Sygnatura
III OSK 2323/22
III OSK 2323/22 - Wyrok NSA z 2025-10-16
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 października 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3852/21 w sprawie ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 9 września 2021 r. nr DS.523.811.2020.PR.EK w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na rzecz Fundacji [...] w W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3852/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg Fundacji [...] (dalej także "Fundacja") w K. oraz E. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 9 września 2021 r. nr DS.523.811.2020.PR.EK w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, uchylił pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji i oddalił skargę E. S.(dalej także "skarżąca") w pozostałej części. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 9 września 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych: 1. udzielił Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w K. (dalej "Stowarzyszenie") upomnienia za naruszenie art. 12 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35, dalej "RODO"), polegające na niepoinformowaniu o realizacji prawa do usunięcia danych osobowych E. S., w terminie określonym w art. 12 ust. 3; 2. udzielił Stowarzyszeniu upomnienia za naruszenie art. 13 ust. 1 lit. c, e oraz art. 13 ust. 2 lit. a, b, d RODO, str. 35, polegającego na niewypełnieniu względem E. S. obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 13 ust. 1 lit. c, e oraz art. 13 ust. 2 lit. a, b, d RODO str. 35; 3. udzielił Fundacji upomnienia za naruszenie art. 12 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 RODO str. 35, polegające na nieumożliwieniu realizacji prawa do usunięcia danych osobowych E. S. w terminie określonym w art. 12 ust. 3; 4. udzielił Fundacji upomnienia za naruszenie art. 13 ust. 1 lit. c, e oraz art. 13 ust. 2 lit. a, b, d RODO, str. 35, polegającego na niewypełnieniu względem E. S. obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 13 ust. 1 lit. c, e oraz art. 13 ust. 2 lit. a, b, d RODO str. 35. Organ ustalił, że Stowarzyszenie wskazało, że pozyskało dane osobowe Skarżącej poprzez złożone przez nią zamówienie - datowane na 10 lipca 2019 r. - książki "Fatima" oraz różańca jubileuszowego. Na wypełnionym przez Skarżącą formularzu do złożenia zamówienia znajdowała się klauzula informacyjna, zgodnie z którą Stowarzyszenie oraz Fundacja są administratorami danych osobowych, a celem przetwarzania danych jest realizacja zamówienia oraz cyt.: "(...) realizacji działań statutowych tj. promowania i ochrony chrześcijańskich wartości cywilizacyjnych w społeczeństwie", podanie danych jest dobrowolne oraz, że cyt.: "(...) przysługuje Państwu prawo dostępu i poprawiania swoich danych", a także "Jeżeli nie chcecie Państwo, aby Wasze dane osobowe były przetwarzane przez [Fundację] lub [Stowarzyszenie] w celu realizacji działań statutowych, to prosimy o przesłanie tej informacji w formie pisemnej na powyższy adres" (dowód: wyjaśnienia Stowarzyszenia z dnia 7 października 2020 r., kopia formularza zamówienia w aktach sprawy); Fundacja wskazała, że dane osobowe Skarżącej nie znajdują się w jej bazie danych, co oznacza, że ich nie przetwarza. Skarżąca 13 grudnia 2019 r. zwróciła się do Stowarzyszenia oraz do Fundacji z żądaniem usunięcia jej danych osobowych. Stowarzyszenie wskazało, że otrzymało żądanie Skarżącej i zrealizowało je 20 grudnia 2019 r. oraz że nie poinformowało jej o spełnieniu żądania usunięcia danych osobowych z uwagi na to, że o to nie prosiła. Fundacja wskazała, że nigdy nie otrzymała od Skarżącej żądania usunięcia jej danych osobowych. Fundacja podniosła ponadto, że cyt.: "(...) nie ma aktualnie dostępu do swojej siedziby przy ul. [...] w K. (ani tym samym do znajdujących się tam sprzętów i dokumentów) z uwagi na spór z poprzednimi władzami Fundacji. Fundacja nie ma więc możliwości zweryfikowania, skąd zostały pozyskane dane Skarżącej ani potwierdzenia dopełnienia obowiązku informacyjnego wobec Skarżącej przy założeniu, że dane osobowe Skarżącej były w przeszłości przetwarzane przez Fundację.". Dalej organ wskazał, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne między innymi, gdy osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów (art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2016/679 a Fundacja oraz Stowarzyszenie pozyskali dane osobowe Skarżącej bezpośrednio od niej w następstwie wypełnienie formularza zamówienia książki "Fatima" oraz różańca jubileuszowego celem realizacji zamówienia, jak również cyt.: "(...) realizacji działań statutowych tj. promowania i ochrony chrześcijańskich wartości cywilizacyjnych w społeczeństwie". Wobec powyższego organ wywiódł, że dane osobowe Skarżącej były przetwarzane na podstawie wyrażonej zgody, tj. art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2016/679 oraz w związku z wykonaniem umowy, tj. art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2016/679. Prezes UODO wskazał, że skarżąca zwróciła się do zarówno do Stowarzyszenia, jak i do Fundacji z żądaniem usunięcia jej danych osobowych. Na powyższe żądanie skarżąca nie otrzymała odpowiedzi. Stowarzyszenie usunęło dane osobowe Skarżącej w dniu 20 grudnia 2019 r. po otrzymaniu jej żądania. Natomiast Fundacja wskazała, że nigdy nie otrzymała żądania Skarżącej co spowodowane było problemami organizacyjnymi i brakiem dostępu do baz danych Fundacji. W związku z powyższym Prezes UODO dopatrzył się po stronie Stowarzyszenia oraz Fundacji nieprawidłowości. Odnosząc się do niepoinformowania Skarżącej przez Stowarzyszenie o zrealizowaniu jej żądania usunięcia danych osobowych organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 3 rozporządzenia 2016/679, administrator bez zbędnej zwłoki - a w każdym razie w terminie miesiąca od otrzymania żądania - udziela osobie, której dane dotyczą, informacji o działaniach podjętych w związku z żądaniem na podstawie art. 15-22. W razie potrzeby termin ten można przedłużyć o kolejne dwa miesiące z uwagi na skomplikowany charakter żądania lub liczbę żądań. W terminie miesiąca od otrzymania żądania administrator informuje osobę, której dane dotyczą o takim przedłużeniu terminu, z podaniem przyczyn opóźnienia. Jeśli osoba, której dane dotyczą, przekazała swoje żądanie elektronicznie, w miarę możliwości informacje także są przekazywane elektronicznie, chyba że osoba, której dane dotyczą, zażąda innej formy (ust. 3). Dodał, że w toku postępowania ustalono, że Stowarzyszenie nie poinformowało Skarżącej o zrealizowaniu jej żądania usunięcia danych osobowych uchybiając tym samym terminowi wskazanemu w przepisach rozporządzenia 2016/679. Ustosunkowując się do nieuwzględnienia przez Fundację żądania Skarżącej usunięcia jej danych osobowych zaznaczono, że skarżąca w dniu 13 grudnia 2019 r. skierowała do Fundacji list z żądaniem zaprzestania przetwarzania jej danych osobowych oraz ich usunięcia. Fundacja wskazała, że powyższy list nie został przez Fundację odebrany. Artykuł 12 rozporządzenia 2016/679 reguluje kwestie przejrzystego informowania i komunikacji oraz tryb wykonywania praw przez osobę, której dane dotyczą. Artykuł 12 rozporządzenia 2016/679 zawiera regulację ogólną, nawiązującą do zasady przejrzystości przetwarzania danych dla osoby, której dane dotyczą. Określa on podstawowe wymogi odnoszące się nie tylko do sposobu informowania i komunikacji, lecz przede wszystkim nakłada na administratora obowiązek ułatwienia osobie, której dane dotyczą, realizacji przyznanych jej uprawnień, a także udzielania informacji o działaniach, jakie podjął w ramach realizacji tych uprawnień, lub przyczynach niepodjęcia takich działań. Zdanie pierwsze ust. 2 art. 12 rozporządzenia 2016/679, stanowi bowiem wprost, że administrator ułatwia osobie, której dane dotyczą, wykonanie praw przysługujących jej na mocy art. 15-22. Organ podkreślił, że administrator nie może utrudniać realizacji uprawnień podmiotom, których dane osobowe przetwarza. W motywie 59 preambuły rozporządzenia 2016/679 wyjaśniono: "Należy przewidzieć procedury ułatwiające osobie, której dane dotyczą, wykonywanie praw przysługujących jej na mocy niniejszego rozporządzenia, w tym mechanizmy żądania i gdy ma to zastosowanie bezpłatnego uzyskiwania - w szczególności dostępu do danych osobowych i ich sprostowania lub usunięcia oraz możliwości wykonywania prawa do sprzeciwu. Administrator powinien zapewnić możliwość wnoszenia odnośnych żądań także drogą elektroniczną, w szczególności gdy dane osobowe są przetwarzane drogą elektroniczną. Administrator powinien być zobowiązany udzielić odpowiedzi na żądania osób, których dane dotyczą, bez zbędnej zwłoki - najpóźniej w terminie miesiąca, a jeżeli nie zamierza spełnić takiego żądania - podać tego przyczyny". Fundacja powinna więc w ocenie organu zapewnić Skarżącej możliwość realizacji swoich praw wynikających z art. 15-22 rozporządzenia 2016/679, dostosowując organizację swojej pracy do ciążących na niej obowiązków, w tym dotyczących realizacji praw osób, których dane przetwarzają tak, aby móc odebrać i odnieść się do pisma Skarżącej. Kolejną nieprawidłowością, którą Prezes UODO stwierdził była niepełna realizacja obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika według organu, że Stowarzyszenie wraz z Fundacją zamieścili na formularzu zamówienia niepełną klauzulę informacyjną. Wśród podanych informacji brakowało wskazania podstawy prawnej przetwarzania danych (art. 13 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2016/679), informacji o odbiorcach danych osobowych lub o kategoriach odbiorców, jeżeli istnieją (art. 13 ust. 1 lit. e rozporządzenia 2016/679), okresu, przez który dane osobowe będą przechowywane, a gdy nie jest to możliwe, kryteria ustalania tego okresu (art. 13 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2016/679), informacji o prawie do żądania od administratora dostępu do danych osobowych dotyczących osoby, której dane dotyczą, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania lub o prawie do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także o prawie do przenoszenia danych (art. 13 ust. 2 lit. b rozporządzenia 2016/679) oraz informacji o prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego (art. 13 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2016/679). Spełnienie obowiązku informacyjnego ma m.in. funkcję poinformowania o prawach osoby, której dane osobowe są przetwarzane. Stowarzyszenie oraz Fundacja, jako administratorzy danych osobowych Skarżącej, nie wykonując ww. obowiązku, pozbawił ją według Prezesa UODO tego prawa. Zgodnie z powyższym stwierdzono, że Stowarzyszenie oraz Fundacja nie spełnili w pełnym zakresie obowiązku informacyjnego wobec Skarżącej wynikającego z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, naruszając przy tym przepisy o ochronie danych osobowych. Prezes UODO nie dopatrzył się natomiast nieprawidłowości w niezrealizowaniu przez Stowarzyszenie oraz Fundację wobec Skarżącej obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679. Artykuł 14 rozporządzenia 2016/679 reguluje kwestię obowiązku informacyjnego administratora kiedy pozyskał on dane osobowe w sposób inny niż od osoby, której dane dotyczą. skarżąca sama zaś przekazała swoje dane osobowe Stowarzyszeniu oraz Fundacji, w następstwie czego nie byli oni zobowiązani do wypełnienia obowiązku wynikającego z ww. art. 14 rozporządzenia 2016/679. Skargę na decyzję Prezesa UODO wniosła E. S. a od punktów 3 i 4 powyższej decyzji skargę wywiodła Fundacja. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Uchylając zaskarżone orzeczenie w pkt 3 i 4 sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi udowodnienia tego, że Fundacja jest (lub była) administratorem danych osobowych Skarżącej. Odnośnie tej materii organ nie powołał bowiem żadnych dowodów. Przyjął jedynie takie domniemanie na podstawie treści klauzuli informacyjnej znajdującej się na zamówieniu złożonym przez Skarżącą. Pomimo zaś tego, że powyższe domniemanie Fundacja starała się obalić, oświadczając że nie posiada danych takiej osoby, oraz że z uwagi na zajęcie siedziby Fundacji przez Stowarzyszenie, nie ma dostępu do całości swojej dokumentacji, Prezes UODO nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości. Powyższe świadczy więc o tym, że organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy dotyczącego skarżącej Fundacji. W konsekwencji tego założenie przyjęte przez organ, iż Fundacja jest administratorem danych osobowych Skarżącej i że Fundacja przetwarza te dane z naruszeniem przepisów RODO, jawi się jako przedwczesne. Co zaś się tyczy skargi E. S., to sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutów w niej zwartych. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem oryginał zamówienia, jakie skarżąca złożyła listownie na książkę pt. "Fatima – Orędzie aktualne jak nigdy dotąd". Na powyższym zamówieniu znajdował się odręczny podpis Skarżącej. Znajdowała się tam także informacja o tym, przez jakie podmioty są przetwarzane dane osoby składającej zamówienie oraz informacja o tym, że osoba która nie wyraża zgody na przetwarzanie jej danych osobowych, winna poinformować o tym pisemnie wskazane podmioty. W sytuacji więc, gdy skarżąca nie udowodniła przed organem tego, by wraz z zamówieniem przesłała do wskazanych podmiotów oświadczenie o braku zgody na przetwarzanie jej danych osobowych, organ miał wszelkie podstawy do tego, aby przyjąć, że podmioty te dysponowały zgodą Skarżącej na przetwarzanie jej danych osobowych. Odnosząc się zaś do uwag Skarżącej zawartych w jej skardze, iż nie składała spornego zamówienia, to wyjaśnić należało, że jeśli podważa prawdziwość podpisu widniejącego na zamówieniu, ma możliwość zawiadomienia stosownych organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na podrobieniu jej podpisu. Prezes UODO nie posiadając uprawnień śledczych, nie może bowiem samodzielnie badać tej problematyki, gdyż przekroczyłby tym samym zakres swoich uprawnień ustawowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K., zaskarżając wyrok w części, w jakiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 9 września 2021 r. nr DS.523.811.2020.PR.EK (tj. w części objętej punktem 1. zaskarżonego wyroku). Zaskarżonemu wyrokowi Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - dalej jako: "p.p.s.a."), a mianowicie: I. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób uniemożliwiający przeprowadzanie jego kontroli przez NSA z uwagi na niewskazanie przepisu postępowania, którego, w ocenie WSA, naruszenia dopuścił się organ i który uzasadniał uchylenie decyzji organu w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a., podczas gdy przepis art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. nie może być stosowany samodzielnie i sąd jest zobowiązany wskazać w uzasadnieniu podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; II. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób uniemożliwiający przeprowadzanie jego kontroli przez NSA z uwagi na nieokreślenie dokumentów (środków dowodowych), które stały się przedmiotem postępowania dowodowego przed WSA oraz nieprzedstawienie przez sąd I Instancji uzasadnienia, z którego wynikałoby, że przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie, podczas gdy zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. obowiązkiem sądu jest wykazanie, że zostały spełnione warunki uzasadniające przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz odniesienie się do wszystkich przeprowadzonych dowodów w uzasadnieniu wyroku; III. naruszenie art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji, a w konsekwencji zakwestionowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ oraz dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej w oparciu o materiał dowodowy, który nie został zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania; 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Pismem z 23 sierpnia 2022 r. Prezes UODO poparł skargę kasacyjną Stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja wniosła o: I. oddalenie skargi kasacyjnej w całości z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw; II. zasądzenie od skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; III. na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Zarzut pierwszy i drugi oparte zostały o naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Oba zarzuty są nieuzasadnione. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku: a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego, b) prezentacje stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Podkreślenia wymaga, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15). Podobnie należy ocenić drobne defekty ze wskazaniem jednostek redakcyjnych przepisów w oparciu, o które orzekał sąd pierwszej instancji, jeśli z treści wywodu prawnego wynika w oparciu o jaką podstawę prawną zapadło orzeczenie sądowe. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi oraz istoty i wyjaśnił, z jakich przyczyn nie podzielił stanowiska organu. Z treści pisemnego uzasadnienia wynika jasno, że "organ nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi udowodnienia tego, że Fundacja jest (lub była) administratorem danych osobowych E. S. Odnośnie tej materii organ nie powołał bowiem żadnych dowodów. Przyjął jedynie takie domniemanie na podstawie treści klauzuli informacyjnej znajdującej się na zamówieniu złożonym przez E. S. Pomimo zaś tego, że powyższe domniemanie Fundacja starała się obalić, oświadczając że nie posiada danych takiej osoby, oraz że z uwagi na zajęcie siedziby Fundacji przez Stowarzyszenie, nie ma dostępu do całości swojej dokumentacji, Prezes UODO nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości. Powyższe świadczy więc o tym, że organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy dotyczącego skarżącej Fundacji. W konsekwencji tego, założenie przyjęte przez organ, iż Fundacja jest administratorem danych osobowych E. S. i że Fundacja przetwarza te dane z naruszeniem przepisów RODO, jawi się jako przedwczesne". Zgodzić natomiast należy się z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji winien wskazać konkretne przepisy k.p.a., które zostały naruszone przez organ. Te przepisy wraz z art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. stanowiły pełną podstawę prawną pkt. 1. wyroku. Uchybienie to jednak wobec pozostałej treści pisemnego uzasadnienia wyroku nie narusza przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, który nie pozwoliłby na kontrolę instancyjną wyroku, co czyni zarzut pierwszy nieuzasadniony. Z akt sprawy wynika, że Fundacja w dniu 26 maja 2022 r. złożyła pismo procesowe, w którym zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu w postaci dwóch dokumentów (postanowienia SO w Warszawie wydanego w sprawie XXII GWo 50/20 i postanowienia z 1.9.2020 r.). Dowody te zostały przeprowadzone na rozprawie przed sądem pierwszej instancji w dniu 27 maja 2022 r. O pozostałych dowodach zawnioskowanych przez Fundację w piśmie z 26 maja 2022 r. Sąd wyraźnie nie rozstrzygnął. Sąd pierwszej instancji w ustaleniach faktycznych pisemnego uzasadnienia wskazał na wnioski dowodowe Fundacji. Nie złożył jednak relacji ze sposobu ich rozpoznania. Analiza językowa przepisów art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wskazuje, aby obowiązkiem Sądu było wyraźne odniesienie się w pisemnym uzasadnieniu do wniosków dowodowych i sposobu ich rozpoznania. Sąd może te kwestie uzasadnić ustnie na rozprawie. Zwykle jednak w związku z koniecznością wskazania przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania tego rodzaju rozważania pojawiają się w uzasadnieniu. W rozpoznawanej sprawie zabrakło wyraźnego odniesienia do sposobu załatwienia wniosków oraz wyraźnego wskazania wpływu przeprowadzonych dowodów na treść rozstrzygnięcia. Należy jednak zaznaczyć, że treść całego pisemnego uzasadnienia pozwala na zrekonstruowanie wpływu powyższych decyzji dowodowych (brak wyraźnego rozpoznania wniosku dowodowego należy interpretować jako odmowę jego przeprowadzenia, a więc jako decyzję oddalającą) na rozstrzygnięcie w sprawie. Wypływa z nich wniosek, iż przeprowadzone dowody nie doprowadziły do wprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji nowych elementów stanu faktycznego sprawy względem ustaleń faktycznych organu, a jedynie uprawdopodobniły twierdzenia Fundacji, iż nie była ona administratorem danych osobowych skarżącej. Ten fakt był bez wątpienia elementem ustaleń faktycznych organu. To z kolei doprowadziło Sąd do przekonania, iż stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo wyjaśniony przez organ, co przemówiło za uchyleniem decyzji w części dotyczącej Fundacji. Taki sposób rozumowania Sądu jest możliwy do odtworzenia z treści pisemnego uzasadnienia wyroku. Stąd też zarzut drugi nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak wyodrębnionego pisemnie fragmentu w uzasadnieniu poświęconego sposobowi załatwienia wniosków dowodowych Fundacji pozostał bez wpływu na treść wyroku i spełnienie wymogów wiązanych z pisemnym uzasadnieniem, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Powyższe przesądza również o bezzasadności zarzutu trzeciego. Zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. "sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07, wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład w postępowaniu sądowym dowód z przesłuchania świadków. W ramach zarzutu art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można też skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonej decyzji – również z punktu widzenia poprawności uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji - oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd I instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z: 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11; 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10). Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki NSA z: 26 maja 2010 r., I FSK 497/09; 19 października 2010 r., II OSK 1645/09; 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12). W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy stwierdził, że materiał ten jest niekompletny. Jedna ze stron – Fundacja – zaprzeczyła bowiem, aby była administratorem danych osobowych i aby Stowarzyszenie przekazało jej kopię zamówienia skarżącej. W związku z takim twierdzeniem, zdaniem sądu I instancji, winno dojść do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie koniecznym do jednoznacznego ustalenia spornych okoliczności faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż nie dochodzi do naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sąd I instancji na podstawie akt postępowania stwierdza istotne braki postępowania dowodowego skutkujące niewyjaśnieniem prawnie relewantnych okoliczności faktycznych sprawy, bowiem stwierdzenie braków postępowania dowodowego jest rozumowym wnioskiem wyprowadzanym w oparciu o analizę akt administracyjnych sprawy, a w ten sposób wydawany wyrok jest na podstawie akt sprawy, tj. w sposób odpowiadający paradygmatowi działania wynikającemu z normy art. 133 § 1 p.p.s.a. Z tych względów zarzut trzeci jest nieuzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 września 2022
- Symbol z opisem
- 647 Sprawy związane z ochroną danych osobowych
- Skarżony organ
- Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
- Sędziowie
- Arkadiusz Windak Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 183 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1c, art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 184, art. 204 pkt 2 w zw. art. 205 § 2 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny