo został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r., a także to, czy Skarżący uzupełnił ten brak w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z 5 maja 2025 r. (wykonane na zarządzenie z 30 kwietnia 2025 r.; k. 82 akt sądowych) do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, nie było prawidłowe, co nie pozwalało na zastosowanie rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie wskazanego braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo po analizie akt sprawy nasuwają się wątpliwości co do terminowego usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie z 30 kwietnia 2025 r., z treści którego wynika, że zamierzano wezwać Skarżącego o cyt. ,,nadesłanie odpisu zażalenia na zarządzenie (...) z dnia 10 stycznia 2024 r.". Natomiast w wykonaniu tego zarządzenia, tj. w wezwaniu z 5 maja 2025 r. wprost wezwano do cyt.,, nadesłanie odpisu zażalenia z dnia 18 marca 2024 r. na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 123/24 (tj. dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie)." W tym miejscu należy odnotować, że na zarządzenie Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 10 stycznia 2024 r., pismem z 8 lutego 2024 r. Skarżący wystąpił z zażaleniem. Oznacza to, że Skarżący winien być wezwany do nadesłania odpisu zażalenia z 8 lutego 2024 r., a nie 18 marca 2024 r. Jak wynika dalej z akt sprawy, odpis wezwania został doręczony Skarżącemu 21 maja 2025 r. (k. 84 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braku upłynął 28 maja 2025 r. Dalsza analiza akt sprawy wskazuje, że Skarżący nadesłał odpis zażalenia z 18 marca 2024 r. – świadczy o tym zarządzenie z 3 czerwca 2025 r. o odnotowaniu wpływu nadesłanego zażalenia. W aktach brakuje jednak zawartości nadesłanej przez Skarżącego przesyłki. Natomiast zarządzeniem z 16 czerwca 2025 r. wskazano, że brak formalny wniosku o przywrócenie terminu nie został uzupełniony. Zdaniem WSA w Opolu, Skarżący nadał pismo odpowiadające na wezwanie po terminie, tj. 29 maja 2025 r. (wydruk ze strony emonitoring.poczta-polska.pl). Z tego względu wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu nie mógł otrzymać prawidłowego biegu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie NSA, wskazane wyżej okoliczności wywołują uzasadnioną wątpliwość co do prawidłowości wezwania Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. Z analizy akt sprawy wynika, że sąd wezwał Skarżącego do nadesłania odpisu zażalenia z 18 marca 2024 r., a Skarżący odpowiedział na to wezwanie. Do akt nie dołączono jednak zawartości nadesłanej przez Skarżącego przesyłki, tym samym nie sposób zweryfikować tej korespondencji. Natomiast na argument WSA w Opolu, że uzupełnienie braku nastąpiło po terminie do tego przewidzianym, Skarżący do zażalenia dołączył kopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, z niewyraźną datą stempla początkowego najprawdopodobniej ,,28 maja 2025 r." Tymczasem sąd przyjął datę nadania przez Skarżącego przesyłki (29 maja 2025 r. na podstawie informacji (wydruku) ze strony internetowej prowadzonej przez Pocztę Polską ,,emonitoring.poczta-polska.pl.". W sytuacji, gdy wydruk ekranu ze strony emonitoring.poczta-polska.pl. nie ma mocy dokumentu urzędowego i nie może zastępować potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, powstałe w tej sprawie wątpliwości co do terminowego usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, należy rozstrzygnąć na korzyść Skarżącego. Przemawia za tym konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Nie da się bowiem wykluczyć, że Skarżący — jak to przedstawia — wysłał do sądu pierwszej instancji z zachowaniem terminu przesyłkę zawierającą żądany przez sąd brak formalny wniosku, tj. odpis zażalenia. W okolicznościach faktycznych tej sprawy, pozostawienie wniosku bez rozpoznania stanowi naruszenie art. 49 § 2 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.