Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2422/23

Wyrok NSA z 23 czerwca 2026 r., III OSK 2422/23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
23 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 669/23 w sprawie ze skargi Fundacji A. z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 stycznia 2023 r. nr DOA-WSzOP.6401.24.2022.DF w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 669/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji A. z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 stycznia 2023 r. nr DOA-WSzOP.6401.24. 2022.DF w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1); zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Fundacji A. z siedzibą w [...] kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2). U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2023 r. Fundacja A. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Fundacja" lub "skarżąca") zwróciła się do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "GDOŚ" lub "organ") o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie odwołania Stowarzyszenia [...] od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie (dalej w skrócie: "RDOŚW") z dnia 1 lipca 2022 r. znak: WPN-1.6401.477.2022.KZ.21, zezwalającej Miastu [...] na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do wskazanych gatunków zwierząt objętych ochroną, w związku z rewitalizacją Parku [...]. Postanowieniem z dnia z dnia 30 stycznia 2023 r. nr DOA-WSzOP.6401.24. 2022.DF GDOŚ odmówił dopuszczenia Fundacji do udziału na prawach strony w w/w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał treść art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zdaniem GDOŚ, w okolicznościach niniejszej sprawy spełniona została pierwsza z przesłanek określonych w w/w przepisie, tj. przesłanka zbieżności celów statutowych z przedmiotem toczącego się postępowania. Zgodnie bowiem z § 4 pkt 6 Statutu Fundacji, celem działania powyższej organizacji jest prowadzenie działań publicznych w zakresie ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego. Cele statutowe, określające szeroko pojętą ochronę zwierząt, również dziko występujących, wpisują się zatem w zakres postępowania w sprawie wydania zezwolenia na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków zwierząt chronionych, a więc w zakres przedmiotowego postępowania. W ocenie organu, sporne jest natomiast ziszczenie się drugiej przesłanki z art. 31 § 1 k.p.a., tj. przesłanki interesu społecznego. Powołując się na wskazane orzeczenia sądów administracyjnych, GDOŚ uznał, że dopuszczenie Fundacji do udziału w w/w postępowaniu nie przyniesie wymiernych korzyści w gromadzeniu materiału dowodowego i nie zwiększy prawdopodobieństwa lepszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu uczestniczą aktualnie dwie organizacje (Stowarzyszenie [...] oraz Fundacja [...]) będące rzecznikami interesu społecznego, jakim jest ochrona przyrody. Dopuszczenie zatem kolejnej organizacji do postępowania jedynie wydłużyłoby postępowanie administracyjne, tym bardziej, że Fundacja w swoim wniosku przywołuje powody zaskarżenia decyzji RDOŚW tożsame z tymi wskazanymi przez Stowarzyszenie [...] w odwołaniu. Ponadto w niniejszej sprawie istotne jest, że termin realizacji wnioskowanych czynności zakazanych określony we wniosku Miasta i decyzji derogacyjnej RDOŚW upływa w dniu 30 czerwca 2023 r., a zatem istnieje uzasadnione ryzyko, że dopuszczenie kolejnych organizacji społecznych do toczącego się postępowania uniemożliwi organowi odwoławczemu wydanie decyzji, a Miastu wykonanie planowanych prac we wskazanym terminie. Zdaniem organu, nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny. GDOŚ uznał, że w przedmiotowej sprawie górę nad interesem społecznym, jakim jest ochrona przyrody (gdyż został on już zapewniony), wziął interes społeczny, jakim jest ochrona strony. Dodatkowo nieograniczone wydłużanie postępowania na skutek wnoszonych przez organizacje społeczne żądań o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu, doprowadzające do niemożności jego zakończenia, jest niedopuszczalne. Organ zebrał w niniejszym postępowaniu obszerny materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, który zawiera również stanowiska i argumenty przedstawiane przez uczestniczące w postępowaniu organizacje społeczne. Stąd też, mając na uwadze zasadę szybkości (ekonomii) postępowania administracyjnego oraz interes społeczny, jakim jest ochrona strony, GDOŚ odmówił dopuszczenia Fundacji do udziału na prawach strony w w/w postępowaniu odwoławczym. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Fundacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie wskazanych przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 13 czerwca 2023 r. skarżąca rozszerzyła uzasadnienie zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy błędne jest stanowisko organu, iż do odmowy dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu wystarczy przywołać okoliczności wyłączające interes społeczny, takie jak udział innych organizacji w toczącym się postępowaniu, które powielają takie same zarzuty i argumenty, stan zaawansowania postępowania, termin na realizację wnioskowanych czynności określonych w decyzji pierwszoinstancyjnej czy wydłużanie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przedstawiony pogląd organu znacząco odbiega od prawidłowego rozumienia oceny przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że udział w postępowaniu już dwóch innych organizacji społecznych, który zapewniał ogólnie pojętą kontrolę społeczną, jest bez znaczenia dla oceny zasadności przesłanek dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu, bowiem niejednolite traktowanie żądań organizacji społecznych w tym samym postępowaniu administracyjnym, przy braku jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej różnego traktowania tych organizacji, stanowi naruszenie zasady równości wrażonej w art. 32 Konstytucji RP oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, o której mowa art. 8 k.p.a. W sprawie nie ma również znaczenia okoliczność stanu zaawansowania samego postępowania i przekonanie organu, że zebrano już obszerny materiał dowodowy. Organowi umknęło bowiem, że sam udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym ma zagwarantować sprawdzenie okoliczności w toku czynności wyjaśniających przez organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji w danej sprawie. Rozważenie formułowanej przez organizację społeczną argumentacji sprzyja realizacji obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. WSA w Warszawie stwierdził ponadto, że mając na uwadze zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w pierwszej kolejności należało zagwarantować skarżącej rzetelne rozpoznanie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Jednocześnie zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. nie mogła stanowić naczelnej przesłanki odmowy dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu. Ogólna zasada szybkości i prostoty postępowania nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada szybkości postępowania nie niweczy jednak zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny i efektywny. Powołane zasady muszą się ze sobą równoważyć, czego w tej sprawie zabrakło. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, GDOŚ powinien był przede wszystkim ocenić merytorycznie okoliczności wskazane przez Fundację we wniosku z dnia 10 stycznia 2023 r., a następnie określić na czym ten interes polega, zdefiniować go w tym konkretnym przypadku i ocenić, czy taki interes społeczny w danej sprawie występuje. Tymczasem organ w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności wskazanych przez skarżącą, a zatem przedwcześnie uznał, że dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu nie przyniesie zauważalnych korzyści społeczeństwu. Tak przedstawiona argumentacja organu w zaskarżonym postanowieniu w znaczący sposób stanowi więc naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu zamiast art. 151 p.p.s.a., co doprowadziło Sąd do zastosowania art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem Sąd uwzględnił skargę na podstawie błędnie wywiedzionego z akt sprawy wniosku, iż organ naruszył wskazane przepisy k.p.a., poprzez przedwczesne ustalenie, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka interesu społecznego, co skutkowało uznaniem przez Sąd, iż organ naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło Sąd do uwzględnienia skargi, w sytuacji, w której postępowanie organu nie było dotknięte wadami, a Sąd powinien zastosować art. 151 p.p.s.a. i skargę oddalić; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu zamiast art. 151 p.p.s.a., w wyniku błędnej wykładni art. 31 § 1 k.p.a., gdyż Sąd błędnie uznał, iż organ w sposób niewłaściwy zastosował art. 31 § 1 k.p.a., tj. nie rozważył w sposób dostateczny spełnienia wszystkich warunków dopuszczenia Fundacji do udziału w przedmiotowym postępowaniu, co doprowadziło Sąd do uwzględnienia skargi, w sytuacji, w której wykładnia art. 31 § 1 k.p.a. dokonana przez organ była właściwa, a Sąd powinien zastosować art. 151 p.p.s.a. i skargę oddalić; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na błędnym uznaniu, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia organu nie spełniało wymagań określonych w art. art. 107 § 3 k.p.a. oraz nieprawidłowym uznaniu, że ewentualne naruszenie w w/w zakresie – gdyby faktycznie do niego doszło – mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy; 4) art. 151 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu i uwzględnienie skargi, podczas gdy prawidłowa ocena prawna w sprawie doprowadzić powinna do wniosku, że skargi nie należy uwzględniać. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja wniosła o jej oddalenie oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Należy podkreślić, że w kontrolowanym przez WSA w Warszawie postępowaniu nie było kwestionowane, że Fundacja spełniała "warunki statutowe" przewidziane w art. 31 § 1 k.p.a. Zdaniem natomiast skarżącego kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo uznał, iż organ naruszył wskazane przepisy k.p.a., poprzez przedwczesne ustalenie, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka interesu społecznego w dopuszczeniu Fundacji do udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stosownie zaś do treści art. 31 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Wobec treści art. 31 § 1 k.p.a. uznać zatem należy, iż organizacja społeczna wnosząca o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym powinna przedstawić w sposób precyzyjny okoliczności potwierdzające, że udział w postępowaniu tejże organizacji jest uzasadniony interesem społecznym. Organizacja społeczna powinna wskazać tego rodzaju okoliczności, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązana wraz z wnioskiem udokumentować wszystkie okoliczności, które czynią dopuszczenie do udziału w postępowaniu – w określonej przez organizację społeczną sprawie – zasadnym. To bowiem w toku tego postępowania organ powinien w/w okoliczności w przewidzianej prawem formie procesowo wyjaśnić, natomiast żądanie organizacji powinno je jedynie indywidualizować w zakresie umożliwiającym sformułowanie organowi oceny, o której mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższą powinność sprowadzić trzeba do wskazania przez organizację społeczną, że w danej sprawie można mówić o zaistnieniu zespołu okoliczności prawnych i faktycznych, w których organ powinien zastosować normę administracyjnego prawa materialnego w celu określenia sytuacji prawnej określonego podmiotu i natura tychże okoliczności daje podstawy, aby uznać, że udział organizacji społecznej przyczyniać się będzie do prawidłowego ich zbadania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że kryterium interesu społecznego stanowi wyrażenie niedookreślone, którego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie. Z tego względu przesłanka ta wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Interes społeczny jest nakazem poszukiwania złotego środka między dwiema konkurującymi zasadami naczelnymi postępowania administracyjnego: prawdy materialnej i szybkości (ekonomii) postępowania administracyjnego. Należy także zauważyć, iż wprawdzie pojęcie interesu społecznego utożsamiane jest niekiedy z interesem publicznym, lecz właściwsze jest odczytywanie go jako potrzeba ochrony wartości wspólnych w danym społeczeństwie. Przykładem takiego interesu społecznego jest bez wątpienia ochrona wszelkich wartości konstytucyjnie gwarantowanych. Dopuszczenie do postępowania administracyjnego organizacji społecznej, której statutowe cele są zbieżne z celem (przedmiotem) konkretnego postępowania administracyjnego można postrzegać jako zwiększenie prawdopodobieństwa lepszego wyjaśnienia okoliczności faktycznych kluczowych dla sprawy. Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym musi jednakże zostać poprzedzone oceną organu administracji publicznej, czy poszerzenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego jest korzystne dla gromadzenia materiału dowodowego i dla wyjaśnienia istotnych faktów bądź aspektów sprawy. Przy czym udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym musi odpowiadać wymogom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji publicznej. Za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawia wtedy, gdy dysponuje ona wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych celami statutowymi, ale i ma rozeznanie w sprawie, w której chce uczestniczyć. Jednocześnie obalenie twierdzenia organizacji o urzeczywistnieniu deklarowanego w statucie interesu społecznego wymaga poczynienia przez organ jednoznacznych ustaleń w tym zakresie (por. wyroki NSA z dnia: 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2635/14; 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2956/15; 24 lutego 2026 r., sygn. akt I OSK 430/23; 5 maja 2026 r., sygn. akt II GSK 514/23). Jak już wyżej wskazano, organizacja społeczna – składając wniosek na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. – powinna uprawdopodobnić istnienie interesu społecznego, aby w konkretnej sprawie dopuścić tę organizację do udziału w postępowaniu. Na tym etapie nie można jednak domagać się od organizacji społecznej, aby wykazała określone okoliczności, a to z kilku istotnych względów. Po pierwsze, organizacja społeczna, która żąda dopuszczona do udziału w postępowaniu lub składa wniosek o wszczęcie postępowania nie ma przymiotu strony czy uczestnika postępowania, a zatem nie ma wglądu w akta administracyjne danego postępowania. Tym samym nie posiada takich informacji, które pozwoliłyby jej na wskazanie bardzo szczegółowych, konkretnych okoliczności popartych materiałem dowodowym. Po drugie, ustawodawca w przepisie art. 31 § 1 k.p.a. używa sformułowania "uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione". Takie sformułowanie przepisu nie daje podstaw do żądania od organizacji społecznej udowodnienia konkretnych okoliczności, ale podania okoliczności, które czynią jej wniosek uzasadnionym, a więc okoliczności, które uprawdopodabniają, że wskazywany przez organizację społeczną skutek może wystąpić (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2989/15). W niniejszej sprawie wniosek Fundacji z dnia 10 stycznia 2023 r. nie był oparty na ogólnikowych twierdzeniach związanych z ochroną środowiska. Fundacja wskazała w nim między innymi, że ma ona charakter ekspercki, wyróżniający ją spośród innych organizacji, zaś jej wiedza specjalistyczna, dotycząca zwłaszcza ochrony ptaków na terenie [...], może być szczególnie pomocna dla zebrania całokształtu materiału w przedmiotowym postępowaniu i jego prawidłowej oceny, a zatem w zakresie wypełnienia celów tego postępowania. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym ma zagwarantować sprawdzenie danych okoliczności w toku czynności wyjaśniających prowadzonych przez organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji w sprawie. Tymczasem głównymi powodami odmowy dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji RDOŚW z dnia 1 lipca 2022 r. znak: WPN-1.6401.477.2022.KZ.21 (zezwalającej Miastu [...] na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do wskazanych gatunków zwierząt objętych ochroną, w związku z rewitalizacją Parku [...]) był fakt, że w przedmiotowym postępowaniu uczestniczą aktualnie dwie organizacje, tj. Stowarzyszenie [...] oraz Fundacja [...], będące już rzecznikami interesu społecznego, jakim jest ochrona przyrody oraz fakt, że dopuszczenie kolejnej organizacji do postępowania jedynie wydłużyłoby postępowanie administracyjne, w którym materiał dowodowy został już zgromadzony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko organu jest błędne i nie wynika z treści art. 31 § 1 k.p.a. Udział w postępowaniu dwóch innych organizacji społecznych, który zapewniał ogólnie pojętą kontrolę społeczną, jest bowiem w okolicznościach tej sprawy bez znaczenia dla oceny zasadności rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczenia Fundacji do udziału w tym postępowaniu, a tym bardziej w kontekście powoływanej przez Fundację we wniosku z dnia 10 stycznia 2023 r. argumentacji. Wbrew twierdzeniu organu, nie ma również znaczenia okoliczność stanu zaawansowania postępowania wyjaśniającego (por. powołany już wcześniej wyrok NSA z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2989/15). Należy podkreślić, że wprawdzie zasada szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 k.p.a., zaliczana jest do podstawowych zasad postępowania administracyjnego, to jednak organ administracji obowiązany jest do realizacji również pozostałych zasad określonych w art. 6-15 k.p.a. Nie jest zatem do przyjęcia stanowisko, zgodnie z którym zasada szybkości postępowania miałaby pierwszeństwo przed pozostałymi zasadami ogólnymi, np. zasadą prawy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że organ naruszył art. 31 § 1 k.p.a. oraz wskazane przepisy postępowania (w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), bowiem przedwcześnie oraz w sposób lakoniczny ustalił, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka interesu społecznego w dopuszczeniu Fundacji do udziału w postępowaniu. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej nr 1-3 należało uznać za niezasadne. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut nr 4 skargi kasacyjnej, bowiem przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać go z naruszeniem innych konkretnych przepisów, które to naruszenie Sąd pierwszej instancji wadliwie zaakceptował. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 września 2023
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Ochrona środowiska
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Teresa Zyglewska

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny