Sygnatura
III OSK 2442/25
Wyrok NSA z 16 czerwca 2026 r., III OSK 2442/25
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Bk 94/25 w sprawie ze skargi M.C. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz M.C. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 94/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.C. (dalej jako skarżący lub strona skarżąca) na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej jako Wójt, organ pierwszej instancji lub organ skarżący kasacyjnie) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w pkt I zobowiązał Wójta do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w pkt II stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w prowadzeniu sprawy; w pkt III stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt IV przyznał od Wójta na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł; w pkt V zasądził od Wójta na rzecz strony skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2024 r. skarżący zwrócił się do Wójta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie, na działce nr [...] we wsi [...] w gminie [...] (powiat [...]), trzech kurników o obsadzie 621,34 DJP brojlerów z infrastrukturą towarzyszącą, którą stanowią: (1) istniejąca bateria dwóch silosów paszowych o ładowności 12 t każdy oraz planowane baterie dwóch silosów o ładowności odpowiednio 12 t i 18 t; (2) jeden szczelny zbiornik na ścieki bytowe o pojemności 5 m3, (3) sześć szczelnych zbiorników na wody popłuczne o pojemności 9 m3 każdy, wyłączone z eksploatacji przez zaślepienie wlotów kanalizacyjnych. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 12 grudnia 2024 r., znak [...], wydaną na podstawie powołanych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112) odmówił wydania skarżącemu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Powyższe rozstrzygnięcie, na skutek odwołania skarżącego, zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy lub SKO) z dnia 26 lutego 2025 r., znak [...], którą przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z zaleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego obejmującego analizę ustawowych przesłanek uzasadniających odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W tym zakresie zalecono organowi pierwszej instancji dokonanie oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został pominięty przez Wójta w postępowaniu dowodowym, w szczególności w kontekście proponowanych przez inwestora rozwiązań mających na celu przeciwdziałanie degradacji środowiska, a także dokonanie weryfikacji pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym ekspertyz i opinii oraz przedstawienie wniosków wynikających z powyższej oceny w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wydanego aktu. Kolegium zwróciło akta sprawy Wójtowi dnia 5 marca 2025 r., zaś w dniu 6 marca 2025 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...] opublikowane zostało obwieszczenie SKO o wydaniu decyzji uchylającej w całości decyzję Wójta z dnia 12 grudnia 2024 r. Dnia 20 marca 2025 r. do Wójta wpłynęło pismo SKO z prośbą o przekazanie akt sprawy w związku ze skierowanym do sądu administracyjnego sprzeciwem od decyzji Kolegium. Pismem z dnia 24 marca 2025 r. skarżący zwrócił się do Wójta o udzielenie informacji co do aktualnego stanu sprawy. W dniu 25 marca 2025 r. Wójt przekazał akta sprawy do Kolegium, zaś pismem z dnia 28 marca 2025 r. udzielił skarżącemu pisemnej informacji o przekazaniu akt sprawy do SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 545/25, oddalił sprzeciw E.H., B.P. i W.G. od decyzji kasatoryjnej Kolegium z dnia 26 lutego 2025 r. Pismem z dnia 22 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wójta o przekazanie informacji o stanie sprawy po wydaniu decyzji kasatoryjnej przez Kolegium oraz podjętych przez organ czynnościach. Pismo to wpłynęło do organu dnia 26 maja 2025 r. Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. Wójt zwrócił się do WSA w Białymstoku z prośbą o wypożyczenie akt sprawy. W odpowiedzi na pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 22 maja 2025 r., pismem z dnia 5 czerwca 2025 r. (nadanym dnia 6 czerwca 2025 r.) organ poinformował o zwróceniu się do WSA w Białymstoku z wnioskiem o wypożyczenie akt sprawy w celu wykonania ich kopii oraz, że obwieszczeniem zawiadomi strony postępowania o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. skarżący zwrócił się do Wójta o niezwłoczne podjęcie czynności związanych z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, wskazując, że organ jest w posiadaniu kopii akt sprawy, bowiem pokazano mu je dwa tygodnie wcześniej, podczas jego wizyty w Urzędzie Gminy. Skarżący poinformował w piśmie o planowanym złożeniu do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość i bezczynność Wójta. W odpowiedzi na powyższe pismo Wójt poinformował skarżącego pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. o przystąpieniu do dalszego procedowania w sprawie po otrzymaniu akt z WSA w Białymstoku. Pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. skarżący ponownie zwrócił się do Wójta o pilne podjęcie czynności mających na celu rozpatrzenie jego wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań na realizacje planowanego przedsięwzięcia. Skarżący wskazał w piśmie, że nie istnieją przeszkody natury administracyjnej, które wstrzymywałby załatwienie sprawy, tym bardziej, że organ dysponuje dokumentacją pozwalającą ustalić stan faktyczny sprawy. W dniu 23 czerwca 2025 r. do organu wpłynęły akta sprawy wypożyczone przez WSA w Białymstoku, o czym organ poinformował skarżącego pismem z dnia 27 czerwca 2025 r. Wnioskodawca pismem z dnia 26 czerwca 2025 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (dalej jako Sąd Wojewódzki lub Sąd pierwszej instancji) na bezczynność organu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Już po złożeniu skargi na bezczynność organu, Wójt pismami z dnia 4 lipca 2025r. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej jako RDOŚ) oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako RZGW) z ponowną prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zaś do Marszałka Województwa Podlaskiego i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej jako PPIS) z ponowną prośbą o wydanie opinii dotyczącej jego realizacji. W dalszej kolejności Wójt obwieszczeniem z dnia 4 lipca 2025 r. zawiadomił o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy. W dniu 11 lipca 2025 r. do organu wpłynął, opatrzony 180 podpisami, protest społeczny przeciwko realizacji przedmiotowej inwestycji wraz z wnioskiem o wstrzymanie procedowania sprawy do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 545/25. Pismem z dnia 11 lipca 2025 r. skarżący zwrócił się do organu z prośbą o umotywowanie, skierowanych przez niego do innych organów, ponownych próśb o zaopiniowanie i uzgodnienie realizacji planowanego przedsięwzięcia. RDOŚ pismem z dnia 23 lipca 2025 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2024 r., Nr [...], uzgadniającym realizację przedsięwzięcia co uzasadniono brakiem w sprawie nowego materiału dowodowego. RZGW postanowieniem z dnia 23 lipca 2025 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazując na wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym i nie stwierdzając konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji. W dniu 30 lipca 2025 r. PPIS zaopiniował negatywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Pismem z dnia 1 sierpnia 2025 r. organ pierwszej instancji udzielił skarżącemu informacji o stanie sprawy i wykonanych czynnościach, uzasadniając ponowne zwrócenie się do ww. organów o zaopiniowanie oraz uzgodnienie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd Wojewódzki uwzględnił skargę uznając ją za zasadną. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie wymóg wniesienia ponaglenia został spełniony. Jak wskazano skarżący pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. zwrócił się do Wójta o niezwłoczne podjęcie czynności związanych z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, informując jednocześnie o planowanym złożeniu do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość i bezczynność Wójta. Z kolei pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. skarżący ponownie zwrócił się do Wójta o pilne podjęcie czynności mających na celu rozpatrzenie jego wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań na realizację planowanego przedsięwzięcia. W ocenie sądu oba pisma (wbrew twierdzeniu organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę), są ponagleniem, o którym mowa w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze. zm., dalej jako u.p.p.s.a.) i art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t. jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako k.p.a.). Jak podkreślono w obu z nich skarżący zwrócił się bowiem o niezwłoczne/pilne podjęcie czynności mających na celu załatwienie sprawy zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2024 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego bez znaczenia jest przy tym sposób ich zatytułowania, czy sformułowania "w odpowiedzi" na pismo organu, a także okoliczność skierowania ponaglenia do organu niewłaściwego do jego rozpatrzenia. Jak zaznaczono istotna jest treść obu pism, w których skarżący wyraził niezadowolenie z dotychczasowego braku rozpoznania jego wniosku, wskazał na kompletność materiału dowodowego oraz zawarł prośbę o załatwienie sprawy przez wydanie decyzji. Intencją skarżącego było zatem niewątpliwie doprowadzenie do zakończenia postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie. Okoliczność zaś, że żadne z ww. pism nie zostało przekazane do rozpatrzenia organowi wyższego stopnia, jak wymaga tego brzmienie art. 37 § 4 k.p.a., nie determinuje wyniku niniejszej kontroli sądowej, gdyż sąd nie jest związany orzeczeniem wydanym na skutek rozpatrzenia ponaglenia. Wobec powyższego – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – skarga była dopuszczalna. Przechodząc zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd pierwszej instancji zauważył, że opieszałości Wójta skarżący upatruje po wydaniu przez Kolegium decyzji kasatoryjnej z dnia 26 lutego 2025 r. Jak wskazano kontroli w sprawie podlegał okres od dnia 6 marca 2025 r. (data doręczenia akt Wójtowi) do dnia wyrokowania. Dalej wskazano, że sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego, powinna była zostać załatwiona w ciągu dwóch miesięcy od chwili zwrotu akt przez Kolegium, czyli do dnia 6 maja 2025 r., względnie w innym rozsądnym terminie wskazanym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Organ nie załatwił jednak sprawy w ww. terminie, pozostając w bezczynności także w dniu wyrokowania, tj. 30 września 2025 r. Co przy tym istotne - ani razu, w badanym okresie, organ nie skorzystał z dyspozycji art. 36 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu Wojewódzkiego okoliczności te przesądzały o zasadności skargi na bezczynność Wójta w prowadzeniu przez niego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia opisanego we wniosku skarżącego z dnia 26 kwietnia 2024 r., po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej w dniu 26 lutego 2025 r. W kontrolowanej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że ocenie podlega jedynie bezczynność postępowania, ponieważ przed wniesieniem skargi, sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a., ani też tego terminu nie przedłużono stosownie do art. 36 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w świetle definicji z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Wójt nie mógł pozostawać w przewlekłości. Jedynie hipotetyczne dochowanie przez niego ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., uzasadniałoby możliwość postawienia temu organowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, przez który należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. W kontekście stwierdzonej bezczynności Wójta wskazano, że nie miały znaczenia powody, dla których decyzja kończąca postępowanie nie została wydana, a przy tym również ewentualna wina organu w tejże bezczynności lub jej brak. Jak wyjaśniono celem skargi na bezczynność jest wyłącznie doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzania o treści, czy skutkach tych działań. W rezultacie Sąd Wojewódzki uwzględnił zatem wniesioną skargę uznając, że organ pozostaje w bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 26 kwietna 2024 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego tam przedsięwzięcia, zobowiązując Wójta do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto Sąd Wojewódzki stwierdził, że bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mając przy tym na względzie przede wszystkim upływ ponad 6 miesięcy, w których Wójt pozostaje w bezczynności, okoliczność braku skorzystania w tym czasie z dyspozycji art. 36 § 1 i 2 k.p.a., a także obszerność zgromadzonego materiału dowodowego, który – jak wynika z uzasadnienia decyzji kasatoryjnej Kolegium – jest kompletny i wystarczający do wydania decyzji kończącej sprawę. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się przy tym w sprawie okoliczności uzasadniających tak znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy, w tym niezawinionych przez organ. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego pełnomocnik skarżącego słusznie w toku postępowania zwracał uwagę, że okoliczność wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, nie tamuje merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji. W tym zaś kontekście przekazanie akt sprawy Kolegium w celu załączenia ich do sprzeciwu i przekazanie WSA w Białymstoku, bez pozostawienia ich kopii, jawi się jako działanie zawinione przez organ. Sąd uwzględnił również wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł. W tym zakresie wyjaśniono, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak zaznaczono Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 2.000 zł będzie stanowić dla skarżącego rekompensatę za uszczerbek, jakiego doznał na skutek nieefektywnego procedowania przez organ jego sprawy, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, mającą na celu przestrzeganie zasad postępowania administracyjnego i obowiązków związanych ze sprawnym prowadzeniem sprawy w przyszłości. Z wydanym wyrokiem nie zgodził się organ zaskarżając go w całości. W wywiedzionej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., przez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż skarga na bezczynność została poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu, w sytuacji gdy pisma skarżącego z dnia 6 czerwca 2025 r. oraz z dnia 18 czerwca 2025r. nie stanowią ponaglenia wskazanego w art. 37 k.p.a. i skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Skarżący kasacyjnie organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 189 u.p.p.s.a. jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Oznacza to, że niewydanie orzeczenia o odrzuceniu skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, mimo istnienia podstaw prawnych do jej odrzucenia, determinuje konieczność uchylenia orzeczenia pierwszoinstancyjnego przez sąd kasacyjny i odrzucenie skargi. W rozpoznawanej sprawie jedyny zarzut skargi kasacyjnej odnosi się w istocie do takiej okoliczności. Jak bowiem wskazano w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji błędne przyjął, iż skarga na bezczynność została poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu, a w rezultacie skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 u.p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b u.p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37 § 2 k.p.a.) i wnosi się je do: 1) organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Jak wynika z przywoływanego już art. 37 k.p.a. ponaglenie winno być skierowane do właściwego organu. Złożenie ponaglenia do właściwego organu nie jest tylko warunkiem formalnym złożenia skargi na opieszałość, ale też ma umożliwić podjęcie wymaganych działań przez organ administracji pozostający w zwłoce. W okolicznościach sprawy Sąd Wojewódzki uznał, że pisma skarżącego z dnia 6 czerwca 2025 r. oraz 18 czerwca 2025 r. stanowią ponaglenia. W piśmie z dnia 6 czerwca 2025 r. skarżący zwrócił się do Wójta o niezwłoczne podjęcie czynności związanych z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, informując jednocześnie o planowanym złożeniu do sądu administracyjnego skargi na przewlekłość i bezczynność Wójta. Natomiast pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. skarżący ponownie zwrócił się do Wójta o pilne podjęcie czynności mających na celu rozpatrzenie jego wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań na realizację planowanego przedsięwzięcia. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że we wskazanych pismach skarżący zwrócił się o niezwłoczne/pilne podjęcie czynności mających na celu załatwienie sprawy zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2024 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego bez znaczenia był przy tym sposób ich zatytułowania, czy sformułowania "w odpowiedzi" na pismo organu, a także okoliczność skierowania ponaglenia do organu niewłaściwego do jego rozpatrzenia. Jak zaznaczono istotna jest treść obu pism, w których skarżący wyraził niezadowolenie z dotychczasowego braku rozpoznania jego wniosku, wskazał na kompletność materiału dowodowego oraz zawarł prośbę o załatwienie sprawy przez wydanie decyzji. Intencją skarżącego było zatem niewątpliwie doprowadzenie do zakończenia postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przejawem nadmiernego formalizmu jest m.in. odrzucenie skargi z uwagi na wskazanie przez stronę składającą ponaglenie innej podstawy prawnej, niewskazanie organu, do którego ponaglenie jest składane albo wskazanie organu niewłaściwego (postanowienia NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 416/20, i z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 468/20 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu). W okolicznościach sprawy treść pism z dnia 6 czerwca oraz 18 czerwca 2025 r. pozwala na dostrzeżenie, że skarżący kwestionuje opieszałe działanie organu. Nie można przy tym pomijać, że w piśmie z dnia 6 czerwca 2025 r. skarżący zaznaczył dodatkowo intencję skierowania skargi na opieszałość organu. Choć skarżący nie nadał wprost wskazanym pismom nazwy "ponaglenie" to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści pism jednoznacznie wynika, że stanowią one ponaglenia, albowiem skarżący jednoznacznie żąda w nim wydania decyzji administracyjnej w swojej sprawie. Przechodząc dalej należy zauważyć, że tryb wnoszenia ponaglenia określony jest w art. 37 § 3 k.p.a. Co jednak istotne to fakt, że skarżący kasacyjnie organ pominął, że ponaglenie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 443/20). Jeśli ponaglenie stanowi podanie w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, to zgodnie z art. 65 § 1 i 2 k.p.a. jego wniesienie nawet do organu niewłaściwego jest skuteczne i powinno skutkować przekazaniem do organu właściwego, z jednoczesnym zawiadomieniem wnoszącego podanie. Powołany przepis służy temu, aby mimo wniesienia podania do organu niewłaściwego zostało ono doręczone organowi właściwemu oraz aby strona z powodu swego błędu nie poniosła szkody (postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2019r., sygn. akt II OSK 3655/19). Zatem naruszenie trybu wniesienia ponaglenia w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało wpływu na ocenę dopuszczalności wniesienia skargi. Z wyżej wskazanych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadne. Skoro zatem skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, to Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 u.p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 u.p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 u.p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 658
- Hasła tematyczne
- Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
- Skarżony organ
- Wójt Gminy
- Sędziowie
- Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Teresa Zyglewska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 37 § 1 i 2 · Dz.U. 2025 poz. 1691
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny