Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1056/23

Wyrok NSA z 20 stycznia 2026 r., III OSK 1056/23 – budownictwo wodne

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
20 stycznia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 621/22 w sprawie ze skargi Nadleśnictwa W. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 lipca 2022 r., nr 103/2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodnej obejmujące piętrzenie i pobór wód 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Nadleśnictwa W. z siedzibą w B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 621/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Nadleśnictwa W. z siedzibą w B. (dalej: Nadleśnictwo, skarżący), uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor RZGW, organ II instancji) z 15 lipca 2022 r., nr 103/2022 oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Lwówku Śląskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZ, organ I instancji) z 3 stycznia 2022 r., nr WR.ZUZ.3.4210.380.2020.KS w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące piętrzenie i pobór wód (pkt I) oraz zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się uczestnik postępowania – W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.; dalej: u.u.i.ś.) poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie w sprawie tj. uznanie, że organ zobowiązany jest w każdej sytuacji przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego w uzasadnieniu decyzji "rozważyć" czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy wskazany przepis nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i pobór wód powierzchniowych z istniejącego (od co najmniej 50 lat ujęcia, wykorzystywanego od tamtej pory w ten sam sposób), a konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wynika z upływu okresu ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego (a parametry poboru nie uległy zmianie, wręcz ograniczono maksymalne pobory), a więc nie jest spełniona definicja "przedsięwzięcia" zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś., wobec czego nie było konieczności dokonania "rozważenia" wpływu funkcjonowania ujęcia na obszar Natura 2000; 2) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ze względu na "niewystarczające" wyrażenie przez Dyrektora RZGW w uzasadnieniu decyzji motywów w zakresie wymagań ochrony obszaru Natura 2000 w sytuacji, w której odniesienie do tych kwestii przez organ nie jest wymagane; brak w niniejszej sprawie konieczności czynienia rozważań przez organ o wpływie na obszar Natura 2000 w sytuacji, w której nie są spełnione przesłanki do zastosowania art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej oraz oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że nie kwestionuje, iż ujęcie wody znajduje się na obszarze chronionym Natura 2000. Informacja o formach ochrony przyrody zawarta jest w punkcie 12 operatu wodnoprawnego na pobór wody z ujęcia na potoku [...] w B. (K.), znajdującego się w aktach sprawy oraz wskazana została w treści zaskarżonej w sprawie decyzji organu II instancji. Ujęcie powierzchniowe znajduje się na obszarze Natura 2000 [...] oraz na obszarze [...]. W ocenie spółki brak jest obowiązku do stosowania w niniejszej sprawie art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., a co za tym idzie organ nie miał obowiązku rozważania, czy przedmiot pozwolenia wodnoprawnego może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Jak wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. konieczność rozważenia wpływu na obszar Natura 2000 dotyczy jedynie "przedsięwzięć". Wskazano, że pozwolenie wodnoprawne wydane w niniejszej sprawie uprawnia do piętrzenia i poboru wody z dotychczas eksploatowanego ujęcia, wykorzystywanego w ten sam sposób od kilkunastu lat (jak wynika z operatu wodnoprawnego "ujęcie wykonano w połowie ubiegłego wieku"). W ramach wnioskowanej działalności nie będą wykonywane roboty budowlane, nie nastąpi ingerencja w istniejący krajobraz ani nie nastąpi zmiana sposobu wykorzystania terenu. Zdaniem spółki, nie sposób uznać za "przedsięwzięcie" piętrzenia poboru wody z istniejącego ujęcia, wobec czego organy I i II instancji nie były zobowiązane do przeprowadzania odrębnych rozważań na temat wpływu na obszar Natura 2000, bowiem nie znajdzie zastosowania art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. Wobec powyższego brak "rozważenia wpływu" na obszar Natura 2000 nie może mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem takie rozważania nie były wymagane w niniejszej sprawie (nie znajduje zastosowania art. 96 ust. 1 u.u.i.ś). Spółka zwróciła uwagę, że obszar gminy B. jest zaopatrywany z dwóch ujęć - studni głębinowej (odrębne pozwolenie wodnoprawne) i przedmiotowego ujęcia na potoku [...]. Nie można wykluczyć, że zaistnieje w przyszłości (na stałe lub przejściowo) konieczność wyłączenia zasilania sieci wodociągowej ze studni ze względu na np. remont urządzenia wodnego, pogorszenie wyników jakościowych, zniszczenie ujęcia poprzez atak terrorystyczny czy działania wojenne. Mając na uwadze konieczność zapewnienia nieprzerwanych dostaw wody z ujęcia dla mieszkańców w gminie B. spółka musi mieć możliwość poboru wody z ujęcia wody powierzchniowej na potoku [...] w wyższym zakresie niż rzeczywiste obecne pobory. Wartości wnioskowane uwzględniają nie tylko planowane dostawy wody dla ludności, ale również konieczność zapewnienia wody na cele ratownicze w sytuacjach ekstremalnych np. pożary. Podkreślono, że wolumen wody na pozwoleniu wodnoprawnym nie można odnosić tylko i wyłącznie do rzeczywistej produkcji. Przedmiotowe ujęcia są objęte Narodowym Programem Ochrony Infrastruktury Krytycznej. Spółka, jako operator infrastruktury krytycznej ma obowiązek zapewnić ciągłość funkcjonowania infrastruktury krytycznej, w tym realizować obowiązki określone w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej (Dz.U. z 2010 r. Nr 83 poz. 541). Dostępność zasobów wody możliwa do wykorzystania w każdym momencie, w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych jest kluczowa dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Spółka musi zapewnić dostawę wody nie tylko dla mieszkańców aglomeracji [...], ale również dla np. służb ratowniczych, wojska, Policji czy instytucji ochrony sanitarnej. Parametry określone w pozwoleniu wodnoprawnym mają charakter maksymalny, co nie oznacza, że muszą być maksymalnie wykorzystane. Korzystanie z usług wodnych (pobór wód powierzchniowych) w zakresie mniejszym niż przewiduje pozwolenie wodnoprawne są korzystne dla środowiska. Następnie zauważono, że obszar Natura 2000 [...], na którym zlokalizowane jest w większej części ujęcie ustanowiony został na podstawie "dyrektywy ptasiej". Chronione są miejsca lęgowe rzadkich i ginących gatunków ptaków: puchacza, sóweczki, dzięcioła zielonosiwego, a także bociana czarnego, włochatki, derkacza i gąsiorka - piętrzenie i pobór wody nie ma jakiegokolwiek wpływu na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Dalsza eksploatacja ujęcia nie wiąże się z ingerencją w istniejący krajobraz, a także nie wpływa na zmniejszenie dostępności obszarów wykorzystywanych przez ptaki. Ustalony obszar odziaływania zamierzonego poboru wód w całości mieści się w obrębie ujęcia - obszaru przekształconego ponad 50 lat temu. W obszarze tym nie występują żadne siedliska ptaków chronionych, a ujęcie znajduje się na skraju terenów miejskich. W ocenie spółki pobór wód z potoku [...] w żaden sposób nie wpływa i nie wpłynie negatywnie na obszary chronione programem Natura 2000. Podczas wieloletniej eksploatacji ujęcia nie wykazano negatywnego wpływu na środowisko, działalność nie powodowała zakłóceń w przestrzeni życiowej ptaków, nie zaobserwowano zaniku wód na powierzchni terenu czy też przesuszania gruntów. Woda z ujęcia jest pobierana od ponad 50 lat, w tym od ponad 10 lat od ustanowienia obszarów Natura 2000. W trakcie tworzenia obszarów Natura 2000 [...] i [...] nie zgłoszono poboru wody z potoku [...] jako czynnika zagrożenia dla tych obszarów. Wskazano również, że spółka złożyła do organu I instancji pismo z 4 października 2021 r., które znajduje się w aktach sprawy. Również na tej podstawie możliwe jest stwierdzenie, że w przedmiotowym postępowaniu rozważanie wpływu piętrzenia i poboru wody z ujęcia [...] na obszar Natura 2000 zostało dokonane w sposób właściwy i wystarczający. Pismem z 14 kwietnia 2023 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – Nadleśnictwo wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie od spółki na rzecz Nadleśnictwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wskazując jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał trafnej wykładni art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., dostrzegając obowiązek organu co do rozważenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz zaistniałe w sprawie uchybienia, co jednocześnie musi prowadzić do uznania zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego za nietrafny. Wskazano, że oprócz naruszenia art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. Sąd dostrzegł również powiązane z tym przepisem i występującym obszarem Natura 2000 niewystarczające spełnienie wymogów art. 403 ust. 1 tj. określenia obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jak również Sąd słusznie wskazał, zgodnie z art. 396 ust. 1 pkt 2 i 8 pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych oraz wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz innych wymogów wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Tym samym w ocenie Nadleśnictwa rozstrzygnięcie należy uznać odpowiadające prawu oraz trafne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na konstrukcję powyższego zarzutu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Właściwe sformułowanie podstawy kasacyjnej opartej o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego nie może sprowadzać się, jak uczyniono to w zarzucie 2 skargi kasacyjnej, jedynie do powołania przepisu wynikowego, jakim jest art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 p.p.s.a., 151 p.p.s.a, czy 149 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przeto w "czystej" postaci zarzuty naruszenia powyższych przepisów są zasadne wówczas, gdy sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy (por. wyroki NSA: z 9 kwietnia 2015 r., II GSK 379/14; z 28 maja 2014 r., II GSK 229/13; z 14 maja 2014 r., II GSK 384/13; z 24 maja 2012 r., II GSK 563/11). Takich powiązań w postawionym zarzucie nie wskazano, co czyni powyższy zarzut nieusprawiedliwionym. Nie był oparty na usprawiedliwionych podstawach także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.; dalej: u.i.o.ś.). Zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki w sprawie doszło do błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania powyższego przepisu w wyniku uznania, że organ zobowiązany jest w każdej sytuacji przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego rozważyć czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, podczas gdy wskazany przepis nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i pobór wód powierzchniowych z istniejącego (od co najmniej 50 lat ujęcia, wykorzystywanego od tamtej pory w ten sam sposób), a konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wynika z upływu okresu ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego (a parametry poboru nie uległy zmianie, wręcz ograniczono maksymalne pobory), a więc nie jest spełniona definicja "przedsięwzięcia" zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., wobec czego nie było konieczności dokonania "rozważenia" wpływu funkcjonowania ujęcia na obszar Natura 2000. Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, iż w tej konkretnej sytuacji przepis art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. ma zastosowanie i powinno znaleźć to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Takie stanowisko w pełni zasługuje na akceptację. Jak wynika z art. 396 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne), pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Przepis ten koreluje z treścią art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. zgodnie, z którym organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Do decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. ustawodawca zaliczył także zgodę wodnoprawną inną niż pozwolenie wodnoprawne wymienione w art. 72 ust. 1 pkt 6 - wydawaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, a więc tak jak w przedmiotowym przypadku także decyzję w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na usługą wodną w postaci piętrzenia wód na istniejącym ujęciu powierzchniowym potoku [...] w K. oraz na usługę wodną związaną z poborem wód powierzchniowych z istniejącego ujęcia wód powierzchniowych potoku [...] w K. Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z zastosowaniem art. 96 ust. 1 u.i.o.ś., albowiem decyzja ta nie dotyczy przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 pkt 13 u.i.o.ś., gdyż konieczność uzyskania pozwolenia prawnego wynika z upływu ważności poprzedniego pozwolenia. Legalna definicja przedsięwzięcia została zawarta w art. 3 pkt 13 u.i.o.ś., który stanowi, że jako przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin. Zdaniem skarżącej kasacyjnie skoro piętrzenie wód i pobór wód powierzchniowych ma miejsce od ponad 50 lat to nie można mówić o przedsięwzięciu, gdyż nie wpisuje się to w powołaną wyżej definicję. Podkreślić jednak należy, że art. 3 pkt 13 u.i.o.ś. jako przedsięwzięcie rozumie "inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu". Wykładnia tego pojęcia dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zgodna z art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE.L. 2012.26.1; dalej: Dyrektywa). Zgodnie z postanowieniami Dyrektywy przedsięwzięcie oznacza: wykonanie prac budowalnych lub innych instalacji lub systemów; inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów naturalnych. Interwencją w otoczenie naturalne jest z całą pewnością piętrzenie, jak i pobór wód powierzchniowych. Przy czym piętrzenie wód oraz ich pobór odbywa się za pomocą urządzeń i budowli piętrzących zdefiniowanych przez Prawo wodne w art. 16 pkt 2 i 65. Okoliczność, że ma to już miejsce od ponad 50 lat nie wpływa na odmienne rozumienie pojęcia przedsięwzięcia, lecz wręcz przeciwnie wskazuje na takie jego zdefiniowanie, jak przyjął to Wojewódzki Sąd Administracyjny. Powołany w skardze kasacyjnej wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 19 kwietnia 2012 r., sygn. C -121/11 nie stoi na przeszkodzie w takim rozumieniu pojęcia przedsięwzięcie, a w konsekwencji w uznaniu zasadności zastosowania w sprawie art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. Wyrok ten nie odnosił się, jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do pozwolenia wodnoprawnego, lecz dotyczył dalszego działania składowiska odpadów i został wydany w oparciu o nieobowiązującą już Dyrektywę Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Przy czym Trybunał uznał, że "...zmiana lub rozbudowa składowiska odpadów końcowych - takiego jak składowisko, którego dotyczy spór przed sądem krajowym - mogą stanowić "przedsięwzięcie" w rozumieniu dyrektywy 85/337 w zakresie, w jakim mogą one w sposób znacząco niekorzystny oddziaływać na środowisko naturalne". Końcowo stwierdził, także iż "zwykłe odnowienie obowiązującego zezwolenia na działanie składowiska odpadów końcowych, przy braku robót lub interwencji zmieniających stan fizyczny miejsca, nie może być zakwalifikowane jako "przedsięwzięcie" w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy 85/337". Dodać należy, że definicja przedsięwzięcia zawarta w Dyrektywie Rady 85/337/EWG, była tożsama z definicją przedsięwzięcia zawartą w obecnie obowiązującej Dyrektywie. Jednak należy zwrócić uwagę na odmienność stanu faktycznego w jakim został wydany wyrok Trybunału Sprawiedliwości ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy. W sprawie toczącej się przed Trybunałem Sprawiedliwości przedsięwzięcie - składowisko odpadów - podlegało uprzednio postępowaniu ocenowemu, w związku z tym brak jakichkolwiek zmian i ingerencji mogło skutkować przyjęciem, że w tym przypadku nie mamy do czynienia z przedsięwzięciem w rozumieniu Dyrektywy 85/337. W rozpoznawanej zaś sprawie, co zasadnie zauważył Sąd I instancji, rozważenie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 nie miało do tej pory miejsca. Poprzednie pozwolenie wodnoprawne zostało wydane w 2000 r., a więc przed wprowadzeniem obszarowej formy przyrody, jaką jest obszar Natura 2000. Wykładni przepisów prawa ochrony środowiska należy dokonywać z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska, w tym wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1974 ze zm.) zasady prewencji i przezorności. Wprowadzenie formy ochrony przyrody jaką jest obszar Natura 2000 miało na celu chronić określone walory przyrodnicze (art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - Dz.U. z 2022 r., poz. 916). Wykładnia art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. zaproponowana przez skarżącą kasacyjnie pozbawiałaby możliwości realnej ochrony tych obszarów chronionych i pozwalałaby na kontynuację prowadzenia każdego rodzaju działalności gospodarczej bez względu na zakres jej oddziaływania na obszar Natura 2000, co byłoby sprzeczne z ratio legis tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie zauważyć ponadto należy, że treść kontrolowanego pozwolenia wodnoprawnego nie jest tożsama z poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym. Nie można natomiast twierdzić, że skoro będzie ono dotyczyło mniejszego poboru wód to tym bardziej zbędne jest zastosowanie w sprawie art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. Zmniejszenie poboru wód powierzchniowych nie musi być bowiem tożsame z mniejszym oddziaływaniem na środowisko. W odniesieniu zaś do powołanego w skardze kasacyjnej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 439/13 stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny związany był w tamtej sprawie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którego zapatrywania z przedstawionych powyżej względów nie można podzielić. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 maja 2023
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Maciej Kobak Teresa Zyglewska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny