III OSK 1321/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1210/22 w sprawie ze skargi Gminy i Miasta C. oraz X. Spółka Akcyjna w K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 24 sierpnia 2022 r., znak KR.RUZ.4217.3.2022 w przedmiocie nakazu likwidacji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. 2. zasądza od X. Spółka Akcyjna w K. na rzecz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie kwotę 390 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej "WSA w Krakowie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1210/22, po rozpoznaniu sprawy ze skarg Gminy i Miasta C. oraz X. Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z 24 sierpnia 2022 r., znak KR.RUZ.4217.3.2022, w przedmiocie nakazu likwidacji urządzenia wodnego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od ww. organu osobno na rzecz każdej ze skarżących kwotę po 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. T.W. zawiadomieniem z 1 września 2021 r. poinformował Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach (dalej: "Dyrektor ZZ", "organ I instancji") o możliwości dokonania samowoli budowlanej, polegającej na budowie rowu melioracyjnego pomiędzy działkami ewid. nr [...] (własność X. S.A.) oraz nr [...] (własność Gminy C.) w miejscowości W., gm. C., którego następstwem było zakłócenie stosunków wodnych i zalewanie posesji wraz z domami mieszkalnymi przy ul. A. W związku z tym Dyrektor ZZ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na właściciela działki ewid. nr [...], obręb W., gm. C., obowiązku likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia, tj. odcinka rowu ziemnego (działka ewid. nr [...], obręb W.), poniżej przepustu drogowego pod ul. C. do połączenia z rowem wzdłuż ul. A. w miejscowości W., gm. C. Następnie organ I instancji wystosował do X. Spółki Akcyjnej (dalej "spółka") pismo z 15 listopada 2021 r. informujące o możliwości wystąpienia z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, warunkach wydania decyzji o legalizacji oraz skutkach niezłożenia wniosku o legalizację lub braku uzyskania decyzji w tym zakresie. Organ wyznaczył spółce 14 dni na zajęcie stanowiska. W odpowiedzi 31 grudnia 2021 r. wpłynęło pismo spółki, w którym wyjaśniła, że na prośbę z 8 marca 2021 r. Urząd Gminy i Miasta C. 12 maja 2021 r. otrzymał zgodę oraz warunki techniczne na wykonanie bieżącej konserwacji rowu oraz, że teren został przekazany Gminie 22 czerwca 2021 r. Spółka podała, że nie posiada wiedzy aby przedmiotowy rów ziemny istniał przed przekazaniem terenu działki nr [...] Urzędowi w C. Na terenie działki istniał jedynie rów o długości ok. 120 m biegnący do przepustu. W opinii spółki Urząd Gminy i Miasta C. wykonał odcinek rowu samowolnie bez jej wiedzy i zgody, nie stosując się do wydanych warunków technicznych. Dyrektor ZZ, ustalając stan faktyczny sprawy, podał, że Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Kielcach (dalej "WINB") pismem z 20 września 2021 r., poinformował Zarząd Zlewni w Kielcach o przeprowadzonej 14 września 2021 r. kontroli w przedmiotowej sprawie, z udziałem upoważnionych przedstawicieli spółki, Gminy C. oraz przedstawicieli mieszkańców miejscowości W. W trakcie kontroli ustalono, że na fragmencie działki nr [...] od przepustu pod ul. C. (na wysokości działek nr [...] i nr [...]) do rowu przy ul. A. (na wysokości działek nr [...] i nr [...]), Gmina C., na podstawie zgody spółki, wykonała konserwację rowu. W wyniku wykonanych prac zmieniono kierunek przepływu wody (z cieku powyżej przepustu pod ul. C.) do rowu poddanego konserwacji. Na skutek interwencji mieszkańców Gmina C. zasypała fragment rowu poddanego konserwacji, przywracając kierunek przepływu wody do stanu poprzedniego (do przepustu pod ul. C.). WINB dołączył do pisma dokumentację fotograficzną oraz kopię protokołu kontroli. Poinformował również Zarząd Zlewni w Kielcach o przekazaniu sprawy do PINB w Kielcach, jako właściwego w sprawie, celem podjęcia działań. Kolejno, w odpowiedzi na pismo Dyrektora ZZ z 27 września 2021 r. znak: KR.ZUZ.1.4217.48.2021.GP, Burmistrz Gminy i Miasta C. wyjaśnił, że podjęte przez Gminę działania na działce nr [...], obręb [...], miały na celu bieżącą konserwację rowu odwadniającego, który był w złym stanie technicznym. Gmina uzyskała zgodę właściciela nieruchomości, tj. spółki, która przekazała Gminie teren działki ewid. nr [...] celem wykonania powyższych prac. Do pisma dołączono mapę geodezyjną inwentaryzacyjną sieci wodociągowej z listopada 1995 r., mapę geodezyjną inwentaryzacyjną związaną z budową wodociągu w ul. C. z 2018 r. oraz mapy hipsometryczne i ukształtowania terenu działki nr [...], wskazujące na istnienie rowu na działce nr [...]. Ponadto 5 listopada 2021 r. do Zarządu Zlewni w Kielcach wpłynęło pismo Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 3 listopada 2021 r., znak: PINB.SI.511.112.2021.3.IM, przy którym przesłano kopię protokołu kontroli z 25 października 2021 r. a także przesłane pocztą elektroniczną przez K.S., uczestniczącą w kontroli jako przedstawiciel spółki, zdjęcia wykonane w marcu 2021 r. i obrazujące teren działki ewid. nr [...], na której nie ma rowu stanowiącego przedmiot postępowania. Z protokołu kontroli wynika również, że na działce ewid. nr [...] znajduje się rów odkryty ziemny o długości ok. 290 m, którego początek ma miejsce przy przepuście pod ul. C., w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], a wylot skierowany jest do rowu przydrożnego przy ul. A. (na wysokości działek nr [...] i nr [....]). Rów ten usytuowany jest równolegle do kanału technologicznego z instalacją wodociągową poprowadzoną do pompowni, stanowiącą własność spółki. Ponadto na okazanej podczas kontroli, przez przedstawiciela Urzędu Gminy i Miasta C., mapie sytuacyjno-wysokościowej z 30 lipca 1975 r. widnieje kanał technologiczny, natomiast brak jest rowu stanowiącego przedmiot kontroli. Jednocześnie z protokołu wynika, że ani przedstawiciel Urzędu Gminy i Miasta C., ani przedstawiciel spółki nie okazali żadnych map potwierdzających istnienie przedmiotowego rowu przed datą przystąpienia Gminy do robót. W protokole zapisano: "Podczas kontroli przedstawiciel Inwestora okazał do wglądu pismo z dnia 08.03.2021r., w którym Burmistrz Gminy i Miasta C. zwrócił się do X. S.A. z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie bieżącej konserwacji rowu odwadniającego znajdującego się na działce [...] (obecnie [...]) obręb [...]. Na załączniku graficznym nr 2 do ww. pisma, wskazano przebieg rowu mającego podlegać konserwacji, po trasie istniejącego kanału technologicznego, przy czym niniejsza kontrola nie potwierdziła aby w miejscu kanału technologicznego istniał rów". W związku z ustaleniami przeprowadzonej kontroli w wymienionym powyżej piśmie z 5 listopada 2021 r., PINB w Kielcach stwierdził, że: "wyniki ww. kontroli, w tym okazane dokumenty, nie dają podstaw do stwierdzenia, iż inwestor wykonał jedynie konserwację istniejącego rowu. Natomiast uznać należy, iż przedmiotowy rów począwszy od przepustu pod ul. C. do rowu przy A., zrealizowany został od podstaw". Dyrektor ZZ decyzją z 2 lutego 2022 r., znak: KR.ZUZ.1.4217.48.2021.GP, w pkt I. nałożył z urzędu na właściciela działki ewid. nr [...], obręb [...]., gm. C., obowiązek likwidacji urządzenia wodnego - odcinka rowu ziemnego (działka ewid. nr [...], obręb W.), wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego - poniżej przepustu drogowego pod ul. C. do połączenia z rowem wzdłuż ul. A. i przywrócenie terenu działki ewid. nr [...], obręb [...]., do stanu pierwotnego. W pkt II. wskazał, że prace związane z likwidacją ww. rowu i przywróceniem terenu działki ewid. nr [...], obręb [...] do stanu pierwotnego, należy przeprowadzić w sposób niepowodujący zmian wody na gruncie negatywnie wpływających na grunty sąsiednie oraz niepowodujący zanieczyszczenia terenu. W pkt III. ustalił termin wykonania czynności/prac, polegających na zasypaniu odcinka rowu, o którym mowa w pkt I nin. decyzji i przywróceniu terenu działki ewid. nr [...], obręb [...] do stanu pierwotnego, do 30 kwietnia 2022 r. W pkt IV. orzekł, że o wykonaniu powyższych prac, należy powiadomić pisemnie PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Kielcach na adres: ul. Robotnicza 5, 25-662 Kielce oraz przesłać (dołączyć) dokumentację fotograficzną, potwierdzającą ich realizację. Organ I instancji podał, iż działka wskazana w zawiadomieniu jako działka nr [...] to działka o nr [...] obręb [...], która jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki. Przy czym 15 września 2021 r. Nadzór Wodny w Kielcach przeprowadził wizję terenową, w trakcie której ustalono, że na przedmiotowej działce występuje rów, a przepust prowadzący wody do rowu przydrożnego biegnącego wzdłuż ul. C. był zasypany natomiast wykonany był przepust pod ul. C., który prowadził wody na działki o nr ewid. [...] i [...]. Do notatki służbowej z przeprowadzonej wizji dołączono zdjęcia obrazujące istniejący stan w terenie. Na skutek odwołań spółki oraz Gminy i Miasta C., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW", "organ odwoławczy") decyzją z 24 sierpnia 2022 r., znak KR.RUZ.4217.3.2022 orzekło w pkt I. o uchyleniu decyzji Dyrektora ZZ w pkt I i w tym zakresie nałożył na spółkę jako właściciela działki ewid. nr [...], obręb [....], gm. C., obowiązek likwidacji wykonanego na tej działce, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, urządzenia wodnego - odcinka rowu ziemnego o początku poniżej przepustu drogowego pod ul. C. do połączenia z rowem wzdłuż ul. A. poprzez zasypanie go gruntem rodzimym i przywrócenie terenu działki do stanu pierwotnego. W pkt II. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania prac, tj. pkt III, i w tym zakresie orzekł o ustaleniu terminu likwidacji rowu opisanego w pkt I do 30 listopada 2022 r. W pkt III. uchylił decyzję Dyrektora ZZ w pkt IV i w tym zakresie umorzył postępowanie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez Dyrektora ZZ był rów ziemny na działce nr [...] obręb [...], mający początek od wylotu przepustu pod ul. C. i kończący się wylotem do rowu przydrożnego ul. A., wykonany bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 16 pkt 65) ustawy Prawo wodne ilekroć w ustawie jest mowa o: urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów (...). Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że wykonany na działce nr [...] rów ziemny oprócz tego, iż zbiera wody opadowe lub roztopowe z terenu przyległego oraz prowadzi swym korytem wody dopływające do przepustu w ul. C., ma także wpływ na poziom wód gruntowych, a więc jest urządzeniem wodnym, którego wykonanie zgodnie z art. 389 pkt 6) ustawy Prawo wodne wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Dodatkowo Dyrektor RZGW zauważył, że mimo, iż wszystkie materiały dowodowe zostały przez organ I instancji zgromadzone przed wszczęciem postępowania w sprawie i zawiadomieniem stron, to jednakże organ I Instancji zapewnił stronom możliwość zapoznania się z całością zgromadzonych dokumentów. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega również wątpliwości, że protokół z kontroli Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Kielcach spełnia wszystkie wymogi dokumentu urzędowego i stanowi dowód w sprawie, jak również dowodem są pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Przy czym podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji był art. 190 ustawy Prawo wodne. Dyrektor RZGW wyjaśnił, że w sytuacji stwierdzenia samowoli wodnoprawnej organ I instancji winien umożliwić właścicielowi legalizację, a więc w pierwszej kolejności powinien poinformować właściciela urządzenia o możliwości legalizacji i wyznaczyć termin na złożenie wniosku w tej sprawie. Dopiero kiedy właściciel urządzenia nie wystąpi z wnioskiem o legalizację lub nie uzyska decyzji o legalizacji, w myśl art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne organ I Instancji winien nałożyć na właściciela nieruchomości obowiązek likwidacji urządzeń wodnych wykonanych bez pozwolenia wodnoprawnego, określając jednocześnie warunki likwidacji oraz jej termin. Z zapisów art. 190 ustawy Prawo wodne wynika bowiem, że postępowanie zarówno legalizacyjne jak i mające na celu likwidację urządzenia wodnego prowadzi się względem właściciela tego urządzenia. Przy czym ww. ustawa nie normuje kwestii związanych z własnością urządzeń wodnych zlokalizowanych w gruncie nie pokrytym wodami płynącymi wobec tego organ I instancji, nakładając obowiązek likwidacji, winien kierować się przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej "Kc"), której relewantne przepisy organ odwoławczy przywołał. W ocenie Dyrektora RZGW nie budzi również wątpliwości fakt, że działka nr 305/2, obręb Wolica, na której wykonano bez pozwolenia wodnoprawnego urządzenie wodne - odcinek rowu, jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki, która jest również właścicielem znajdującego się na niej urządzenia wodnego. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że Dyrektor ZZ pismem z 15 listopada 2021 r. spełnił wymóg poinformowania właściciela urządzenia o możliwości jego legalizacji i skutkach prawnych jej braku, a spółka nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Natomiast w sytuacji braku wniosku o legalizację organ, w oparciu o art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne, zobowiązany jest przywrócić stan zgodny z prawem i określić warunki wykonania obowiązku wobec właściciela urządzenia. Zdaniem Dyrektora RZGW kompetencja organu co do zasady ma charakter związany. Z kolei warunki obowiązku zostają ustalone w sposób uznaniowy aby zapewnić możliwość wykonania decyzji. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja przewidziana w art. 190 ust. 14 ustawy Prawo wodne, ale sytuacja taka w przedmiotowym przypadku nie występuje, ponieważ wykonanie rowu oraz zmiana sposobu odprowadzania wód była powodem zalewania działek przyległych. Odwodnienie terenu i drogi wymaga zatem kompleksowego rozwiązania. W konsekwencji organ odwoławczy uznał co do zasady nałożenie obowiązku likwidacji rowu za prawidłowe, wskazał jednak, że organ I instancji powinien w sposób jednoznaczny i precyzyjny określić podmiot na który nakłada obowiązek. Wobec tego Dyrektor RZGW uchylił pkt I decyzji organu I instancji i w tym zakresie orzekł co do istoty. Równocześnie uchylił wskazany w pkt III decyzji Dyrektora ZZ termin usunięcia urządzenia i ustalił nowy termin, wystarczający do wykonania tego obowiązku. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że nałożony w pkt IV decyzji organu I instancji obowiązek powiadomienia pisemnie PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Kielcach o wykonaniu prac i przesłania dokumentacji fotograficznej, potwierdzającej ich realizację, nie mieści się w dyspozycji art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne i nie znajduje oparcia w żadnym innym przepisie tej ustawy. W związku z tym Dyrektor RZGW uchylił pkt IV decyzji Dyrektora ZZ i umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że podnoszona przez spółkę w odwołaniu kwestia udostępnienia terenu działki nr [...] Gminie C., a także wykonanie przez Gminę będącego przedmiotem postępowania rowu powinna być rozwiązana ewentualnie w trybie cywilnoprawnym. Decyzja Dyrektora RZGW z 24 sierpnia 2022 r. stała się przedmiotem skarg złożonych do WSA w Krakowie zarówno przez spółkę (sygn. akt II SA/Kr 1210/22), jak i przez Gminę i Miasto C. (sygn. akt II SA/Kr 1211/22). Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a. i dokonanie przez organ odwoławczy dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że w ramach przedmiotowej sprawy doszło do wykonania urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia - w sytuacji kiedy z poprawnie ocenionych dowodów, w szczególności zaś wyjaśnień przedstawiciela Urzędu Gminy i Miasta C. wynika, że prowadzone prace dotyczyły konserwacji istniejącego urządzenia wodnego. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 190 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.2233) poprzez jego zastosowanie, w sytuacji kiedy w realiach niniejszej sprawy brak było podstaw jego zastosowania. Na tej podstawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Gmina i Miasto C., zaskarżając w całości ww. decyzję Dyrektora RZGW, zarzuciła, że decyzja ta w części dotyczącej pkt I i II sentencji została wydana z naruszeniem prawa z następujących przyczyn: 1) decyzja zawiera wadę formalną, gdyż nie opatrzono jej datą, w której została wydana, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak daty nie pozwala na identyfikację obowiązującego w dniu wydania decyzji stanu faktycznego i prawnego; 2) w podstawie prawnej decyzji nie wskazano przepisu prawa materialnego, na podstawie którego organ drugiej instancji wydał rozstrzygnięcie, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ ograniczył się do wskazania przepisu prawa formalnego, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, który nie może stanowić podstawy żadnego prawnego obowiązku nakładanego na stronę postępowania; 3) decyzja w pkt I nakłada obowiązek na spółkę jako na właściciela działki nr ewid. [...] mimo, iż spółka jest wyłącznie użytkownikiem wieczystym działki Skarbu Państwa o tym numerze identyfikacyjnym, co stwierdza organ w uzasadnieniu decyzji. Organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał, iż spółka reprezentuje Skarb Państwa - właściciela działki nr [...]; 4) w decyzji nałożono obowiązek "likwidacji rowu", który nie został opisany w sposób jednoznaczny. Nie podano parametrów rowu, który ma podlegać likwidacji (długości odcinka, szerokości, miejsca ujścia). Narusza to art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. Uniemożliwia to w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji; 5) w decyzji nałożono obowiązek doprowadzenia terenu działki do stanu pierwotnego nie opisując tego stanu. Narusza to art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. Uniemożliwia to w istocie wykonanie decyzji; 6) organ wydając zaskarżoną decyzję oparł ustalenia faktyczne na dokumencie urzędowym, stanowiącym protokół z kontroli PINB z 25 października 2021 r. Zdaniem skarżącej Gminy dokument ten nie stanowił wystarczającej podstawy do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Przedmiotem kontroli PINB była sprawa zainicjowana przez osobę fizyczną w zakresie samowoli budowlanej. Ustalenia PINB mogły stanowić element materiału dowodowego, ale jego ocena w kontekście przepisów Prawa wodnego mogła należeć wyłącznie do organu wydającego decyzję w niniejszym postępowaniu na podstawie właściwego przepisu prawa materialnego. Odpowiadając na skargi Dyrektor RZGW wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023 r. sprawy zainicjowane powyższymi skargami zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 1211/22 - na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 17 stycznia 2023 r. WSA w Krakowie wydał opisany na wstępie wyrok. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji stwierdził, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 190 ust. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 z późn. zm., dalej "u.p.w."). Następnie wskazał, że decyzja ta skierowana została do spółki jako właściciela urządzenia wodnego, który nie złożył wniosku o jego legalizację. Przy czym w ocenie WSA w Krakowie jedną z niewielu niespornych okoliczności jest to, że działka nr [...], na której wykonane zostały roboty ziemne, stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki. Ponadto poza sporem pozostaje, że spółka nie wykonała na tej nieruchomości żadnych robót. Przy czym z akt wynika, iż spółka udzieliła Gminie C. pisemnej zgody na wykonanie konserwacji rowu znajdującego się na przedmiotowej działce. Jednak pismo w tej kwestii nie zostało włączone przez organy do akt sprawy i nie został przeprowadzony z niego dowód. Zostało ono załączone dopiero do skargi spółki. W piśmie tym spółka oświadczyła, że wyraża dla inwestora Gminy i Miasta C. zgodę na dysponowanie na cele budowlane działką nr [...], w celu przeprowadzenia prac polegających na bieżącej konserwacji rowu odwadniającego, zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część niniejszego uzgodnienia. Jako warunki wskazała m. im., że wykonanie prac odbędzie się zgodnie z obowiązującymi przepisami, obowiązkiem inwestora, a przed przystąpieniem do wykonania prac koniecznym jest uzyskanie niezbędnych wymaganych prawem zezwoleń. W ocenie Sądu I instancji z powyższego wynika, że bezspornie Gmina C. otrzymała działkę nr [...] w posiadanie zależne w określonym celu, tj. w celu konserwacji rowu odwadniającego przebiegającego zgodnie z załącznikiem graficznym. Przy czym WSA w Krakowie podał, że stosownie do art. 336 Kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Tymczasem zaskarżona decyzja skierowana została do spółki jak do właściciela nieruchomości (którym nie jest), przy posiłkowym zastosowaniu art. 47, 48 i 191 Kc. W konsekwencji Sądu I instancji stwierdził, że organ pominął art. 235 Kc, zgodnie z którym budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, gdyż przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Jednocześnie WSA w Krakowie zauważył, że zgodnie z art. 17 u.p.w. przepisy tej ustawy dotyczące właścicieli stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych. W zaistniałej zatem w niniejszej sprawie sytuacji organ, jeżeli ma do czynienia zarówno z użytkownikiem wieczystym jak i posiadaczem samoistnym, obowiązany jest rozważyć do kogo skieruje nakaz likwidacji urządzenia, mając przy tym na względzie, że nikt nie zgłasza chęci legalizacji tego urządzenia ale to jednak Gmina C. była niewątpliwym inwestorem robót. Przy czym według Sądu I instancji w sprawie istnieje przede wszystkim konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego i materiału dowodowego. W szczególności nie został bowiem jednoznacznie wyjaśniony zakres prac wykonanych przez Gminę, która konsekwentnie w czasie całego postępowania twierdzi (co pokrywa się ze wspomnianym wnioskiem skierowanym do spółki dotyczącym udostępnienia nieruchomości i odpowiedzią spółki), że nie wykonała nowego rowu, a jedynie konserwacje rowu już istniejącego. Jednocześnie WSA w Krakowie zauważył, że podobnie w protokole kontroli WINB z 14 września 2021 r. wskazano że "stwierdza się wykonanie konserwacji rowu na działce ew. 305/2", a dalej mowa jest również o "udrożnieniu rowu" oraz o "dokonaniu częściowego zasypania udrożnionego rowu". Przy czym inne ustalenia pochodzą z pisma PINB w Kielcach z dnia 3 listopada 2021 r., sporządzonym po przeprowadzonej kontroli 25 października 2021 r., gdzie wskazano, że rów od przepustu pod ul. C. do rowu przy ul. A. został wykonany od podstaw. W ocenie WSA w Krakowie na tym właśnie stanowisku zaprezentowanym przez PINB w Kielcach, w głównej mierze oparł się organ wydając zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji zauważył jednak, że to nie organy nadzoru budowlanego prowadziły kontrolowane postępowanie. Nie ma co prawda przeszkód aby protokoły sporządzone przez inne organy administracyjne wykorzystać jako dowód w sprawie, niemniej zdaniem WSA w Krakowie konieczne byłoby wyjaśnienie powodów, dla których jeden z protokołów organ uznał za wiarygodny i oparł na nim decyzję a drugi pominął, skoro zawierały one wzajemnie wykluczające się treści. Ponadto włączenie do akt sprawy tych protokołów nie zwalnia organu z obowiązku dokonania własnych ustaleń faktycznych. WSA w Krakowie podkreślił również, że wizja w terenie wykonana przez Nadzór Wodny w Kielcach i udokumentowana notatką służbową z 15 września 2021 r. niczego w istocie nie wyjaśnia, albowiem w zasadzie zawiera lakoniczne streszczenie informacji uzyskanych od "mieszkańców" oraz potwierdza, że na działce nr [...] istnieje rów nie będący rowem melioracyjnym. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że w tym zakresie nie zostało przeprowadzone wystarczające postępowanie dowodowe. Organ prowadząc postępowanie ponownie będzie więc obowiązany je uzupełnić z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków dowodowych takich jak przesłuchanie świadków (np. okolicznych mieszkańców), pozyskanie zdjęć lotniczych wykonywanych w przeszłości (o ile obejmowały ten teren), dowodów z dokumentów związanych z wykonaniem spornych prac przez firmę zewnętrzną itp. Skoro bowiem Gmina zleciła prace ziemne przy wykonaniu lub konserwacji rowu to powinna zostać zawarta w tym zakresie stosowna umowa i zostać określony zakres zleconych robót, może sporządzony został choćby uproszczony kosztorys itp. W razie braku takich dokumentów wiedzę na temat zakresu robót mogą mieć też osoby, które fizycznie prace te wykonywały lub osoby zarządzające firmą, która prace wykonywała. Według Sądu I instancji sam fakt, że na mapach z 1975 r. nie ma zaznaczonego rowu nie dowodzi jeszcze, iż definitywnie nigdy go nie było. Dodatkowo WSA w Krakowie wskazał, że w aktach sprawy nie ma dokumentu urzędowego (aktualnej mapy z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego), na której zostałby zobrazowany przebieg spornego fragmentu rowu, w szczególności ze wskazaniem tej jego części (ok 120 m), która prawdopodobnie od dawna istniała oraz tej części, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. Opisy, zdjęcia i fragmenty różnych map znajdujące się w aktach sprawy są zapewne jasne dla osób znających okolicę, natomiast nie poddają się kontroli Sądu I instancji. Nadto z akt sprawy wynika, że fragment wykonanego lub konserwowanego rowu został już przez Gminę zasypany po interwencji mieszkańców, zatem jeżeli zatem organ ponownie prowadząc postępowanie bezspornie ustali, że rzeczywiście został wykonany nowy odcinek rowu (a nie tylko wykonana jego konserwacja), to konieczne będzie bardzo precyzyjne wskazanie jaki konkretnie odcinek rowu ma zostać zlikwidowany - nie ma przy tym przeszkód aby organ oznaczył go na mapie stanowiącej załącznik do decyzji. Decyzja musi bowiem być na tyle precyzyjna aby mogła zostać prawidłowo dobrowolnie zrealizowana lub przymusowo wyegzekwowana. WSA w Krakowie podkreślił również, że art. 190 ust. 13 u.p.w. in fine wskazuje, iż decyzja nakładająca obowiązek likwidacji urządzenia wodnego ma ustalić warunki i termin wykonania tego obowiązku. Tymczasem organ orzekł także o obowiązku przywrócenia terenu działki nr [...] do stanu pierwotnego. Zdaniem Sądu I instancji, wobec przytoczonej treści ww. przepisu, brak jest podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast zamiarem organu jest aby osiągnięcie "stanu pierwotnego" było jednym z warunków wykonania nałożonego obowiązku to rację mają obie strony skarżące, że warunek ten musi zostać sprecyzowany, tj. najpierw należy dokładnie ustalić "stan pierwotny" a następnie odpowiednio go w decyzji opisać. Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że nie jest uzasadniony zarzut skargi Gminy C. dotyczący braku opatrzenia zaskarżonej decyzji datą, gdyż w przedłożonych aktach sprawy znajduje się decyzja organu odwoławczego z 24 sierpnia 2022 r. Jeżeli natomiast egzemplarz decyzji doręczony skarżącej nie został opatrzony taką datą to jeszcze nie oznacza, że decyzja daty jej wydania nie posiada. Pismem z 20 marca 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie wywiódł Dyrektor RZGW (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając: a) naruszenie prawa materialnego, a to: 1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 190 ust. 13 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.w. w zw. z art. 336 Kc poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że na podstawie w/w przepisów organ mógł nałożyć obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, a to spornego rowu, na inwestora robót nie będącego ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym, ani użytkownikiem wieczystym, a to Gminę i Miasto C., podczas gdy z wyżej powołanych przepisów wynika że obowiązek likwidacji urządzenia wodnego może zostać nałożony jedynie na właściciela, użytkownika wieczystego, bądź posiadacza samoistnego, a Gmina i Miasto C. może być uznana za dzierżyciela lub co najwyżej za posiadacza zależnego, bowiem wykonała roboty dot. spornego rowu na podstawie zgody spółki - użytkownika wieczystego i na podstawie czasowego powierzenia gruntu w celu wykonania robót dot. urządzenia wodnego, zatem w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy obowiązek ten może obciążać jedynie spółkę jako użytkownika wieczystego gruntu Skarbu Państwa, bowiem Gmina i Miasto C. nie jest posiadaczem samoistnym gruntu, gdyż nie posiada go "jak właściciel", wobec czego skarga zasługuje na oddalenie; 2. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 i 2 Kc, art. 48 Kc i art. 191 Kc oraz art. 235 § 1 i 2 Kc w zw. z art. 190 ust. 13 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że na podstawie w/w przepisów organ wadliwie zakwalifikował spółkę jako adresata obowiązku likwidacji urządzenia wodnego i pomięcie przez Sąd l instancji, że sporny rów nie stanowi własności inwestora robót, a to Gminy i Miasta C., zatem nakaz likwidacji urządzenia został prawidłowo skierowany do spółki - użytkownika wieczystego gruntu i rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, natomiast dalsze prowadzenie ustaleń faktycznych nie doprowadzi do innego rozstrzygnięcia, bowiem Gmina i Miasto C. nie jest podmiotem o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 13 u.p.w.; 3. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 13 u.p.w. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, co do wadliwości orzeczenia w zakresie przywrócenia terenu do stanu poprzedniego, podczas gdy organ w pierwszej kolejności orzekł o obowiązku likwidacji rowu poprzez jego zasypanie, określając lokalizację odcinka rowu przeznaczonego do likwidacji, co nie wymaga ustalenia stanu pierwotnego i parametrów do jakich ma być przywracane urządzenie podlegające likwidacji, zatem mając na względzie, że dyspozycja art. 190 ust. 13 u.p.w. obejmuje nakaz likwidacji urządzenia, to orzeczenie organu dot. obowiązku likwidacji rowu ziemnego we wskazanej lokalizacji (oznaczonego odcinka rowu przeznaczonego do likwidacji) poprzez jego zasypanie i w związku z tym przywrócenie działki do stanu pierwotnego we wskazanym terminie odpowiada dyspozycji i istocie art. 190 ust. 13 u.p.w. oraz błędne przyjęcie, że oznaczenie urządzenia przeznaczonego do likwidacji nie może zostać dokonane w sposób opisowy, a jedynie na załączniku mapowym do decyzji, przy czym zważyć należy że jest to urządzenie liniowe zlokalizowane o określonym początku i końcu na określonej działce, a nie trudne do zidentyfikowania urządzenie punktowe; b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz błędne ustalenie przez Sąd l instancji, że Gmina i Miasto C. jako inwestor robót dotyczących spornego urządzenia wodnego mogłaby być rozpatrywana w charakterze posiadacza samoistnego, podczas gdy organ w sposób prawidłowy dokonał ustaleń faktycznych w sprawie, a Sąd l instancji pominął, że wedle materiału dowodowego Gmina i Miasto C. dokonała robót na gruncie Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki w oparciu o zgodę spółki - użytkownika wieczystego i czasowe powierzenie gruntu w celu wykonania robót dot. urządzenia wodnego, zatem nie kwalifikuje się jako żaden podmiot, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.w. w zw. z art. 190 ust. 13 u.p.w., przez co Sąd bezpodstawnie uchylił zaskarżoną decyzję; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz błędne ustalenie przez Sąd l instancji, że na podstawie w/w przepisów organ mógł nałożyć obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, a to spornego rowu, na inwestora robót nie będącego ani właścicielem, ani posiadaczem samoistnym, ani użytkownikiem wieczystym, a to Gminę i Miasto C., podczas gdy z wyżej powołanych przepisów wynika że obowiązek likwidacji urządzenia wodnego może zostać nałożony jedynie na właściciela, użytkownika wieczystego, bądź posiadacza samoistnego, a Gmina Chęciny może być uznana za dzierżyciela lub co najwyżej za posiadacza zależnego, bowiem wykonała roboty dot. spornego rowu na podstawie zgody spółki - użytkownika wieczystego i na podstawie czasowego powierzenia gruntu w celu wykonania robót dot. urządzenia wodnego, zatem w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy obowiązek ten może obciążać jedynie spółkę jako użytkownika wieczystego gruntu Skarbu Państwa, wobec czego skarga zasługuje na oddalenie; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 47 § 1 i 2 Kc, art. 48 Kc i art. 191 Kc oraz art. 235 § 1 kc w zw. z art. 190 ust. 13 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz błędne ustalenie przez Sąd l instancji, że organ wadliwie zakwalifikował spółkę jako adresata obowiązku likwidacji urządzenia wodnego i pomięcie przez Sąd l instancji, że sporny rów nie stanowi własności inwestora robót, a to Gminy i Miasta C., zatem nakaz likwidacji urządzenia został prawidłowo skierowany do spółki - użytkownika wieczystego gruntu i rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, natomiast dalsze prowadzenie ustaleń faktycznych nie doprowadzi do innego rozstrzygnięcia, bowiem Gmina i Miasto C. nie jest podmiotem o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 3 u.p.w. i błędne przyjęcie przez Sąd l instancji, że organ nie rozważył dokumentu dot. zgody na wykonanie robót i powierzenia terenu, podczas gdy były one rozważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazują na okoliczności, które nie mogą prowadzić do uznania Gminy i Miasta C. za adresata decyzji; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie że organ przy dokonywaniu ustaleń nie mógł posłużyć się dokumentem PINB w Kielcach z 3 listopada 2021 r., znak PBIN.SI.511.112.2013.IM (k. 125 akt adm.), podczas gdy w myśl zasady wyrażonej w postępowaniu administracyjnym w art. 75 k.p.a. każdy dokument może być dowodem w sprawie, przy czym co do zasady dokument urzędowy zgodnie z art. 76 k.p.a. ma szczególny walor dowodowy oraz poprzez błędne przyjęcie, że organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny dowodów, podczas gdy organ w uzasadnieniu decyzji dokonał wyczerpującej analizy dowodów, w tym szczegółowej analizy pism Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dokonał jego porównania z pozostałym materiałem dowodowym oraz wyjaśnił szczegółowo powody, z jakich przyjął konkretne ustalenia faktyczne, poprzez błędne przyjęcie że za dowód w sprawie można uznać jedynie mapy sytuacyjno-wysokościowe bowiem tylko one poddają się kontroli sądowo-administracyjnej; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 190 ust. 13 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez błędne przyjęcie, co wadliwości orzeczenia decyzji, w tym co do wadliwości wzmianki w sentencji decyzji, obok obowiązku likwidacji ściśle określonego odcinka rowu poprzez jego zasypanie, o przywróceniu terenu do stanu poprzedniego, a także niewłaściwe określenie adresata decyzji i lokalizacji rowu, podczas gdy dyspozycja art. 190 ust. 13 u.p.w. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.w. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie określa w sposób szczegółowy sposobu konstrukcji orzeczenia dot. nakazu likwidacji urządzenia wodnego, zatem organ orzekając o obowiązku likwidacji rowu we wskazanej opisowo lokalizacji, poprzez jego zasypanie i w związku z tym przywrócenie działki do stanu pierwotnego we wskazanym terminie, precyzując przy tym odcinek rowu przeznaczonego do likwidacji odpowiada dyspozycji i istocie art. 190 ust. 13 u.p.w., jak również prawidłowo określono adresata przedmiotowej decyzji w sposób odpowiadający dyspozycji art. 190 ust. 13 u.p.w., przy czym brak ustawowych wymogów dot. oznaczania urządzenia na załączniku mapowym oraz określania parametrów gruntu do osiągnięcia przez zasypanie rowu, szczególnie biorąc restytucyjny charakter decyzji z art. 190 ust. 13 u.p.w. (oraz inny tryb i właściwość orzekania w zakresie zmiany stosunków wodnych na gruncie); 6. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego odniesienia się do podstaw uchylenia badanej decyzji, wobec czego zaskarżony wyrok wymyka się kontroli instancyjnej, poprzez m.in. brak analizy Sądu l instancji art. 23 § 1 i 2 Kc, art. 47 § 1 i 2, 48 i 191 Kc w kontekście art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 13 u.p.w., brak ustalenia w jaki sposób dalsze ustalenia organu miałyby wpłynąć w odmienny sposób rozstrzygnięcia sprawy wobec treści art. 17 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 190 ust. 13 u.p.w. obejmujący katalog adresatów decyzji o likwidacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, niespójność uzasadnienia wyroku polegająca na zakwalifikowaniu Gminy i Miasta C. jako posiadacza zależnego przy jednoczesnym nakazaniu dalszego badania możliwości obciążenia obowiązkiem likwidacji Gminy i Miasta C. jako inwestora robót, podczas gdy w myśl powołanych przepisów posiadacz zależny nie może być adresatem decyzji nakazowej z art. 190 ust. 13 u.p.w., brak uzasadnienia w zakresie przyjęcia braków ustaleń faktycznych, brak wykazania w jaki sposób dalsze ustalenia organu miałyby się przyczynić do zmiany rozstrzygnięcia mając na względzie ustawowy katalog podmiotów, na które można nałożyć obowiązek likwidacji urządzenia, brak wyjaśnienia z jakiego powodu Sąd l instancji uznał orzeczenie o przywróceniu do stanu poprzedniego za wadliwe, w sytuacji gdy organ orzekł w pierwszej kolejności o likwidacji rowu w określonej opisowo lokalizacji poprzez zasypanie, a więc przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego, co w przypadku prac polegających na zasypaniu rowu nie wymaga określenia szczegółowych parametrów, brak konkretnego wskazania norm prawnych naruszonych przez organ w ocenie Sądu l instancji, w tym brak wskazania naruszonych w ocenie Sądu l instancji przepisów postępowania, brak korespondowania opisu braków ustaleń z ustaleniami organu omówionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak uzasadnienia dla postulatu dopuszczenia za dowód jedynie map sytuacyjno-wysokościowych i brak uzasadnienia dla postulatu określania urządzenia przeznaczonego do likwidacji jedynie na załączniku mapowym; 7. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo istnienia podstaw do oddalenia skargi wobec niezasadności zarzutów w niej zawartych i zgodności decyzji z prawem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie - innemu Sądowi. Skarżący kasacyjnie wystąpił również o zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych oraz zażądał rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Pismem z 26 kwietnia 2023 r. odpowiadając na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od Dyrektora RZGW na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślić także należy, że zasadność niektórych z podniesionych zarzutów kasacyjnych nie musi jednocześnie skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej i uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługują na uwzględnienie zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że Gmina C. jako inwestor robót dotyczących spornego urządzenia wodnego tj. rowu mogłaby być rozpatrywana w charakterze posiadacza samoistnego, podczas gdy zdaniem skarżącego kasacyjnie dokonano w sprawie ustaleń faktycznych, zgodnie z którym Gmina C. dokonała robót na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa oddanego w użytkowanie wieczyste X. S.A. i można ją uznać co najwyżej za posiadacza zależnego. Zatem Gmina ta nie kwalifikuje się jako żaden z podmiotów o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne w zw. z art. 190 ust. 13 tejże ustawy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że nieruchomość na której wykonano roboty związane z spornym rowem jest własnością Skarbu Państwa oddaną w użytkowanie wieczyste X. S.A. Natomiast gmina Chęciny zwróciła się do X. S. A. o umożliwienie wykonania na tej nieruchomości robót, które określiła jako konserwacje istniejącego rowu odwadniającego. Pismem z dnia 8 marca 2021 roku X. S.A. wyraziło zgodę na wykonanie tych prac określając jednocześnie w piśmie z dnia 12 maja 2021 roku warunki na jakich gmina prace te mogła wykonać w tym uzyskanie przez rozpoczęciem prac zezwoleń wymaganych przez prawo niezbędnych oraz zrzeczenie się zwrotu poniesionych kosztów i nakładów kosztów związanych z tymi pracami. Jednocześnie zobowiązano wykonawcę robót do uporządkowania terenu robót po ich zakończeniu. Te ustalenia stanowiły dostateczna podstawę do przyjęcia, że gmina C. nie tylko nie jest właścicielem czy użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której zamierzała wykonać prawce konserwatorskie przy rowie odpływowym usytuowanym na tej nieruchomości, ale także, ze nie ma podstaw do przyjęcia, że kiedykolwiek była jej posiadaczem samoistnym. Przepisy ustawy Prawo wodne nie zwierają definicji pojęcia posiadacz samoistny. Zatem celem zachowania spójności całego sytemu prawnego należy odwołać się do art. 336 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten kto nią włada jak właściciel. Uprawnienia właściciela w stosunku do rzeczy określone natomiast zostały w art. 140 kodeksu cywilnego. Już sam fakt zwrócenia się do osoby trzeciej – w niniejszej sprawie X. S.A. - o wyrażenie zgody na wykonanie prac związanych z konserwacją rowu odpływowego jako użytkownika wieczystego nieruchomości wyklucza możliwość uznania gminy C. jako posiadacza samoistnego. Gmina ta co najwyżej w okresie wykonywania prac związanych z konserwacją rowu odpływowego mogła być uznana za posiadacza zależnego w rozumieniu art. 336 kodeksu cywilnego. Brak jest w aktach administracyjnych dokumentów pozwalających na podważenie powyższych ustaleń istotnych do określenia charakteru posiadania nieruchomości przez Gminę. Z powyższym zarzutem kasacyjnych dotyczącym naruszenia wyżej wymienionych przepisów postępowania jest bezpośrednio związany zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 13 oraz w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne w zw. z art. 336 kodeksu cywilnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że na podstawie wyżej wymienionych przepisów organ mógł nałożyć obowiązek likwidacji urządzenia wodnego na inwestora robót tj. gminę C. nie będącej ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym, ani posiadaczem samoistnym nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpi z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji takiego urządzenia, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodno prawnych na wykonanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W myśl natomiast art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne przepisy dotyczące właścicieli stosuje się do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych, a w przypadku eksploatacji instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska – do prowadzącego instalację. Tym samym stwierdzenia Sądu I instancji dotyczące możliwości nałożenia w niniejszej sprawie obowiązku o którym mowa w art. 190 ust. 13 ustawy Prawo wodne na Gminę C. nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z tych samych powodów należy uwzględnić zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 i 2, art. 48, art. 191 oraz art. 235 § 1 i 2 kodeksu cywilnego w zw. z art. 190 ust. 13 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że na podstawie w/w przepisów organ wadliwie zakwalifikował X. S.A. jako adresata obowiązku likwidacji urządzenia wodnego i pominięcie przez Sąd I instancji, że sporny rów przepływowy nie stanowi własności Gminy C. Z przepisu art. 190 ustawy Prawo wodne wynika, że postępowanie zarówno legalizacyjne jak i mające na celu likwidację urządzenia wodnego prowadzi się względem właściciela urządzenia wodnego. Ustawa Prawo wodne nie normuje kwestii związanych z własnością urządzeń wodnych zlokalizowanych na gruncie nie pokrytym wodami płynącymi. Wobec powyższego nakładając obowiązek likwidacji urządzenia wodnego nie zlokalizowanego na gruncie pokrytym wodami płynącymi należy się kierować przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny, w szczególności art. 47 § 1 oraz art. 48 kodeksu cywilnego stanowiących o częściach składowych rzeczy. Uwzględniając treść regulacji tych przepisów nie ulega wątpliwości, że sporny rów stanowi cześć składową nieruchomości, której właścicielem jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym X. S.A. Tym samym uwzględniając treść już powołanego art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodnego adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 190 ust. 1 3 ustawy Prawo wodne winno być w realiach niniejszej sprawy X. S.A. Tym samym za zasadny należy uznać powiązany z tym zarzutem, zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów postępowania dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., albowiem organy wbrew twierdzeniom Sądu I instancji dokonały ustaleń niezbędnych do przyjęcia, że Gmina C. nie jest właścicielem spornego urządzenia wodnego jakim jest rów odpływowy. Jest on częścią składową nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym X. S.A. Konieczność dokonania oceny powyższych zarzutów kasacyjnych wynikała ze stwierdzenia Sądu I instancji, że "w sytuacji, jeżeli organ ma do czynienia zarówno z użytkownikiem wieczystym jak i posiadaczem samoistnym, to obowiązany jest rozważyć do kogo skieruje nakaz likwidacji urządzenia, mając przy tym na względzie, że nikt nie zgłasza chęci legalizacji tego urządzenia, ale to jednak Gmina C. była niewątpliwie inwestorem robót". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.ps.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dotyczący błędnego przyjęcia, że organ dokonując ustaleń nie mógł się posłużyć dokumentem przekazanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 3 listopada 2021 roku, które to pismo zgodnie z art. 75 k.p.a. może być dowodem z sprawie oraz poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny dowodów, czemu przeczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Co do możliwości uznania protokołów sporządzonych przez inne organy dokumentujących przebieg przeprowadzonych przez nie czynności Sąd stwierdził, że nie ma przeszkód aby takie dokumenty wykorzystać jako dowód w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się jednak z przedstawioną przez Sąd I instancji oceną dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego i stwierdzeniem, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność uzupełnienia przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego poprzez np. przesłuchanie świadków, pozyskanie zdjęć lotniczych wykonanych w przeszłości a obrazujących sporny teren, czy też przeprowadzenie dowodu z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu gminy Chęciny dotyczącej zakresu robót wykonanych w lipcu 2021 roku celem ustalenia czy wykonane prace stanowiły tylko konserwacje istniejącego rowu odwadniającego, czy też jego wykonanie od podstaw. Sąd uzasadnił swoje stanowisko rozbieżnością w stwierdzeniach zawartych w protokole kontroli przesłanym przez PINB w Kielcach z dnia 14 września 2021 roku. Nie konfrontuje jednak tych stwierdzeń nie tylko z treścią pisma tego organu z dnia 3 listopada 2021 roku, w którym stwierdza się, że sporny rów został wykonany od podstaw (k.125 akt sprawy), czy też stwierdzeń zawartych w protokole z kontroli przeprowadzonej przez ten organ w dniu 25 października 2021 roku oraz informacjami wynikającymi z dołączonej do akt sprawy mapy sytuacyjnej. Sąd nie odniósł się także do informacji jakie w tym przedmiocie mogą wynikać z dokumentacji fotograficznej przedstawiającej działkę o nr ewid. [...] przed wykonaniem prac przez Gminę C. i po ich wykonaniu (k. 119 i 120). Jak również nie uwzględnił oświadczeń składanych przez właścicieli sąsiednich działek złożonych do protokołu z dnia 25 października 2021 roku, a dotyczących momentu powstania spornego rowu. O tyle jest to istotne w niniejszej sprawie, ze Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdza, że "na mapach podchodzących z 1975 roku nie ma zaznaczonego rowy na wskazanej działce co nie dowodzi, że definitywnie nigdy go nie było". Jednak Sąd nie wskazuje na jakich przesłankach- ustaleniach to przypuszczenie opiera. Te same uwagi należy podnieść co do kwestii związanej z zasypaniem części spornego rowu. Oczywiście ustalenia te będą miały wpływ na zakres prac jakie ewentualnie podmiot zobowiązany do likwidacji rowu będzie musiał wykonać, a w szczególności do jakiego stanu obowiązany będzie doprowadzić teren, na którym ten rów jest usytuowany. Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ sąd winien uwzględnić wszystkie dowody zgromadzone przez organ i dokonać ich oceny pod kątem przydatności do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1462/21). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 2315/21). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Na podstawie uzasadnienia tego wyroku można ustalić, czym kierował się Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Spełniona została zatem podstawowa funkcja, jaką ma pełnić uzasadnienie wyroku Sądu I instancji. W konkluzji tej części rozważań stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia. To, że skarżący kasacyjnie nie jest przekonany o trafności stanowiska Sąd I instancji, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku (wyrok NSA z 30 listopada 2011 r., I OSK 1451/11). Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącej kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wyrok NSA z 12 listopada 2025 r., sygn. akt III OSK 741/23). Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko skarżącego kasacyjnie co do braku pastw do zakwestionowania sposobu określenia w zaskarżonej decyzji obowiązku nałożonego na X. S.A. Obowiązek dotyczący likwidacji urządzenia wodnego winien być tak okresowy, aby zachodziła możliwość jego wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku rowu niewątpliwie musi zostać określone jego położenie i odcinek, na którym winien zostać zasypany. Może to nastąpić w sposób opisowy, poprzez wskazanie punktu początkowego i końcowego. W przypadku, gdy przedstawienie w taki sposób zakresu obowiązku jest możliwe i nie będzie nasuwać wątpliwości nie jest wymagane przedstawienie tego w formie graficznej np. poprzez przedstawienie tego na załączonej do decyzji mapie sytuacyjnej. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. Unormowanie art. 151 p.p.s.a. jest przepisem kompetencyjnym - dającym sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianego prawem rozstrzygnięcia i "wynikowym" - mówiącym o tym, jaki może być wynik sprawy w określonej sytuacji. Naruszenie tego unormowania jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem przepis ten nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 tj. uchylono zaskarżony wyrok w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).