Sygnatura
III OSK 2325/24
Wyrok NSA z 17 lutego 2026 r., III OSK 2325/24
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 17 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Po 25/24 w sprawie ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2023 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez L.M. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2024 roku, sygn. akt II SA/Po 25/24, którym po rozpatrzeniu skargi w/w uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2023 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań w zakresie pkt 2 oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Zaskarżony wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Na wniosek L.M. Wójt gminy [...] w dniu [...] lipca 2022 roku wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa [...] planowanego do zrealizowania na działce nr [...] obręb geodezyjny [...], Gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 roku Wójt Gminy [...] na podstawie art. 71 ust. ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. DZ.U z 2022r., poz. 1029 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 rok w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1939 ze zm.) w pkt I stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego przedsięwzięcia, a w pkt II stwierdził konieczność uwzględnienia na etapie projektowania, realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia warunków i wymogów wskazanych w tym punkcie. Między innymi w pkt II.5 nakazał wyznaczenie wzdłuż obrzeża projektowanego wyrobiska odkrywkowego wyznaczenie pasa ochronnego, w tym od lasu, o szerokości 10 m. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] oraz [...] Fundacja [...]. Decyzją z dnia [...] października 2023 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w pkt 1 umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do [...] Fundacji [...], a w pkt 2 uchyliło pkt II.5. zaskarżonej decyzji organu I instancji i orzeczono w tym zakresie co do istoty przez wskazanie nowej treści: "II.5. Wzdłuż obrzeża projektowanego wyrobiska odkrywkowego należy wyznaczyć pas ochrony. Pasy ochronne wyznaczyć zgodnie z Polską Normą »PN-G02100-Górnictwo odkrywkowe. Szerokość pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych«". W pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję organu I instancji (pkt 3 rozstrzygnięcia). Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie wątpliwości (obok kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko) budzi w zasadzie kwestia ustanowienia pasa ochronnego wokół działki inwestora, do której przylega las. Nadleśnictwo [...] wskazało, że należy ustanowić pas ochronny o szerokości 10 m. Wójt postąpił według tego zalecenia (zob. pkt II.5. rozstrzygnięcia). Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w odwołaniu podniósł, że pas ochronny wokół przyszłego wyrobiska powinien być większy, aż do 32 m, a nie tylko 10 m. Przyjęty pas 10 m stanowi zagrożenie dla lasu przylegającego do działki inwestora, ponieważ z uwagi na miąższość kruszywa, jego wydobycie będzie prowadzić do zachwiania struktury podłoża. Uzasadniając zmianę pkt II.5. decyzji organu I instancji stwierdziło, że zgodnie z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1008 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"), zapewniając bezpieczeństwo wyrobiska, należy wprowadzić pas ochronny o parametrach określonych w Polskich Normach. Zgodnie z obecnym brzmieniem, szerokość pasa ochronnego powinna wynosić wartość H (H – docelowa wysokość drzew), ale nie mniej niż 6 m. Chociaż Polska Norma nie jest źródłem prawa, to odwołanie się do niej przez prawodawcę czyni obowiązkiem stosowanie się do niej. RDOŚ uznał, że pas ochronny powinien mieć 32 m. Kolegium przystało na to rozwiązanie, ponieważ tak wskazuje się w publikacjach, np. "Stan Zdrowotny Lasów Polski 2014". Skarżący L.M., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji w części dotyczącej pkt 2 rozstrzygnięcia, a więc w części, w jakiej SKO uchyliło pkt II.5. decyzji Wójta i orzekło co do istoty. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") przez powoływanie się na normy branżowe, które nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującymi, a mogą być stosowane jedynie dobrowolnie; 2) art. 19 w związku z art. 20 k.p.a. oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633 z późn. zm., zwanej dalej "p.g.g.") przez dokonywanie rozstrzygnięcia w przedmiocie nie będącym zakresem organów środowiskowych; 3) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ II instancji dokonał rozstrzygnięcia w warunkach niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; 4) art. 80 k.p.a. polegające na niedokonaniu przez organ II instancji oceny całokształtu materiału dowodowego opierając się wyłącznie na argumentacji strony odwołującej się, którym jest organ współdziałający, a pomijając argumentację skarżącego, jako inwestora; 5) art. 8 k.p.a. polegające na tym, że organ odwoławczy nie próbował zauważyć, iż RDOŚ dokonując opiniowania przedsięwzięcia i składając odwołanie wykazał się nierównym traktowaniem podmiotów gospodarczych w podobnych sprawach. W oparciu o ww. zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie pkt 2 decyzji SKO oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzyma stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazano w jej treści chylił zaskarżoną decyzje w zakresie 2, nadającego nowe brzmienie warunku dotyczącego wyznaczenia pasa ochronnego. Na wstępie uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie mógł wykroczyć poza granice zaskarżenia. Skoro skarżący zakwestionował tylko pkt 2 decyzji SKO mówiącego o obowiązku wyznaczenia pasa ochronnego, Sąd musiał orzekać tylko w tym zakresie. W tej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek z art. 156 k.p.a. Dalej Sąd uznał, że skarżący trafnie podnosi, że organ udzielający koncesji na wydobycie kopalin może określać szerokość pasa ochronnego, ponieważ przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku Prawo geologiczne i górnicze ( t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 633 ze zm.) oraz rozporządzenia wydane na podstawie delegacji zawartej w tej ustawie mają na celu ochronę wyrobiska. W niniejszej sprawie należy jednak patrzeć na omawianą problematykę z punktu widzenia ochrony środowiska, co jest przedmiotem regulacji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W tej sprawie, w drugiej instancji orzekało SKO. Oznacza to, że chociaż organ nie wydaje decyzji, w której stwierdza potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, to jednak może określić pewne wymagania, które z punktu widzenia ochrony środowiska muszą zostać zachowane. Organ może zatem zawrzeć w swojej decyzji istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Jako, że przedmiotem niniejszej sprawy jest potrzeba zapewnienia ochrony drzew, które rosną na skraju działki należącej do skarżącego, na której ma być zrealizowane objęte wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcie działanie SKO koncentrowało się na bezpieczeństwie drzew, a nie przyszłego wyrobiska. Z tego też względu uzasadnione było wskazanie w decyzji środowiskowej szerokości pasa ochronnego, jednakże nie tego, o którym mowa w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, tylko tego, którego ustanowienie jest konieczne z punktu widzenia przepisu art. 84 ust. 1a w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że miąższość pokładów kruszywa naturalnego, które ma być wydobywane w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia jest duża. To uzasadnia w ocenie RDOŚ, który jako specjalistyczny organ administracji publicznej posiadający wiedzę fachową, stwierdził potrzebę zapewnienia większej odległości ściany lasu od wyrobiska skarżącego. Sąd podzielił ten pogląd, ponieważ drzewa osadzone na gruncie, spod którego zostaną wydobyte pokłady kruszywa naturalnego, mogą stracić swoje oparcie w gruncie. To z kolei może rodzić ryzyko, że drzewa te przewrócą się przez co dojdzie do ich zniszczenia. Wyrobiska mają to do siebie, że dochodzi do zmian w stosunkach wodnych, a także systemie korzeniowym przez co niezbędne jest zagwarantowanie strefy ochronnej dla takich drzew. Kolegium zasadnie posiłkowo odniosło się do § 26 ust. 2 rozporządzenia przy ustalaniu pasa ochronnego. Nie można jednak zgodzić się na taki sposób określenia szerokości pasa ochronnego, jaki zaproponowało SKO. Przyjęcie tej szerokości, jako równowartości wysokości drzew, ale nie mniej niż 6 m, jest zbyt enigmatycznym sformułowaniem. Z jednej strony rodzi to problem z doszacowaniem wysokości drzew, skoro znajdują się tam drzewa różnych gatunków. Z trudem przychodzi także stwierdzić, w jaki sposób rozumieć "wysokość drzew" skoro las przyległy do działki skarżącego składa się z licznych szeregów drzew. Należy zastanowić się zatem kto i w jaki sposób miałby doprecyzować wspomnianą wysokość drzew, jako ten wymagany wskaźnik dla wyznaczenia pasa ochronnego. Uzasadnione jest zatem to, aby to SKO wskazało konkretną wartość, a nie pozostawiało pole do manipulacji tą odległością. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze uznając, że nie zasługują one na uwzględnienie, wskazując na motywy takiej oceny. Skargą kasacyjną od powyższego wyroku złożył L.M. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: -a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez wskazanie organowi konieczności ustalenia wysokości drzew otaczających wyrobisko celem określenia pasa ochronnego pomimo braku wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia jakiego rodzaju negatywne oddziaływanie na środowisko może zaistnieć ze strony planowanego wyrobiska, a w konsekwencji braku wykazania, że w omawianej sprawie formuła pasa ochronnego jest odpowiednia i jedynie właściwa dla wymaganej ochrony środowiska (wszystkie organy wypowiadające sie w sprawie administracyjnej swoje przekonanie o konieczności utworzenia pasa ochronnego oparły wyłącznie na przepisach geologiczno - górniczych i wskazanych w nich normach). -b) art. 133 § 1 p.p.s.a. w następstwie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie stanu faktycznego, który nie został ustalony przez organy orzekające w sprawie, ani nie wynikał z akt sprawy, poprzez całkowicie dowolne założenie, że stan faktyczny wskazany przez organy uzasadnia zastosowanie pasa ochronnego w celu ochrony środowiska naturalnego sąsiadującego z planowanym wyrobiskiem, w sytuacji gdy organy obu instancji potrzebę ustanowienia pasa ochronnego wywiodły wyłącznie z przepisów geologiczno - górniczych i norm w nich przywołanych (a nie środowiskowych); - c) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. polegające na braku poprawnego i kompletnego sformułowania wskazań co do dalszego postępowania w następstwie zobowiązania organu do ustalenia wysokości drzew otaczających wyrobisko celem określenia pasa ochronnego, przy jednoczesnym braku bliższego wyjaśnienia w jaki sposób organ (w oparciu o jakie metody i kryteria) miałby zrealizować poczynione przez Sąd I instancji wskazania co do dalszego postępowania, oraz braku jakichkolwiek przepisów środowiskowych, które regulowałyby kwestię tworzenia pasa ochronnego dla wyrobiska; - d) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. w następstwie wewnętrznie sprzecznego wyjaśnienia przyczyn zaproponowanego rozstrzygnięcia i tym samym dokonanie nieprawidłowej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji polegających z jednej strony na zakwestionowaniu przyjętej przez organ metody rozpoznania sprawy w oparciu o przepisy geologiczno - górnicze i ustalenia pasa ochronnego na podstawie wysokości drzew (str. 9 uzasadnienia), skądinąd wywiedzionej właśnie z przepisów geologiczno - górniczych (cyt. "należy jednak patrzeć na omawianą problematykę z punktu widzenia ochrony środowiska" - strona 7/8 uzasadnienia wyroku), przy jednoczesnym nałożeniu na organ we wskazaniach co do dalszego prowadzenia sprawy, obowiązku ustalenia wysokości drzew i w oparciu o te ustalenia, wyznaczenia pasa ochronnego (str. 12 uzasadnienia), czyli rozwiązania wynikającego z przepisów, których zastosowanie było zdaniem Sądu niedopuszczalne, 2) na podstawie art. 174 pkt 1) naruszenie prawa materialnego: -a) art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c w zw. z art. 84 ust. 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.) i w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1008, z późn. zm.), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się nieuprawnionym uznaniem, że; - wskazanie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagań związanych z ochroną środowiska przy eksploatacji wyrobiska może się odbyć poprzez ustanowienie pasa ochronnego dla roślin okalających to wyrobisko, z wykorzystaniem rozwiązań przewidzianych w przepisach geologicznych i górniczych mimo, że w ustawie środowiskowej takiego rozwiązania nie przewidziano (i przy równoczesnym zakwestionowaniu przez Sąd I instancji możliwości stosowania rozwiązań geologiczno - górniczych); - zgromadzony w sprawie materiał dowodowy usprawiedliwia ograniczenie dalszych działań organu wyłącznie do ustalenia wysokości drzew otaczających planowane wyrobisko i ustalenia na ich podstawie szerokości pasa ochronnego, jako jedynie właściwej i adekwatnej formy ochrony środowiska w analizowanej sprawie, dodatkowo zaproponowanej przez przepisy geologiczno - górnicze, pomimo jednoczesnego zakwestionowania możliwości zastosowania przez organ orzekający w sprawie środowiskowej przepisów geologiczno - górniczych oraz braku dostatecznych ustaleń organów pozwalających potwierdzić poprawność zaproponowanej przez Sąd formuły ochrony środowiska. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą zdanie skarżącego przemawiać za jej uwzględnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Na wstępie stwierdzić należy, że dopuszczalne jest pośrednie zakwestionowanie uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji poprzez zaskarżenie orzeczenia w całości. W takiej sytuacji Naczelny sąd Administracyjny może oddalić skargę kasacyjną, lecz zmodyfikować uzasadnienie orzeczenia sądu I instancji. Takie rozwiązanie odgrywa szczególnie ważna role w odniesieniu do wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych uchylających zaskarżony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w uzasadnieniu, którego sformułowano wskazania co do dalszego postępowania, które zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wraz z oceną prawna wiążą w sprawie sąd i organy. Błędne wskazania mogą doprowadzić bowiem do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie. Zarzuty kasacyjne podniesione w skardze kasacyjnej dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego są powiązane ze sobą w ten sposób, że skarżący kasacyjnie zarzuca przyjęcie błędnego założenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] oraz Sąd I instancji co do możliwości utożsamiania warunków ochrony środowiska jakie określa organ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia na podstawie art. 84 ust. 1a ustawy o udostępnianiu środowiska z Polską Normą PN-G-02100;2013-12 Górnictwo odkrywkowe. Pas zagrożenia i pas ochrony wyrobisk odkrywkowych. Użytkowanie i szerokość. Zgodzić należy się co do zasady ze stanowiskiem, że stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, Co wynika z treści art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 rok o normalizacji. Podkreślić należy, że Polskie Normy same w sobie nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Powoływanie się na te normy jest zasadne tylko wówczas, gdy przepis ustawy bądź rozporządzenia bezpośrednio odwołują się do wymogu ich stosowania. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 roku, sygn. akt III OSK 136/21 wskazano, że z tym przepisem stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Jednakże przepis art. 5 ust. 4 ustawy o normalizacji stanowi, że Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu. Samoistnie polska norma nie jest źródłem prawa, ale jeżeli akt prawny powołuje się na taka normę w swej treści, to parametry jakie dana norma określa stają się prawem obowiązującym. Sytuację taka należy odczytywać nie jako zmianę aktu stosowanego dobrowolnie w akt prawny – obowiązujący przymusowo, ale jako regulację prawną, która jedynie implementuje parametry określone w Polskich Normach do regulacji prawnych. Natomiast kluczowym elementem treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest określenie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Warunki te mają na celu uniknięcie czy też ograniczenie ujemnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stanowią one wytyczne jakie należy uwzględnić na dalszych etapach procesu inwestycyjnego oraz eksploatacji przedsięwzięcia. Odwołanie się do Polskich Norm jest oczywiście możliwe jedynie w sytuacjach, gdy są związane z ochroną wartości wyżej podanych. Polska Norma PN-G-02100. Górnictwo odkrywkowe. Pas zagrożenia i pas ochrony wyrobisk odkrywkowych. Użytkowanie i szerokość, na które powołuje się zarówno Kolegium jak i Sąd I instancji została wydana na podstawie § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 roku w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego. Zgodnie z tym przepisem normy, o których w nich mowa stosuje się do wykonywana robót, o których mowa w ust. a w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i geotechnicznego oraz bezpieczeństwa pracowników i ciągłości ruchu zakładu górniczego. Z kolei w § 26 ust. 1 mowa jest wykonywaniu robót udostępniających, eksploatacyjnych oraz zwałowania nakładu. Z powyższych regulacji wynika, że powołana norma dotyczy funkcjonowania, ruchu zakładu górniczego, ale nie odnosi się do warunków jakie muszą zostać spełnione celem wyeliminowania lub ograniczenia ujemnego oddziaływania prowadzonej w nim działalności na środowisko. O ile więc w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 84 ust. 1a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest możliwe wskazanie jako warunku realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia zachowanie określonej odległości od chronionego dobra, o tyle nie jest właściwe utożsamianie tego warunku z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie dotyczącej szerokości pasów ochronnych wyrobisk odkrywkowych, które zostały określone w całkowicie innym celu. Konkretną szerokość pasa ochrony, o którym mowa w wspomnianej wyżej Polskiej Normie zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze określa się koncesji, którą wydaje właściwy starosta. Natomiast określając odległość obrzeża wyrobiska odkrywkowego od lasu celem jego ochrony przez ujemnym oddziaływaniem przedsięwzięcia należy uwzględnić zapewne rodzaj drzewostanu, jego wiek, rodzaj gruntu, wielkość wyrobiska i kwestię jak planowane przedsięwzięcie może wpłynąć na stan wód, który z kolei ma wpływ na stan lasu. Szczególne znaczenie w tym zakresie ma przedłożona wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach karta informacyjna przedsięwzięcia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi podlegający swobodnej ocenie dokument prywatny, to jednak jej szczegółowa i specjalistyczna treść oraz fakt, że stanowi ona punkt wyjścia do ustaleń faktycznych organów w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, nadają jej szczególne znaczenie jako źródłu ustaleń faktycznych. Dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Analizie także należy poddać stanowisko przedstawione w tym przedmiocie przez organy współdziałające, w tym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. W niniejszej sprawie należy także wskazać na pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa [...]. z dnia [...] lutego 2023 roku. Treść tych dokumentów z uwagi na zajęte w nich stanowiska przez wskazane organy jak i autora karty informacyjnej wymagają poddania ich dokładnej oceny w zakresie ustalenia warunku określającego odległość lasu od obrzeża wyrobiska odkrywkowego. W każdym z tych dokumentów wskazano na inną szerokość pasa ochrony między obrzeżem wyrobiska odkrywkowego a granicą lasu. Takiej analizy jak i przedstawienia ustaleń podjętych w oparciu o te dokumenty ze strony organu wydającego zaskarżoną decyzje zabrakło. Uznając zatem, za trafne stanowisko Sądu i instancji, że organ błędnie określił szerokość pasa ochronnego, o tyle nie zasługują na aprobatę wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do dalszego postępowania. Zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. a dotyczące błędnego wskazania organowi konieczności ustalania wysokości drzew otaczających wyrobisko celem określenia szerokości pasa ochronnego. Jednocześnie wskazać należy, ze nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, że organy wywiodły potrzebę ustalenia pasa ochronnego wyłącznie z przepisów geologiczno- górniczych. Mając powyższe rozważania na uwadze stwierdzić należy, że zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c w zw. z art. 84 ust. 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, z późn. zm.) i w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1008, z późn. zm.), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się nieuprawnionym uznaniem, że: - wskazanie istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagań związanych z ochroną środowiska przy eksploatacji wyrobiska może się odbyć poprzez ustanowienie pasa ochronnego dla roślin okalających to wyrobisko, z wykorzystaniem rozwiązań przewidzianych w przepisach geologicznych i górniczych. W tym miejscu jednak pozaznaczać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnego co do zasady organ wydający decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia może wprowadzić warunek dotyczący ustalenia odległości między planowanym przedsięwzięciem, a chronionymi wartościami przyrodniczymi, zasobami naturalnymi i zabytkami, w celu uniknięcia lub ograniczenia ujemnego oddziaływania na nie przez to przedsięwzięcie. Nie sprzeciwia się takiemu warunkowi przysługujące prawo własności inwestora do nieruchomości, na której przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane. Potwierdza to treść art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, co zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej (pkt 1 wyroku). Z uwagi na treść art. 203 p.p.s.a. brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 września 2024
- Symbol z opisem
- 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny