III FZ 587/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 23/24, w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr SKO.F/41.4/701/2023/13373 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 19 lutego 2025 r., I SPP/Gl 23/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie J. L. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 lipca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 28 maja 2024 r. mocą którego stronie odmówiono przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wyżej wskazanego postanowienia z 19 lutego 2025 r. wskazano, że zażalenie na postanowienie WSA utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest niedopuszczalne. Skarżący pismem z 24 marca 2025 r. wniósł zażalenie na to postanowienie, w którym wskazał, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, a strony nie stać na ponoszenie kosztów i strat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei, wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. W związku z tym zaskarżenie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w całości lub w części będzie skutkowało odrzuceniem zażalenia z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), zatem prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, iż zażalenie skarżącego w tej sprawie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.