Sygnatura
III OSK 1505/24
III OSK 1505/24 - Wyrok NSA z 2025-11-13
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Po 685/23 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr PDI.703. 327.2022.ŁK w przedmiocie odpadów oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Po 685/23 oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr PDI.703. 327.2022.ŁK w przedmiocie odpadów. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "WWIOŚ" lub "organ") zarządzeniem pokontrolnym z dnia z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr PDI.703.327.2022.ŁK, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 824, dalej w skrócie: "u.i.o.ś.") oraz ustaleń kontroli w Kotłowni [...], eksploatowanej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Spółka" lub "skarżąca"), przeprowadzonej w dniach 29 listopada – 21 grudnia 2022 r. oraz udokumentowanych protokołem kontroli nr [...], zarządził: 1) zaprzestać przekazywania wytwarzanych odpadków klasyfikowanych pod niewłaściwym kodem 10 01 80 podmiotom nieuprawnionym. Termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia; 2) prowadzić na bieżąco ilościową i jakościową ewidencję wytwarzanych odpadów o kodzie 10 01 01 w systemie BDO. Termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia. Jednocześnie WWIOŚ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 22 września 2022 r. dla pkt 1-2. Odnosząc się do pkt 1 zarządzenia WWIOŚ wskazał, że według okazanego w trakcie kontroli oświadczenia z dnia 12 grudnia 2022 r., stanowiącego załącznik nr 5 do protokołu kontroli nr [...], kontrolowany podmiot sam podał, że: "odpad paleniskowy w postaci pyłu wychwytywanego w instalacji odpylania kotłów zamontowanej za paleniskiem oraz żużla wychwytywanego pod paleniskiem odprowadzany jest wspólną instalacją z zastosowaniem metody mokrej". W wyniku powyższego procesu powstaje mieszanina dwóch odpadów: żużlu klasyfikowanego pod kodem 10 01 80 – mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych oraz pyłu klasyfikowanego pod kodem 10 01 19 – odpady z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 01 05, 10 01 07 i 10 01 18, które w ocenie organu są błędnie wykazywane pod jednym kodem 10 01 80, a następnie przekazywane osobom fizycznym do zagospodarowania według dopuszczalnych metod odzysku wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93, dalej w skrócie: "rozporządzenie MŚ z 2015 r."). Z kolei co do pkt 2 zarządzenia pokontrolnego WWIOŚ podał, że w toku kontroli stwierdzono, iż kontrolowany wytwarza mieszaninę odpadów, którą należy zaklasyfikować pod kodem 10 01 01, który nie został ujęty w załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz. U. z 2019 r., poz. 2531, dalej w skrócie: "rozporządzenie MK z 2019 r."). Ustalono, że w Bazie Danych Odpadowych kontrolowana jednostka nie założyła karty ewidencji odpadów dla powyższego odpadu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka zarzuciła naruszenie wskazanych przepisów u.i.o.ś., art. 10 ust. 1-2, art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 221 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.") oraz określonych przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."). Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm., dalej w skrócie: "u.o.") w zw. z treścią załącznika do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 10, dalej w skrócie: "rozporządzenie MK z 2020 r.), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wytwarzane przez skarżącą odpady powinny być klasyfikowane pod kodem 10 01 01 (żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów z wyłączeniem pyłów z kotłów wymienionych w 10 01 04), a nie pod zastosowanym przez skarżącą kodem 10 01 80 (mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych), z uwagi na występowanie w odpadzie wytwarzanym przez Spółkę odpadu, który zdaniem organu można zaklasyfikować pod kodem 10 01 19 (odpady z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 01 05, 10 01 07 i 10 01 18), mimo że powołane przepisy w żaden sposób nie nakazują przypisania nowego kodu do mieszanki odpadów, która jest bezpośrednim wytworem stosowanej w tym przypadku technologii, w szczególności gdy odpad klasyfikowany przez prawodawcę pod kodem 10 01 80 z definicji swej jest już taką mieszaniną dwóch występujących, również samodzielnie, odpadów. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 27 ust. 9 u.o. w zw. z treścią załącznika do rozporządzenia MŚ z 2015 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym Spółka nie może przekazywać wytwarzanych przez siebie odpadów jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami do wykorzystania na ich potrzeby własne. Wskazała także na naruszenie art. 66 ust. 1 u.o. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że skarżąca jest zobowiązana do prowadzenia bieżącej ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów o kodzie 10 01 01 w systemie BDO, podczas gdy w ocenie Spółki taki odpad nie jest przez nią wytwarzany, a obowiązek ewidencji odpadów powinien dotyczyć odpadów o kodzie 10 01 80, który to obowiązek był do tej pory realizowany przez skarżącą. WWIOŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.o. wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. W art. 27 ust. 9 u.o. przewidziano, że posiadacz odpadów może przekazywać osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej niebędącymi przedsiębiorcami określone rodzaje odpadów, do wykorzystania na potrzeby własne za pomocą dopuszczalnych metod odzysku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 10. Z kolei w art. 27 ust. 8 u.o. podano, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Szczegółową regulację w tym zakresie stanowi rozporządzenie MŚ z 2015 r. Sąd pierwszej instancji zauważył, że klasyfikacji odpadu o kodzie 10 01 80 dokonano, opierając się na oświadczeniu zakładu z dnia 12 grudnia 2022 r., a także analizując wykorzystywaną w instalacji technologię, według której w wyniku eksploatacji przedmiotowej instalacji dochodzi do wytworzenia odpadu paleniskowego w postaci pyłu wychwytywanego przez urządzenia do oddymiania kotłów, tj. odpadu o kodzie 10 01 19 – odpady z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 01 05, 10 01 07 i 10 01 18, który zamiast być zagospodarowany pod własnym kodem, jest mieszany z odpadem stanowiącym mieszankę popiołowo-żużlową z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych. W związku z powyższym uznano, że stosowany dla tej mieszaniny odpadów kod 10 01 80 jest nieprawidłowy. Ponadto, mieszanina odpadów o kodzie 10 01 80 i 10 01 19 nie może być udostępniana osobom fizycznym, gdyż rozporządzenie MŚ z 2015 r. nie uwzględnia odpadów o kodzie 10 01 19. W ocenie WSA w Poznaniu, organ zasadnie uznał, że w tym stanie faktycznym dochodzi do zmieszania dwóch odpadów – żużlu klasyfikowanego według rozporządzenia MK z 2020 r. pod kodem 10 01 80 oraz pyłu klasyfikowanego pod kodem 10 01 19 – które przez skarżącą są błędnie wykazywane pod jednym kodem 10 01 80, a następnie przekazywane do zagospodarowania według dopuszczalnych metod odzysku wskazanych w rozporządzeniu MŚ z 2015 r. Według Sądu pierwszej instancji, przepis art. 27 ust. 8 i 9 u.o. w zw. z rozporządzeniem MŚ z 2015 r. nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, a zaaprobowanie stanowiska skarżącej prowadzi do możliwości obchodzenia prawa. Prawidłowo zatem WWIOŚ uznał, że z uwagi na zmieszanie dwóch odpadów powstaje nowy odpad wytwarzany przez skarżącą, który powinien być klasyfikowany pod kodem 10 01 01 ze względu na zawartość takiego rodzaju odpadu, który nie występuje w odpadzie o kodzie 10 01 80. Odpad o kodzie 10 01 01 nie jest objęty zakresem zastosowania art. 66 ust. 4 u.o., w tym zwłaszcza nie został on ujęty w rozporządzeniu MK z 2019 r., a przez to zachodzi konieczność jego ewidencjonowania. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 u.o., posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 tej ustawy. Za chybione WSA w Poznaniu uznał także zarzuty naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a., wskazując, że do postępowania poprzedzającego wydanie zarządzenia pokontrolnego nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie znajdował także zastosowania art. 84 § 1 k.p.a., przez co brak było podstaw do powołania przez WWIOŚ biegłego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła Spółka. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzuciła: I) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 10 ust. 1-2, art. 11 i art. 12 p.p., poprzez oddalenie skargi, pomimo że wydanie zarządzenia pokontrolnego nastąpiło na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia 21 grudnia 2022 r. (dalej w skrócie: "Protokół"), w którym organ w sposób wadliwy i arbitralny przyjął, że skarżąca błędnie klasyfikowała wytwarzane przez siebie odpady pod kodem 10 01 80 oraz pomimo błędnego postępowania organu (a w ślad za nim Sądu pierwszej instancji), który przyjął, że odpady skarżącej powinny być klasyfikowane pod kodem 10 01 01; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 10 ust. 1-2, art. 11 i art. 12 p.p., poprzez oddalenie skargi, pomimo że wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie obowiązku zaprzestania przekazywania wytwarzanych odpadów podmiotom nieuprawnionym nastąpiło w sytuacji, w której brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca przekazywała odpady podmiotom nieuprawnionym, a ponadto że wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie obowiązku zaprzestania przekazywania wytwarzanych odpadów nastąpiło w sytuacji, w której wytwarzane przez skarżącą odpady były klasyfikowane w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami, a w konsekwencji uprawniały skarżącą do przekazywania odpadów podmiotom trzecim; 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 10 ust. 1-2, art. 11 i art. 12 p.p., poprzez oddalenie skargi, pomimo że wydanie zarządzenia pokontrolnego w zakresie obowiązku prowadzenia przez skarżącą na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji wytwarzanych odpadów o kodzie 10 01 01 w systemie BDO nastąpiło w sytuacji, w której stosowany przez skarżącą kod 10 01 80 jest prawidłowy, a dotychczas prowadzona przez nią ewidencja była prowadzona poprawnie i zgodnie przepisami prawa, tym samym twierdzenia organu (a w ślad za nim Sądu pierwszej instancji) o konieczności prowadzenia ewidencji odpadów o kodzie 10 01 01 są nieprawidłowe; 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 10 ust. 1-2, art. 11 i art. 12 p.p. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że zarządzenie pokontrolne jest sprzeczne z ustaleniami kontroli wyrażonymi w treści Protokołu, która to sprzeczność polega na przyjęciu przez organ (a w ślad za nim przez Sąd pierwszej instancji) konieczności klasyfikowania wytwarzanych przez skarżącą odpadów pod kodem 10 01 01, podczas gdy w treści Protokołu wskazano, iż naruszeniem jest brak prowadzenia ewidencji pod kodem 10 01 19 (pkt 2 Protokołu ); 5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 10 ust. 1-2, art. 11 i art. 12 p.p., poprzez oddalenie skargi, pomimo że wydanie zarządzenia pokontrolnego jest sprzeczne z ustaleniami kontroli wyrażonymi w treści Protokołu, która to sprzeczność polega na przyjęciu przez organ (a w ślad za nim przez Sąd pierwszej instancji) konieczności zaprzestania przekazywania wytwarzanych przez skarżącą odpadów pod rzekomo niewłaściwym kodem 10 01 80 podmiotom nieuprawnionym, podczas gdy w treści Protokołu wskazano, iż naruszeniem jest przekazywanie jednostkom nieuprawnionym odpadu sklasyfikowanego pod kodem 10 01 19 (pkt 2 Protokołu ); 6) art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie brak jest istotnych wątpliwości, których wyjaśnieniu mogłoby służyć ewentualne uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentów i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia przez WSA w Poznaniu uzupełniającego dowodu z dokumentów, mimo iż dokumenty te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu, a przeprowadzenie dowodu nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania; II) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 4 u.o. w zw. z § 3 rozporządzenia MK z 2020 r. oraz załącznika do tego rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że rodzaj odpadów, taki jak ten wytwarzany przez skarżącą, powinien być klasyfikowany pod kodem 10 0101 (Żużle, popioły paleniskowe i pyły z kotłów, z wyłączeniem pyłów z kotłów wymienionych w 10 01 04), a nie pod zastosowanym przez skarżącą kodem 10 01 80 (Mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych), z uwagi na występowanie odpadu, który zdaniem organu (a w ślad za nim Sądu pierwszej instancji) można zaklasyfikować pod kodem 10 01 19 (Odpady z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 01 05, 10 01 07 i 10 01 18), pomimo iż powołane przepisy w żaden sposób nie nakazują przypisania nowego kodu do mieszaniny odpadów, w szczególności gdy odpad klasyfikowany pod kodem 10 01 80 jest już taką mieszaniną (Mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych); 2) art. 4 u.o. w zw. z § 3 rozporządzenia MK z 2020 r. oraz załącznika do tego rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wytwarzane przez skarżącą odpady powinny być klasyfikowane zarówno pod kodem 10 0119 (Odpady z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 01 05, 10 01 07 i 10 01 18), jak i pod kodem 10 01 80 (Mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych), pomimo iż powołane przepisy w żaden sposób nie nakazują przypisania nowego kodu do mieszaniny odpadów, w szczególności gdy odpad klasyfikowany pod kodem 10 01 80 jest już taką mieszaniną (Mieszanki popiołowo- żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych); 3) art. 27 ust. 9 u.o. w zw. z § 1 rozporządzenia MŚ z 2015 r. oraz załącznika do tego rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie może przekazywać wytwarzanych przez siebie odpadów jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami do wykorzystania na ich potrzeby własne, podczas gdy właściwe zastosowanie przepisów powinno prowadzić do wniosku, że skarżąca – jako wytwórca odpadu o kodzie 10 01 80 – jest uprawniona do jego przekazywania jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami; 4) art. 66 ust. 1 u.o. w zw. z § 3 rozporządzenia MK z 2020 r. oraz załącznika do tego rozporządzenia w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że skarżąca jest zobowiązana do prowadzenia bieżącej ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów o kodzie 10 01 01 w systemie BDO, podczas gdy w ocenie skarżącej taki odpad nie jest przez nią wytwarzany, a obowiązek ewidencji odpadów powinien dotyczyć wyłącznie odpadów o kodzie 10 01 80, który to obowiązek był do tej pory realizowany przez skarżącą. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, zrzekając się tym samym rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Chybione okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego. Ich istota sprowadza się do zanegowania kwalifikacji prawnej odpadów wytwarzanych w zakładzie skarżącej. Prawidłowo w sprawie uznano, że odpad o kodzie 10 01 80 został wadliwie sklasyfikowany przez skarżącą, bowiem odpad o podanym kodzie może obejmować mieszanki popiołowo-żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych. Natomiast pył wychwytywany przez urządzenia do odpylania kotłów jest oznaczony kodem 10 01 19. Jak wynika z oświadczenia zakładu z dnia 12 grudnia 2022 r., a także z niezakwestionowanej skutecznie analizy wykorzystywanej w instalacji technologii, w wyniku eksploatacji przedmiotowej instalacji dochodzi do wytworzenia odpadu paleniskowego w postaci pyłu wychwytywanego przez urządzenia do oddymiania kotłów, tj. odpadu o kodzie 10 01 19 – odpady z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 01 05, 10 01 07 i 10 01 18, który zamiast być zagospodarowany pod własnym kodem, jest mieszany z odpadem stanowiącym mieszankę popiołowo-żużlową z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych. W konsekwencji trafnie przyjęto, że stosowany dla tej mieszaniny odpadów kod 10 01 80 jest nieprawidłowy. Oznacza to również, że tak powstała mieszanina odpadów o kodzie 10 01 80 i 10 01 19 nie może być odstępowana osobom fizycznym, bowiem rozporządzenie MŚ z 2015 r. nie uwzględnia odpadów o kodzie 10 01 19. Skoro bowiem odpady, których dotyczą powołane kody, ulegają zmieszaniu, to słuszne są konstatacje organu i Sądu pierwszej instancji, że owa mieszanina błędnie jest wykazywana przez skarżącą pod jednym kodem 10 01 80, a w konsekwencji w sposób nieuprawniony przekazywana do zagospodarowania według metod odzysku wskazanych w rozporządzeniu MŚ z 2015 r. Jak wynika z ustaleń organu, poczynionych między innymi na podstawie twierdzeń strony, odpad paleniskowy w postaci pyłu wychwytywanego w instalacji odpylania kotłów powstaje (gromadzi się) za paleniskiem, natomiast żużel wychwytywany jest pod paleniskiem. Następnie owe odpady są odprowadzane wspólną instalacją z zastosowaniem metody mokrej. Zatem w wyniku owego procesu powstaje mieszanina odpadów o dwóch kodach: żużlu – 10 01 80 oraz pyłu – 10 01 19. Z poczynionych ustaleń wynika, że źródło pochodzenia wspomnianych odpadów (przed albo za paleniskiem), jak i ich skład, są różne. Jednocześnie okoliczność, że owe odpady są odprowadzane wspólną instalacją, nie może oznaczać, że mamy do czynienia z jednym kodem odpadów, skoro – jak wykazano – źródło ich pochodzenia, jak i skład, są różne. Podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zgodnie z dyrektywą interpretacyjną wykładni językowej exceptiones non sunt extendendae, skoro prawodawca wskazuje katalog odpadów dopuszczonych do gospodarowania i w katalogu tym nie mieszczą się odpady o kodzie 10 01 01, to nie ma podstaw do twierdzenia, że wytwarzana przez skarżącą mieszanina odpadów może być objęta sposobem gospodarowania przewidzianym w art. 27 ust. 8 i 9 u.o. Z uwagi na zmieszanie dwóch odpadów powstaje nowy odpad wytwarzany przez skarżącą, który powinien być klasyfikowany pod kodem 10 01 01. Odpad o kodzie 10 01 01 nie jest objęty zakresem zastosowania art. 66 ust. 4 u.o., w tym zwłaszcza nie został on ujęty w rozporządzeniu MK z 2019 r., a przez to zachodzi konieczność jego ewidencjonowania. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 u.o., posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 tej ustawy. Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zalecenia zawarte w zarządzeniu pokontrolnym stanowią konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd istotne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli, istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, to w związku z tym obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie tej kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo. Jednocześnie jednak nie można zgodzić się ze skarżącą, aby organ nie był uprawniony do dokonania odmiennej oceny prawnej niż ta, która miała miejsce jeszcze na etapie przeprowadzonej kontroli i sporządzonego z niej protokołu, wobec stwierdzonego wówczas przekazywania podmiotom nieuprawnionym odpadu sklasyfikowanego pod kodem 10 01 19 i braku jego ewidencjonowania. Chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym jest zatem jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania nowego jej stanu faktycznego. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny kontrolowanej sprawy. Skoro w przedmiotowej sprawie WSA w Poznaniu nie miał wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego, to nie było podstaw do przeprowadzania dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Chybione okazały się także zarzuty naruszenia przepisów p.p. Zasada wyrażona w art. 10 ust. 2 p.p. znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy organ rozpoznający sprawę nie będzie w stanie, przy użyciu dostępnych środków dowodowych, rozstrzygnąć wątpliwości w zakresie stanu faktycznego. Nie można też uznać, że doszło do naruszenia zasady przyjaznej interpretacji w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.p., bowiem okoliczność konsultacji przepisów u.o. z Ministrem nie oznacza, że w sprawie "pozostały" wątpliwości co do treści normy prawnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 maja 2024
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Inspektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Hanna Knysiak - Sudyka Mirosław Wincenciak /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
art. 27 ust. 8 i 9 oraz art. 66 ust. 1 i 4 · Dz.U. 2023 poz. 1587
- Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 · Dz.U. 2023 poz. 824
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 106 par 3a, art. 141 par 4 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny