Sygnatura
III OSK 1850/24
III OSK 1850/24 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 9 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1026/23 w sprawie ze skargi P.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 października 2023 r., nr SKO.Ke.482/4029/2023 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 1026/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę P.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) z 18 października 2023 r., nr SKO.Ke.482/4029/2023 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Szczecin (dalej: Prezydent, organ I instancji) z 18 września 2023 r., znak WEA-I.3160.4.16.2023.AK(6) w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się P.C. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a polegające na błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a w konsekwencji uznanie, iż dla wypełnienia obowiązku wynikającego z przywołanego przepisu konieczne jest faktyczne wykonanie przyłącza tj. sfinalizowanie inwestycji, w sytuacji gdy przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej odbywa się na wniosek właściciela, co wynika jednocześnie z ustawy o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przez co samo złożenie wniosku przez właściciela należy uznać za spełnienie obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o otrzymaniu czystości i porządku w gminach; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 2 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku niemożliwego do spełnienia, tj. wykonania przyłącza w terminie 14 dni, w sytuacji, gdzie sam czas potrzebny do spełnienia warunków formalnych i uzyskania niezbędnej dokumentacji oraz pozwoleń, w tym aprobaty Z. w S. na wykonanie przyłącza, uniemożliwia wykonanie obowiązku we wskazanym przez organ administracyjny terminie; 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia Prezydenta Miasta Szczecin - postanowienia z 17 lipca 2023 r., znak pisma: WEA-I.3160.4.16.2023.AK(1), w której Prezydent, mimo braku wyraźnego ustawowego upoważnienia zobowiązał skarżącego oraz jego małżonkę do wybudowania przyłącza do istniejącej sieci kanalizacyjnej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia, w sytuacji gdy przepis upoważnia ten organ wyłącznie do nałożenia obowiązku bez terminu do jego wykonania. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, w tym poprzedzającego ten wyrok postanowienia Prezydenta Miasta Szczecin z 17 lipca 2023 r. WEA-I.3160.4.16.2023.AK(1) poprzez uwzględnienie zarzutów skarżącego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wszczętego względem skarżącego, ewentualnie uchylenie ww. postanowienia, ewentualnie zmianę ww. postanowienia w zakresie określającym 14-dniowy termin wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym doręczonym skarżącemu, dotyczącym przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] pod rygorem dalszych kar i grzywien, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzających ten wyrok orzeczeń organów administracyjnych i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Skarżący oświadczył również, że zrzeka się rozprawy. Ponadto wniesiono o wstrzymanie wykonania postanowienia Prezydenta Miasta Szczecin z 17 lipca 2023 r., znak pisma: WEA-1.3160.4.16.2023. AK(1) z uwagi na uzyskanie przez skarżącego w niniejszej sprawie od Z. sp. z o.o. w S. warunków przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, w związku z czym realizuje obecnie inwestycję wykonania przyłącza do sieci kanalizacyjnej, zażądanie od Z. sp. z o.o. w S. (ul. [...], [...]S.) przez NSA dokumentacji w sprawie realizacji przez skarżącego inwestycji przyłączenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. do sieci kanalizacyjnej, w szczególności dotyczącej położenia odrzutu kanalizacyjnego, za pośrednictwem, którego nieruchomość ma zostać przyłączona do sieci kanalizacyjnej, przedstawienie przez NSA pytania prawnego składowi siedmiu sędziów sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji skarżącego, który uzyskał warunki przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i uczynił wszystko by tę nieruchomość do tej sieci przyłączyć, jednakże dotychczas faktycznie nie przyłączono jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej z przyczyn, które nie leżą po jego stronie, obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci należy uznać za zrealizowany przez skarżącego, czy też zasadne było uznanie przez WSA w Szczecinie, że skarżący nie zrealizował obowiązku albowiem Z. w S. dotychczas nie odebrał przyłącza, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazano, że skarżący nie neguje obowiązku przyłączenia posiadanej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, nie kwestionuje decyzji Prezydenta w tym przedmiocie, co więcej zgadza się z nią i już rozpoczął działania zmierzające do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Jednakże skarżący nie zgadza się z zaprezentowanym przez organ stanowiskiem w przedmiocie sposobu realizacji tego obowiązku, a więc tego kiedy obowiązek jest zrealizowany, a także z czasem, w jakim skarżący i jego małżonka zobowiązani zostali do wykonania przyłącza, z zagrożeniem nałożenia kolejnych kar finansowych. W ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Bezsprzecznym jest, że samo postępowanie jest inicjowane przez właściciela nieruchomości, a więc przyłączenie może nastąpić tylko na jego wniosek. Uwarunkowania formalne w zakresie postępowania poprzedzającego rozpoczęcie prac związanych z budową przyłącza, tj. konieczność wyczerpania procedury (vide art. 19a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków) determinuje stwierdzenie o wykonaniu obowiązku przez skarżącego poprzez złożenie takiego wniosku. Skarżący nie ma wpływu na dalsze etapy postępowania w tym sensie, że to w głównej mierze na przedsiębiorstwie kanalizacyjnym spoczywa ciężar sprawnego procedowania wniosku o przyłączenie, a następnie projektu planowanego przyłącza. Powołując stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 554/17 wskazano, że znajduje ono swoje potwierdzenie również w funkcjonalnym i systemowym podejściu do omawianej regulacji - realizacji obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy. Gdyby bowiem właściciel nieruchomości złożył wniosek o przyłączenie jego nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, wójt, burmistrz, prezydent miasta nie wydałby decyzji, o jakiej mowa w art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ponieważ decyzja taka byłaby bezprzedmiotowa. Skoro właściciel złożył wniosek o przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, to wykonał ustawowy obowiązek. Z kolei, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przyjmując wykładnię Sądu I instancji, każdy właściciel nieruchomości może być zagrożony karą grzywny, tylko i wyłącznie z tego powodu, że organ administracyjny uzna, iż nie zrealizował on obowiązku, kiedy w rzeczywistości brak faktycznego przyłączenia nieruchomości do sieci wynika z procedury postępowania przed przedsiębiorstwem kanalizacyjnym i tego, że jest ona rozciągnięta w czasie. Ponownie podkreślono, że skarżący wraz z małżonką wykonali ciążący na nich obowiązek, w takim zakresie, w jakim było to dotychczas możliwe, stąd zasadne jest twierdzenie o wygaśnięciu obowiązku wskutek jego wykonania. Reasumując zauważono, że już samo wyczerpanie procedury tj. złożenie wniosku do przedsiębiorstwa kanalizacyjnego o wykonanie przyłącza kanalizacyjnego oraz o wydanie warunków technicznych tego przyłącza, zlecenie projektantowi wykonania projektu budowlanego obejmującego budowę przyłącza kanalizacyjnego, przedłożenie projektu instalacji przyłącza do przedsiębiorstwa kanalizacyjnego w celu uzgodnienia z wydanymi warunkami przyłącza wymaga odpowiedniej ilości czasu. W przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej zakreślając 14 dniowy termin na wykonanie przyłącza, nie tylko zobowiązuje do niemożliwego, lecz także skłania do działania bezprawnego, ponieważ realizacja budowy przyłącza w terminie 14 dni byłaby możliwa tylko i wyłącznie poprzez samowolę budowlaną skarżącego. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że obowiązek nakładany na obywatela w drodze decyzji administracyjnej musi zatem być obiektywnie możliwy do wypełnienia, w przeciwnym razie byłby on nieracjonalny, a jako taki nie może się ostać. Skarżący zwrócił uwagę na potrzebę wyczerpania procedury poprzedzającej finalne przystąpienie do budowy przyłącza. Skarżący nie zamierza przy tym uchylać się od przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Odnotowania wymaga również okoliczność nieznacznego upływu czasu między decyzją Prezydenta Miasta Szczecin nakładającą obowiązek wykonania przyłącza, a wystąpieniem przez skarżącego z wnioskiem do Z. w S. o jego wykonanie. Skarżący kasacyjnie poddał również w wątpliwość możliwość wyznaczenia terminu realizacji przyłącza przez Prezydenta. Abstrahując w tym miejscu od 14 dniowego terminu, jaki zakreślił organ, wskazano, iż zarówno w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ustawodawca nie określił czasu, w jakim obowiązek ciążący na właścicielach nieruchomości winien zostać wykonany. W art. 5 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazano tylko, iż nadzór nad realizacją obowiązków określonych w art. 5 sprawuje wójt, burmistrz, bądź prezydent miasta. Skoro więc żaden z przepisów wspomnianych ustaw nie zawiera konkretnego terminu, w jakim obowiązek miałby zostać spełniony uzasadnionym jest postawić pytanie, czy termin taki może zostać wyznaczony w decyzji wójta, burmistrza, prezydenta miasta, skarżący stoi bowiem na stanowisku, zgodnie z którym w decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, organ nakłada jedynie obowiązek przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Skoro sama decyzja stwierdzająca obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nie może zawierać terminu wykonania tego obowiązku, to tym bardziej takiego terminu nie może przewidywać postanowienie z 17 lipca 2023 r. kwestionowane przez skarżącego. Choć postanowienie to nie stanowi decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a jest jedynie jej następstwem, to uznanie, że postanowienie to może przewidywać termin wykonania obowiązku, do którego wzywa organ (w dodatku 14-dniowy) byłoby niezgodne z wypracowaną w tym przedmiocie linią orzeczniczą - vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/O1 174/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 26 listopada 2015 roku, sygn. akt II SA/Gd 447/14. Co więcej wskazano, że realizacja obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach znajduje wyjątki, w których od jego realizacji można odstąpić. Jeżeli więc okazałoby się, że odrzut kanalizacyjny znajduje się zbyt głęboko, zdaniem skarżącego aktualizuje to jeden z wyjątków, jakie przewidział ustawodawca - budowa przyłącza nie jest realna i możliwa technicznie. Konkludując wskazano, że zachodzi uzasadniona podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia, które nie może się ostać przy wytkniętych w niniejszej skardze uchybieniach. Zmiana orzeczenia w przedmiocie terminu na wykonanie przyłącza jest równie oczywista. Termin 14 dni jest niemożliwy do osiągnięcia, w związku z czym winien ulec zmianie, stosownie do długości standardowego wykonania przyłącza, z uwzględnieniem czynności podejmowanych przed Z. w S. Jest bowiem tak, że skarżący w dalszym ciągu oczekuje na ruch przedsiębiorstwa, a zatem to z winy tego organu nie może rozpocząć prac. Wobec tego 14 dniowy termin na wykonanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jawi się jako absurdalny, zwłaszcza przy jednoczesnym zagrożeniu skarżącego nakładaniem dalszych kar finansowych, w przypadku braku realizacji tego obowiązku. Utrzymując taki stan rzeczy, skarżący zostanie obciążony kolejnymi karami grzywny, ponieważ Z. w S. zwleka z działaniami leżącymi po stronie przedsiębiorstwa, na co oczywiście skarżący nie ma żadnego wpływu. Wniosek o zażądanie od Z. w S. dokumentacji dotyczącej realizacji wniosku umotywowano potrzebą zbadania rzeczywistej przyczyny, która powoduje zwłokę przedsiębiorstwa. Wskazano, że wniosek ten nie jest spóźniony, przedsiębiorstwo w dalszym ciągu nie przedstawiło swojego stanowiska w sprawie przyłącza. Zdaniem skarżącego, zażądana dokumentacja pozwoli ustalić przyczynę zwłoki, czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę. Jednocześnie dopiero w ostatnim czasie skarżący uzyskał informację dotyczącą złego umiejscowienia odrzutu kanalizacyjnego, co również ma zbadać, a co możliwe jest wyłącznie po zapoznaniu się z żądaną dokumentacją. Postanowieniem z 17 września 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego kasacyjnie o wstrzymanie wykonania postanowienia Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 17 lipca 2023 r., nr WEA-I.3160.4.16.2023.AK(1). W piśmie z 24 października 2025 r. skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do pisma postanowienia Prezydenta Miasta Szczecin z 19 września 2025 r. na okoliczność wykonania przez skarżącego obowiązku o charakterze niepieniężnym i przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Postanowieniem tym Prezydent umorzył postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na względzie treść zarzutów skargi kasacyjnej zasadne jest przytoczenie kilku uwag o charakterze ogólnym. Przypomnieć należy, że rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu I instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 900/20). Zarzuty skargi kasacyjnej ograniczają się do wskazania jako podstawy skargi kasacyjnej art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm.; dalej: u.p.c.g.) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 7 Konstytucji RP. Autorka skargi kasacyjnej stawia zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g., wskazując w ten sposób, że doszło do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, że przedmiotowe postępowanie dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 października 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W skardze kasacyjnej zarówno w zarzutach, jak i w uzasadnieniu nie powołano żadnego przepisu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) pozwalającego na ocenę zasadności podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 7 Konstytucji wskazujący, że w mocy zostało utrzymane wadliwe postanowienie zakreślające termin do dokonania czynności przyłączenia do wybudowanej sieci kanalizacyjnej, także nie został powiązany z przepisami powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani też z żadnym innym przepisem wskazującym na zasadność tego zarzutu. Już ta okoliczność stanowi samodzielną podstawę do braku możliwości uwzględnienia tych zarzutów i oddalenie skargi kasacyjnej. Niemniej jednak zauważyć należy, że zasadne jest stanowisko Sądu I instancji, iż obowiązek przyłączenia nieruchomości do kanalizacji nie wygasł z momentem złożenia wniosku przez właściciela nieruchomości do przedsiębiorstwa kanalizacyjnego o wykonanie przyłącza kanalizacyjnego oraz wydanie warunków technicznych tego przyłącza. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g. stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez między innymi przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Literalna wykładnia tego przepisu wskazuje więc, że chodzi w tym wypadku o dokonanie określonej czynności faktycznej, którą jest przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a nie tylko podjęcie czynności wstępnych o charakterze formalnym poprzedzających tę czynność, jakimi są między innymi uzyskanie warunków technicznych tego przyłącza. Na takie rozumienie treści tego przepisu wskazuje także wykładnia celowościowa. Obowiązkiem właścicieli nieruchomości jest bowiem utrzymanie porządku i czystości, a samo uzyskanie formalnych dokumentów, tak jak w tym przypadku warunków technicznych nie zapewnia realizacji tego obowiązku. Obowiązek ten może zostać zrealizowany dopiero, gdy nastąpi faktyczne przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Za taką wykładnią art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g. przemawia także treść art. 15 ust. 2 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2023 r., poz. 537 ze zm.), zgodnie z którym "[r]ealizację budowy przyłączy do sieci (...) zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci". Z powołanego przepisu wynika więc wprost, że chodzi o wybudowanie przyłącza, czyli faktyczną jego realizację, a nie jedynie uzyskanie warunków technicznych w zakresie realizacji takiego przyłącza. Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., powołanym w drugim zarzucie skargi kasacyjnej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu tego przepisu można by mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 180/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w żadnej z wchodzących w rachubę postaci, a z uzasadnienia powyższego zarzutu wynika, że autorka skargi kasacyjnej kwestionuje trafność wydanego przez Sąd I instancji wyroku, co nie mogło odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Brak więc było jakichkolwiek podstaw to stwierdzenia naruszenia art. 7 Konstytucji, albowiem skarga kasacyjna nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, które wskazywałyby, że w zakresie postępowania administracyjnego organy działały bez podstawy prawnej lub z przekroczeniem granic prawa. Organ był zobowiązany do zakreślenia terminu wykonania obowiązku zgodnie z art. 122 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Ponownie jednak zauważyć należy, że ten zarzut skargi kasacyjnej w swojej podstawie nie powołuje żadnych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które miałyby zostać naruszone, zgodnie z wymogami art. 176 p.p.s.a. Nie został uwzględniony także wniosek o zażądanie od Z. sp. z o.o. z siedzibą w S. dokumentacji w sprawie realizacji przez zobowiązanych nałożonego na nich obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Odnosząc się do powyższego wniosku stwierdzić należy, że nie ma ono znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjny jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania nowego stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2243/21; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2747/14). Sąd administracyjny ocenia, czy ustalenia stanu faktycznego zostały dokonane przez organ zgodnie z przepisami prawa, a ewentualna zmiana stanu faktycznego dokonana po wydaniu decyzji zasadniczo nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych przyczyn na rozstrzygnięcie sprawy nie mogło mieć także wpływu pismo strony skarżącej kasacyjnie z 24 października 2025 r. informujące o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na fakt, że w sprawie nie powstały zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości, niezasadnym było uwzględnienie wniosku o przedstawienie pytania prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego co do kwestii związanych z realizacją przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 lipca 2024
- Symbol z opisem
- 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jerzy Stelmasiak Sławomir Pauter Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
art. 5 ust. 1 pkt 2 · Dz.U. 2023 poz. 1469
- Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
art. 15 ust. 2 · Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny