Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2730/22

Wyrok NSA z 25 listopada 2025 r., III OSK 2730/22

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
25 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 909/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Lesznowola z 26 kwietnia 2021 r. nr 65/2021, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. kwotę 1257 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 28 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. (dalej: stowarzyszenie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 marca 2022 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 15 kwietnia 2019 r. A. sp. o.o. z siedzibą w W. (dalej: inwestor) wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu przemysłowo - magazynowo - usługowego wraz z infrastrukturą techniczną, komunikacyjną zlokalizowanego na określonych w decyzji działkach we [...]. Do wniosku dołączono kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz mapę z oznaczeniem obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Decyzją z 26 kwietnia 2021 r. Wójt Gminy Lesznowola ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Jako podstawę rozstrzygnięcia powoła art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Następnie postanowieniem z 21 maja 2021 r. Wójt Gminy Lesznowola sprostował decyzję z 26 kwietnia 2021 r., odnosząc się do zgłoszonych uwag i wniosków zgłoszonych w trakcie prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło stowarzyszenie. Decyzją z 10 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję z 10 marca 2022 r. wniosło stowarzyszenie, Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania, kwalifikacja prawna przedmiotowego przedsięwzięcia została dokonana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.). Przedsięwzięcie zostało prawidłowo zakwalifikowane jako przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 37, pkt 52 lit. b, pkt 56 lit. b i pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. Zarzuty stowarzyszenia odnoszące się do niezgodności planowanego przedsięwzięcia z tak przyjętą podstawą jego kwalifikacji prawnej, nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ wynikały z przyjęcia, że powołane jednostki redakcyjne rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. dotyczą rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), które nie miało w tej sprawie zastosowania. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji na terenie objętym przedsięwzięciem obowiązywał miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego tj. uchwała Rady Gminy Lesznowola z 29 listopada 2011 r. nr 123/X/2011 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Lesznowola dla części obrębu [...]. Działki objęte przedsięwzięciem oznaczone są symbolem UPST - tereny drobnej wytwórczości, przemysłu, składów, przetwórstwa, usług oraz w części symbolem ZP - tereny zieleni parkowej i izolacyjnej. W ocenie Sądu I instancji, planowane przedsięwzięcie, jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z przedstawionych w raporcie rysunków dotyczących lokalizacji przedsięwzięcia (rysunek 2. Koncepcja zagospodarowania terenu, strona 7 raportu), w tym lokalizacji przedsięwzięcia w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (rys. 30 strona 56 raportu), przedsięwzięcie nie narusza przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowi, że jest to teren przeznaczony na pas zieleni, tak jak to wynika z powołanej wyżej uchwały Rady Gminy Lesznowola z 29 listopada 2011 r. nr 123/X/2011. Ponadto decyzja środowiskowa w pkt II ust. 15 określa warunek: "Zaprojektować zieleń izolacyjną oraz towarzyszącą z wykorzystaniem rodzimych gatunków drzew, krzewów i roślinności nektarodajnej dostosowanej do panujących warunków siedliskowych". Przeznaczenie w uchwale Rady Gminy Lesznowola z 29 listopada 2011 r. nr 123/X/2011 części przedmiotowych działek pod pas zieleni, nie uniemożliwia zrealizowania przedmiotowego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu I instancji, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, którymi objęte są bezpośrednio sąsiadujące z planowanym przedsięwzięciem tereny gminy [...], przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe, funkcje sportu, turystyki i rekreacji (na tych terenach znajduje się hotel, szkółka jeździecka oraz basen). Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia dokonuje się wyłącznie w odniesieniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego teren przedsięwzięcia. Kwestie wpływu przedsięwzięcia na tereny sąsiednie zostały uwzględnione w raporcie i ocenione przez właściwy organ. Oddziaływania takie jak hałas i oddziaływanie na powietrze atmosferyczne zostały opisane w raporcie. W decyzji środowiskowej wskazano co będzie źródłem emisji substancji do powietrza oraz źródłem emisji hałasu. W ocenie Sądu I instancji, w tej sprawie nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności raportu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło stowarzyszenie. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, pomimo nieprzedstawienia w nim trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia w sposób wymagany przez Ustawę; 2) art. 66 ust. 6 ustawy środowiskowej, "przez błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, pomimo nieprzedstawienia w nim oddziaływania przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji oraz użytkowania w sposób wyczerpujący i wymagany przez ustawę; 3) art. 66 ust. 6 ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, pomimo nieprzedstawienia w nim oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego likwidacji w sposób wymagany przez Ustawę"; 4) art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, pomimo niezawarcia w nim informacji umożliwiających analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 Ustawy"; 5) art. 66 ust. 1 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, pomimo niewskazania w nim rodzaju i zakresu działalności produkcyjnej, w sposób umożliwiający precyzyjne określenie charakterystyki przedsięwzięcia i głównych cech charakterystycznych procesów produkcyjnych w sposób wymagany przez Ustawę"; 6) art. 66 ust. 1 pkt 7) ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, pomimo braku uzasadnienia w nim proponowanego przez Inwestora wariantu, ponieważ uzasadnienie nie było możliwe z uwagi na brak prawidłowego przedstawienia wariantów przedsięwzięcia w sposób wymagany przez Ustawę"; 7) art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, opartej na twierdzeniu o zgodności z prawem Raportu, dotkniętego wskazanymi powyżej w punktach 1-4 uchybieniami"; 8) art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, przez "błędne uznanie za zgodną z prawem Decyzji, wydanej pomimo niezgodności Inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla sąsiadującego z obszarem Inwestycji terenu [...], w zakresie w jakim Inwestycja znacząco utrudnia lub nawet wyklucza korzystanie z terenu [...] zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego"; Ponadto stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 66 ust. 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 a) i b), art. 66 ust. 1 pkt 7, art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, przez nieprawidłowe przeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontroli działalności administracji publicznej, skutkujące przyjęciem przez Sąd jako podstawy wyroku stanu faktycznego i prawnego sprawy błędnie ustalonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie oraz Wójta Gminy Lesznowola. Organy dopuściły się licznych naruszeń, m.in., art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) i przyjęły bezpodstawnie, że raport jest kompletny i że został sporządzony w sposób "zgodny z Ustawą", a w konsekwencji, że decyzja Wójta Gminy Lesznowola z 26 kwietnia 2021 r. była prawidłowa; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 66 ust. 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 a) i b), art. 66 ust. 1 pkt 7, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, przez "nadmiernie lakoniczne" uzasadnienie zaskarżonego wyroku oraz brak poparcia wniosków wywiedzionych przez Sąd I instancji jako podstawa orzekania przekonywującą i wyczerpującą argumentacją prawną. Ponadto uzasadnienie wyroku opiera się w znacznej części na przyjętym przez Sąd I instancji w ślad za organami administracyjnymi, dowolnym i pozbawionym podstawy prawnej domniemaniu prawdziwości i prawidłowości raportu. Brak jest ponadto należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięcia; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 66 ust. 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 a) i b), art. 66 ust. 1 pkt 7, art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, przez oddalenie skargi, pomimo istnienia przestanek do jej uwzględnienia i uchylenia "Decyzji oraz Decyzji I, w obliczu naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania", mającego wpływ na wynik sprawy, a także przez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego i prawnego, który organ ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i jego prawidłowej oceny, "oparcie się przez Sąd na dowolnym i pozbawionym podstawy prawnej domniemaniu prawidłowości i kompletności Raportu". Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w razie uznania, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi stowarzyszenia. Ponadto stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty kasacyjne w tej sprawie koncentrują się wokół dokonanej przez orzekające w sprawie organy oceny raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która to ocena była przedmiotem kontroli Sądu I instancji. Zasadniczym elementem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji środowiskowej jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzany na zlecenie inwestora przez osobę lub osoby o ustawowo określonych kompetencjach, posiadające wiadomości specjalne. Raport ten podlega ocenie organu, a jego obligatoryjne elementy zostały uregulowane w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (w stanie prawnym mającym zastosowanie w tej sprawie), raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (lit. a) i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (lit. b) - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Celem wariantowania realizacji przedsięwzięcia jest możliwość dokonania wyboru szerszego niż tylko pomiędzy realizacją danego przedsięwzięcia lub jego odmową. W konsekwencji, uwzględnienie w raporcie analizowanych wariantów jest kluczowe do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ustawa środowiskowa stanowi implementację dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U.UE.L.1985.175.40). Przepisy tej dyrektywy wymagały, żeby informacje dostarczane w ramach oceny oddziaływania na środowisko przez podmiot mający zamiar realizować to przedsięwzięcie, uwzględniały co najmniej zarys zasadniczych alternatywnych rozwiązań rozważanych do realizacji, w tym także ze wskazaniem zasadniczych powodów wyboru danego wariantu, ale z uwzględnieniem skutków środowiskowych (art. 5 ust. 3 tiret czwarte cytowanej dyrektywy). Dyrektywa 85/337/EWG uchylona została następnie przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1), która z kolei została zmieniona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2014.124.1). W dyrektywie 2011/92/UE w jej obecnym brzmieniu prawodawca unijny wymaga przedstawienia rozsądnych rozwiązań alternatywnych, które są odpowiednie dla konkretnego przedsięwzięcia i jego specyfiki - art. 5 ust. 1 lit. d dyrektywy 2011/92/UE. Konsekwencją zmian w prawodawstwie unijnym była dokonana w 2015 r. nowelizacja ustawy środowiskowej - ustawą z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936). Po wejściu w życie tej nowelizacji (1 stycznia 2017 r.) zarówno wariant alternatywny, jak i wariant najkorzystniejszy dla środowiska, muszą być racjonalne (w poprzednim stanie prawnym dotyczyło to wyłącznie wariantu alternatywnego). Warianty inne niż proponowany przez wnioskodawcę muszą być racjonalne, co oznacza przede wszystkim, że będą możliwe do realizacji, a zatem nie mogą być pozorne i muszą dawać organowi dokonującemu oceny raportu konkretny, rzeczywisty wybór. Przedstawienie w raporcie wariantów, które nie spełniają tych wymogów, oznacza, że raport jest nieprawidłowy, co może prowadzić do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Należy także podkreślić, że wariantem alternatywnym nie może być tzw. wariant zerowy, a więc wariant niepodejmowania przedsięwzięcia (por. wyroki NSA z 19 listopada 2019 r., II OSK 3321/17 i z 17 października 2017 r., II OSK 257/16). Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej, w raporcie należy uwzględnić opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, uwzględniający dostępne informacje o środowisku oraz wiedzę naukową. Nie jest to jednak wariant realizacji przedsięwzięcia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, ale odrębny i obowiązkowy element raportu. Powyższych wymogów złożony w sprawie raport nie spełnia, czego nieprawidłowo nie dostrzegł Sąd I instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji i na co prawidłowo wskazało stowarzyszenie zarzucając naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5, a także art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy środowiskowej. Jak wynika z analizy raportu, jego autorzy przedstawili wyłącznie dwa warianty realizacji przedsięwzięcia oraz niedozwolony tzw. wariant zerowy. Jednocześnie pomimo opisu tych dwóch wariantów, brak jest jednoznacznego wyjaśnienia, który z wariantów jest wariantem inwestora, a który racjonalnym wariantem alternatywnym bądź wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Z pkt 7 raportu (s. 127 i 128) wydaje się wynikać, że inwestor utożsamił wariant proponowany do realizacji z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska (wariant II), natomiast drugi z wariantów to racjonalny wariant alternatywny (wariant I). Kwestia ta powinna jednak jednoznacznie wynikać z treści raportu, a ponadto tego rodzaju zrównanie wariantów nie było dopuszczalne w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 ustawy środowiskowej zasługiwał zatem na uwzględnienie, co stanowiło samodzielną podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej i oznacza konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego wyroku, jak i decyzji organów obu instancji. Tego rodzaju wadliwość nie pozwalała bowiem na ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, natomiast zaznaczenia wymaga, że brak tego rodzaju może zostać uzupełniony przez inwestora. Ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie organy będą zobowiązane uwzględnić także zmiany stanu prawnego, jakiego nastąpiły w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzut naruszenia art. 66 ust. 6 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Analiza raportu przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach jego kompetencji, a więc analiza co do zasady wyłącznie formalna, prowadzi do wniosku, że raport odnosi się do kwestii etapu likwidacji przedsięwzięcia, aczkolwiek przede wszystkim przez zrównanie oddziaływania na etapie eksploatacji i likwidacji. Kwestia ta będzie mogła być przedmiotem pogłębionej oceny organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy, natomiast nie dysponując (z woli ustawodawcy) stosownymi środkami dowodowymi oraz wiadomościami specjalnymi, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości prawnych i faktycznych do podważenia tego rodzaju ustaleń raportu. Dotyczy to także zarzutu podnoszącego naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej. Stowarzyszenie kwestionuje pobieżne uwzględnienie w raporcie określonych oddziaływań (np. emisji do powietrza), jednak nie wyjaśnia w istocie, z jakich powodów raport jest w tym zakresie niewystarczający, a w szczególności nie przedstawia dowodów pozwalających na przyjęcie stanowiska, że charakterystyka tych oddziaływań jest nieprawidłowa i niewystarczająca. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej zasługiwał na uwzględnienie tylko w zakresie, w którym dotyczył uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ustaleń raportu odnoszących się do wariantowania przedsięwzięcia. Z kolei zarzut naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej (zgodność przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o ile taki plan został przyjęty), nie zawiera uzasadnienia i w związku z tym był bezskuteczny. Prawidłowe jest przy tym stanowisko Sądu I instancji, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia dokonuje się wyłącznie w odniesieniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego teren przedsięwzięcia. Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zarzuty te zostały bowiem powiązane z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego i w istocie są tożsame z zarzutami materialnymi. Nie jest natomiast dopuszczalne kwestionowanie błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego zarzutami naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty podnoszące naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej, szczególnie uwzględniając, że kwestia prawidłowości wariantowania w ogóle nie była przedmiotem zarzutów skargi do Sądu I instancji, jak i wcześniej odwołania. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Z kolei normy z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. są normami o charakterze ustrojowym, a nie procesowym i wyznaczają granice kognicji sądów administracyjnych. Sąd I instancji dokonał w tej sprawie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co było oczywiście dopuszczalne i co nie jest w istocie kwestionowane przez stowarzyszenie. Natomiast dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, natomiast zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stowarzyszenie nie wykazało, że do tego rodzaju naruszenia doszło w tej sprawie. Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 200 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 listopada 2022
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Sławomir Pauter Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny