III OSK 2917/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Karol Kowalski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Ścinawa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 9/23 w sprawie ze skargi Gminy Ścinawa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 7 października 2022 r. nr SKO/OS-414/53/2022 w przedmiocie zobowiązania do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej "WSA we Wrocławiu", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 9/23, oddalił skargę Gminy Ścinawa (dalej "skarżąca", "Gmina") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia 7 października 2022 r., nr SKO/OS-414/53/2022, w przedmiocie zobowiązania do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Starosta Lubiński (dalej "Starosta"), decyzją nr RO.613.118.2016 z dnia 16 sierpnia 2016 r.: umorzył postępowanie w części dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie drzew, których obwody pni na wysokości 5 cm nie przekraczają 35 cm (w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego) oraz, których obwody pni na wysokości 5 cm nie przekraczają 25 cm (w przypadku pozostałych gatunków drzew), a także krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat i drzew owocowych, rosnących na nieruchomościach oznaczonych numerami geodezyjnymi [...], zgodnie ze specyfikacją (pkt 1); zezwolił Gminie na usunięcie drzew, rosnących na terenie działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...] położonych w obrębie 4 miasta Ścinawa, będących własnością wnioskodawcy, w określonym zakresie (pkt 2); nie pobrał opłaty za usunięcie ww. drzew, zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 10 u.o.p. (pkt 3); wskazał, że usunięcia przedmiotowej zieleni należy dokonać w terminie do 31 grudnia 2017 r., poza sezonem lęgowym ptaków (pkt 4); bezpośrednio przed wycięciem drzew zalecił dokonanie ich oglądu pod kątem stwierdzenia, czy zostały zasiedlone przez ptaki – w przypadku zaistnienia takiej sytuacji wycinki dokonać poza okresem lęgowym ptaków (pkt 5); zezwolił Gminie na usunięcie drzew, rosnących na terenie działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...], w określonym zakresie (pkt 6); naliczył opłatę za usunięcie drzew wymienionych w tabeli – w punkcie 6 niniejszej decyzji w wysokości: 11 636 690,61 zł (pkt 7); odroczył termin uiszczenia naliczonej opłaty na okres 3 lat od dnia upływu terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych, tj. do dnia 31 października 2021 r. (pkt 8); wskazał termin usunięcia przedmiotowych drzew – do dnia 30 grudnia 2017 r., poza okresem lęgowym ptaków (pkt 9); bezpośrednio przed wycięciem drzew zalecił dokonania ich oglądu pod kątem stwierdzenia, czy zostały zasiedlone przez ptaki – w przypadku zaistnienia takiej sytuacji wycinki dokonać poza okresem lęgowym ptaków (pkt 10); zobowiązał Gminę do dokonania na terenie wymienionych nieruchomości nasadzeń zastępczych i złożenia informacji Staroście o dokonanych nasadzeniach zastępczych wraz ze wskazaniem ich lokalizacji na mapie, w terminie 14 dni od dnia wykonania nasadzeń. Jeżeli posadzone drzewa zachowają żywotność po upływie okresu 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych lub jej nie zachowają z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, to należność z tytułu ustalonej w punkcie 3 opłaty, zostanie umorzona (pkt 11, 11.1 i 11.2). Decyzja została następnie zmieniona decyzją Starosty nr RO.613.183.2017 z dnia 23 października 2017 r. oraz sprostowana postanowieniami nr RO.613.118.2016 z dnia 5 maja 2022 r. i nr RO.613.118.2016 z dnia 12 maja 2022 r. Starosta, decyzją nr BOŚ.613.1.30.2021 z dnia 25 maja 2022 r.: stwierdził, że część nasadzeń zastępczych została wykonana niezgodnie z decyzją Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r., znak: RO.613.118.2016 (pkt 1); umorzył w części ustaloną w decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r., opłatę z tytułu usunięcia drzew, w wysokości: 297.488,16 zł (pkt 2); zobowiązał Gminę do zapłaty opłaty z tytułu usunięcia drzew w wysokości 3.520.275,78 zł, na wskazane konto Starostwa Powiatowego w Lubinie, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Na skutek odwołania Gminy, decyzją z dnia 7 października 2022 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 25 maja 2022 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r., poz. 916, dalej: "u.o.p."). Zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości. Jak wynika z art. 83c ust. 3 u.o.p. wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. W przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo miejsce nasadzeń, liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów, minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów, gatunek lub odmianę drzew lub krzewów, termin wykonania nasadzeń oraz termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń (art. 83d ust. 2 pkt. 1 - 6 u.o.p.). Stosownie do art. 84 ust. 3 ustawy, w przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych. Jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu (art. 84 ust. 4 u.o.p.). Jak wynika z art. 84 ust. 7 u.o.p., w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7 u.o.p. wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu (art. 84 ust. 8 u.o.p.). Stawki opłat za usunięcie drzew lub krzewów, zgodnie z brzmieniem art. 85 u.o.p., ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty. Wysokość stawek opłat, o jakich mowa, różnicując je ze względu na rodzaj lub gatunek drzew lub krzewów oraz obwód pnia drzewa lub powierzchnię krzewu albo krzewów rosnących w skupisku, reguluje szczegółowo treść rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330). Przywołane regulacje prawne jednoznacznie wskazują – w opinii Kolegium – na możliwość odroczenia w ramach zezwolenia na usunięcie drzew terminu płatności opłaty za ich usunięcie, o ile jednocześnie nałożono na stronę obowiązek przesadzenia usuniętych drzew lub też wykonania nasadzeń zastępczych w określonym terminie. Zarazem jednak ustawodawca przesądził, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych zgodnie z zezwoleniem następuje pobranie opłaty ustalonej w zezwoleniu. Opłata jest przy tym przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem. Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 października 2017 r. Starosta wydał decyzję zmieniającą termin usunięcia drzew. Postanowieniem z dnia 5 maja 2022 r. Starosta Lubiński sprostował oczywistą omyłkę pisarską dotyczącą numeru obrębu działki, natomiast postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. sprostował błąd rachunkowy dotyczący naliczonej opłaty za usunięcie drzew w wysokości 11.636.690,61 zł, gdyż opłata za usunięcie drzew jest niższa i wynosi 3.817.763.94 zł. Starosta wyjaśnił, że wskazane błędy ujawniono podczas weryfikacji wykonania przez Gminę warunków decyzji zezwalającej na usunięcie drzew w zakresie dokonania nasadzeń zastępczych. Gmina pismem z dnia 7 czerwca 2021 r. poinformowała organ o dokonaniu nasadzeń zastępczych wykonanych w 2018 r. Następnie pismem z dnia 30 czerwca 2021 r. Gmina poinformowała o uszkodzeniu z przyczyn od niej niezależnych części nasadzeń zastępczych wykonanych w 2018 r. W dniu 10 września 2021 r., przeprowadzono oględziny w terenie, które wykazały, iż większość drzew nie zachowało żywotności, paliki mające utrzymać drzewka utraciły swoją stabilność w gruncie, a parametry dotyczące obwodów nasadzonych drzew są niezgodne z decyzją Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół, który został podpisany przez biorących udział w oględzinach przedstawicieli Gminy oraz Starostwa Powiatowego. W dniu 26 kwietnia 2022 r. przedstawiciel firmy A. przedłożył ekspertyzę dendrologiczną oceniającą "udatność" nasadzeń zastępczych. Prace terenowe polegające na zebraniu niezbędnych informacji na potrzeby sporządzenia ekspertyzy dendrologicznej przeprowadzono w dniu 25 marca 2022 r. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, drzewa, które zachowały żywotność i są zgodne z warunkami decyzji zezwalającej (min. 10 cm w obwodzie na wys. 100 cm), to: daglezja zielona – 1 szt.; śliwa wiśniowa – 39 szt.; kasztanowiec biały – 6 szt.; daglezja zielona – 2 szt.; tj. łącznie 48 sztuk. Mając powyższe na uwadze Starosta umorzył opłatę w części dotyczącej 48 sztuk drzew, które zachowały żywotność i spełniły kryteria wymienione w decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. Pozostałe drzewa nie spełniały warunków określonych w decyzji co do obwodu pnia jak również gatunku. Wyjaśniono następnie, że przeliczenie opłaty w trybie art. 84 ust. 7 u.o.p., wobec niewykonania obowiązku nasadzeń zastępczych zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa, jest formą sankcji za brak ekwiwalentnego zastąpienia unicestwionego elementu przyrody, jakim jest drzewo. Organ odwoławczy podkreślił, że to na Gminie leżał ciężar wyegzekwowania postanowień umownych wobec wykonawcy i zadbanie o to, aby zlecone zadanie było odpowiednio zrealizowane. Kolegium nie podzieliło stanowiska strony, że występowanie suszy w latach 2019 - 2020 wpłynęło na obumarcie nasadzeń zastępczych, powodując tym samym możliwość ekskulpacji z odpowiedzialności. Zdaniem organu odwoławczego, w czasie wystąpienia suszy, obowiązkiem posiadacza drzewa nasadzonego w trybie art. 84 ust. 3 u.o.p. jest wyższa (tj. szczególna) troska o to drzewo i roztaczanie pieczy nad nim, a także podejmowanie dodatkowych zabiegów wykluczających możliwość obumarcia nasadzonych roślin z powodu braku dostarczania wody. Zaniechanie dokonania takich czynności (aktów staranności) obciąża tego zobowiązanego. Dokonanie nasadzeń w zamian za odstąpienie od wymogu uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa stanowi uprawnienie, a nie obowiązek i ma charakter kompensacyjny. Decydując się na to rozwiązanie Gmina musiała uwzględniać to, że spoczywa na niej obowiązek przedsięwzięcia czynności w taki sposób, aby przyniosła ona oczekiwany przez ustawodawcę cel, a zatem zadośćuczyniła stratom przyrody, które nastąpiły na skutek podjętych przez nią działań związanych z usunięciem drzew. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę na błędnie przeliczoną opłatę przez Starostę, ale z racji zakazu reformationis in peius, organ odwoławczy odstąpił od wydania orzeczenia na niekorzyść strony odwołującej się. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Kolegium z dnia 7 października 2022 r. do WSA we Wrocławiu, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 6, art. 10 i art. 123 k.p.a. przejawiające się w tym, że zaskarżona decyzja została wydana pomimo tego, że zarówno organy dokonały ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia w trakcie postępowania powołując się na dowód z opinii biegłego, który został przeprowadzony w sposób nieprawidłowy, jako że nie wydano postanowienia o jego dopuszczeniu i nie określono tezy dowodowej, nie zawiadomiono również strony o fakcie jego przeprowadzenia; 2) art. 78 i art. 84 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu suszy na nasadzenia zastępcze; 3) wynikającej z art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, przez przyjęcie, że Gmina nie dokonała nasadzeń zgodnie ze sztuką ogrodniczą i nie wykonywała pielęgnacji/podlewania po posadzeniu (str. 6 uzasadnienia) lub nie dokonała nasadzeń zastępczych zgodnie z zezwoleniem na wycinkę; 4) art. 84 ust. 4 u.o.p. poprzez przyjęcie, że nasadzenia dokonane przez Gminę nie zachowały żywotności z przyczyn innych niż niezależne od strony. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Kolegium wniosło o oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (odpis odpowiedzi na skargę doręczono pełnomocnikowi skarżącej 18 stycznia 2023 r. – k. 18 akt sądowych). W dniu 14 czerwca 2023 r. WSA we Wrocławiu wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji przytoczył art. 84 u.o.p. – i wskazał, że podziela twierdzenia Kolegium co do zasadności odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty naliczonej skarżącej w zamian za posadzenie drzew gdyż – wbrew twierdzeniom skarżącej – drzewa te nie zachowały żywotności z przyczyn zależnych od Gminy. Potwierdziło to przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym oględziny z dnia 10 września 2021 r., podczas których stwierdzono, że większość drzew nie zachowała żywotności, paliki mające utrzymać drzewka utraciły swoją stabilność w gruncie, a parametry dotyczące obwodów nasadzonych drzew są niezgodne z decyzją Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. Protokół z wizji w terenie został podpisany przez biorących udział w oględzinach przedstawicieli Gminy oraz Starostwa Powiatowego. Wezwana do dodatkowych wyjaśnień Gmina wniosła o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej do pisma ekspertyzy dendrologicznej z dnia 3 grudnia 2021 r., na okoliczność przyczyn wymarcia drzew – czym gmina potwierdziła brak żywotności nasadzeń. Sąd I instancji przypomniał, że w ekspertyzie firmy A. na stronie 9 wskazano, że "główną przyczyną uszkodzeń drzew i utraty przez nie żywotności jest bez wątpienia działalność zwierzyny (zgryzanie, spałowanie), która poprzez brak ogrodzenia ma swobodny dostęp do tego terenu"; dalej na stronie 18 p. 2.3. "ocena udatności nasadzeń: stan zastępczych nasadzeń na przedmiotowych działkach uznać należy za niezadawalający. Z 616 sztuk wymaganych decyzją (...) do dnia dzisiejszego żywotność wykazuje jedynie 147 drzewek (23,9%), które dodatkowo w przeważającej części nie spełniają kryteriów gatunkowych i wymiarowych zawartych w decyzji. Większość z wykonanych nasadzeń zlokalizowana jest na terenie otwartym, przez co zwierzyna płowa ma do nich nieograniczony dostęp (zgryzanie, spałowanie). Drzewka zostały posadzone na stanowiskach z niewystarczającym dostępem do wody, dodatkowo pozbawione osłony przed niekorzystnym działaniem wiatru. Zabezpieczenie w postaci palikowania okazało się niewystarczające (znaczna część palików straciła stabilność w gruncie). W celu utrzymania żywotności nasadzonych drzew należało zastosować metody mechanicznego (osłonki plastikowe, siatka, grodzenie) i chemicznego (repelenty) zabezpieczenia drzew przez zwierzyną płową, a także zabezpieczyć roślinom dostęp do wody w okresach suszy i bezpośrednio po sadzeniu (podlewanie). Biorąc pod uwagę obecny stan rzeczy, należy stwierdzić, iż działania podjęte przez wykonawcę w celu zabezpieczenia nasadzeń i utrzymania ich żywotności okazały się niewystarczające bądź w całkowicie ich zaniechano. Biorąc to pod uwagę stwierdzam, że nasadzenia zastępcze będące kompesacją przyrodniczą za usunięcie drzew kolidujących z budową Strefy Aktywności Gospodarczej w Gminie wykonano niezgodnie z decyzją RO.613.118.2016". Z kolei ekspertyza dendrologiczna, opracowana w grudniu 2021 r. na zlecenie Gminy, w pracowni przyrodniczej B. w p. 4.1 wskazuje ocenę stanu nasadzeń drzew: "Stan nasadzeń drzew należy uznać za niezadawalający; dla zabezpieczenia drzew zastosowano paliki – używano dwóch na jedno posadzone drzewko; zastosowano taśmy parciane wzmacniające stabilność drzewek, które zapobiegają m. in. uszkodzeniu systemów korzeniowych nowych nasadzeń; nie stwierdzono infekcji grzybowych i bakteryjnych, które byłyby przyczyną zamarcia; drzewka wyrastały w stosunkowo trudnych warunkach siedliskowych, np. blisko dużych drzew, nasadzenia narażone na działanie wiatru na otwartych przestrzeniach lub na glebie o niskiej zasobności; część nasadzeń zniszczona przez zwierzynę. Przyczyny wypadów: praktycznie wszystkie nasadzenia wykonano na terenach otwartych, na których dostęp zwierzyny płowej jest nieograniczony, co bez wątpienia wpłynęło na uszkodzenie nasadzeń lub zniszczenie części nasadzeń; działania siły wyższej w postaci udokumentowanych w Polsce i trwających w latach 2019 oraz 2020 okresów suszy. Indywidualne cechy osobnicze posadzonych drzewek (brak adaptacji w nowym siedlisku)". Biorąc zatem pod uwagę obie ekspertyzy, WSA we Wrocławiu skonstatował, że co do zasady nie różnią się one wnioskami, dlatego nie było podstaw, by dopuścić kolejny dowód z opinii biegłego w toku postępowania. Gdy idzie o "siłę wyższą" w postaci okresów suszy na terenie gminy w latach 2019-2020, to Sąd I instancji nie zakwestionował tej okoliczności. Jednakże, zdaniem WSA we Wrocławiu, skarżąca pominęła fakt, że po pierwsze widoczne gołym okiem zmiany klimatu powodować będą coraz częstsze i głębsze susze na tej szerokości geograficznej, co wymaga i wymagać będzie dostosowania zabiegów agrotechnicznych do tych zmian, nadto Gmina, posiadająca dostęp do służb agrotechnicznych, ma możliwość monitorowania sytuacji na bieżąco i odpowiedniej reakcji w czasie rzeczywistym. Reasumując, Sąd I instancji nie znalazł także powodów, dla których należałoby uznać, iż stwierdzony brak żywotności spornych drzew podyktowany był okolicznościami niezależnymi od skarżącej. WSA we Wrocławiu zgodził się z Kolegium, iż dokonanie nasadzeń w zamian za odstąpienie od wymogu uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa stanowi uprawnienie, a nie obowiązek i ma charakter kompensacyjny. Korzystając z możliwości umorzenia wymaganej zaległości strona bierze na siebie odpowiedzialność, że dopełni ciążącego na niej obowiązku realnego, a nie iluzorycznego zadośćuczynienia stratom w przyrodzie, a ewentualny w tym zakresie brak może być powodowany wyłącznie okolicznościami od niej niezależnymi, jak np. siła wyższa i związane z tym chociażby kataklizmy pogodowe typu tornado, czy inne działania ludzkie, na które wpływu strona nie miała, jak np. katastrofa ekologiczna czy budowlana. W ocenie Sądu I instancji do takich sytuacji z pewnością nie należą przywołane przez skarżącą okoliczności. Sąd I instancji dodał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy wydając decyzję w następstwie podjętych ustaleń. Pismem z dnia 6 września 2023 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r. wywiodła skarżąca (dalej również "skarżąca kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie art. 119 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, pomimo braku występowania przesłanek opisanych w powołanym przepisie i tym samym pozbawienie strony możliwości działania na rozprawie; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z: 1) art. 84 ust. 8 w związku z art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (dalej "u.o.p.") – poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Starosta był organem właściwym do wydania decyzji z dnia 25 maja 2022 r. sygn. BOŚ.613.1.30.2021, jako organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, w zakresie w jakim dotyczy rozstrzygnięć podjętych przez organ, a związanych z ochroną drzew i krzewów rosnących na działce nr [...], stanowiącej w istocie własność Powiatu Lubińskiego i oznaczonej w ewidencji gruntów i [...], jako droga; a także drzew oznaczonych na załączniku graficznym do decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r., znak RO.613.118.2016, pod nr [...], a rosnących na działce [...] nie będącej własnością Gminy Ścinawa; 2) art. 84 ust. 4, 5, 7 i 8 w związku z art. 83 ust. 1 u.o.p. i art. 28 k.p.a. – poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Gmina miała interes prawny w usunięciu drzew z działki oznaczonej nr [...], nie będąc ani jej posiadaczem, a tym bardziej właścicielem, i mogła skutecznie wystąpić z wnioskiem o usunięcie tych drzew bez zgody właściciela nieruchomości, a następnie mogła być, we wskazanym zakresie, adresatem rozstrzygnięć organu administracji nakładających na nią określone obowiązki prawne, w tym obowiązek dokonania nasadzeń zastępczych i zapłaty opłaty za usunięcie drzew; 3) art. 84 ust. 4 i 5 u.o.p. – poprzez błędną wykładnię przesłanek stanowiących podstawę uznania przyczyn zależnych lub niezależnych od posiadacza nieruchomości na żywotność nasadzeń zastępczych; 4) "art. 84 ust. 7 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody; oraz w związku z art. 83d ust. 1 pkt 6 i art. 84 ust. 2 w związku z art. 85 ustawy o ochronie przyrody; oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i art. 28 k.p.a.; oraz w związku z art. 84 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody" – poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że opłata naliczona za usunięcie drzew wynosiła 3.817.763,94 zł, a liczba 568 drzew, to liczba drzew, które nie zachowały żywotności z przyczyn zależnych od Gminy Ścinawa jako posiadacza nieruchomości, co miało zasadnicze znaczenie na wysokość przeliczonej opłaty za usunięcie drzew, do której zapłaty została Gmina Ścinawa zobowiązana". Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto na podstawie art. 192 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wniosła o zawieszenie postępowania z urzędu, gdyż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów, a także postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Starosty z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Pismem z dnia 17 września 2025 r. skarżąca kasacyjnie poinformowała o stwierdzeniu przez Kolegium w dniu 28 lipca 2025 r. nieważności postanowienia Starosty z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. Następnie pismem z dnia 30 grudnia 2025 r. argumentacja skarżącej kasacyjnie została rozbudowana dodatkowo o decyzję Kolegium z dnia 1 grudnia 2025 r. stwierdzającą wydanie decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. z naruszeniem prawa z uwagi na nieodwracalne skutki prawne. Skarżąca kasacyjnie zapowiedziała, że decyzja Kolegium z dnia 1 grudnia 2025 r. zostanie zaskarżona do WSA we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności oceny wymaga zarzut naruszenia przepisu postępowania – art. 119 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, pomimo braku występowania przesłanek opisanych w powołanym przepisie i tym samym pozbawienie strony możliwości działania na rozprawie. Zarzut ten nie został szerzej uargumentowany. W jego uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przytoczyła jedynie treść art. 119 p.p.s.a. i wskazała, że w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z wymienionych w nim przesłanek, a pomimo to sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym z pominięciem rozprawy. W ocenie skarżącej kasacyjnie, została ona w ten sposób pozbawiona możliwości wypowiedzi i argumentowania w trakcie jawnego posiedzenia sądu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; "stan faktyczny i okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia są bowiem dość skomplikowane, a wypowiedź strony skarżącej mogła przyczynić się do podkreślenia kwestii istotnych i lepszego zrozumienia wszystkich okoliczności przez Sąd". Tymczasem z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi organu na skargę (pismo z dnia 9 stycznia 2023 r., k. 9-13) został zamieszczony wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Odpowiedź ta została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie w dniu 18 stycznia 2023 r. (dowód doręczenia – k. 18). W piśmie przewodnim z dnia 16 stycznia 2023 r. (k. 16) Sąd I instancji zaznaczył, że "doręcza odpis odpowiedzi na skargę z dnia 9 stycznia 2023 r. zawierający wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – celem ustosunkowania się w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca kasacyjnie w terminie 14 dni zażądała przeprowadzania rozprawy; nie uczyniła tego również w później. W tej sytuacji ziściła się opisana w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku. "Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2024 r., III OSK 2619/22). Na marginesie należy dodać, iż Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu zważył, że w aktach brak dowodu doręczenia skarżącej kasacyjnie zawiadomienia o składzie orzekającym oraz o terminie posiedzenia niejawnego (k. 32), wystosowanego w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 maja 2023 r. (k. 31). Nie stanowi to jednak uchybienia skutkującego pozbawieniem skarżącej kasacyjnie możności obrony jej praw. Godząc się, choćby w sposób dorozumiany, na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, skarżąca kasacyjnie winna się liczyć z orzekaniem Sądu I instancji na posiedzeniu niejawnym. "Z przepisów p.p.s.a. nie wynika obowiązek zawiadamiania przez sąd stron o terminie posiedzenia niejawnego. Jeżeli zatem nie zachodzi zdaniem sądu konieczność wezwania strony na posiedzenie niejawne (art. 95 § 2 p.p.s.a.) sąd nie zawiadamia stron o terminie takiego posiedzenia. W takiej sytuacji prawo stron do sądu zostaje zrealizowane poprzez doręczenie stronie zapadłego na tym posiedzeniu orzeczenia (w tym wyroku) wraz ze stosownym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia" (powołany wyżej wyrok NSA z dnia 9 lipca 2024 r.; por. też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2025 r., II GSK 2561/21). Skarżąca kasacyjnie – poza zarzutem wyżej omówionym – nie sformułowała innego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zarzutu nawiązującego do przepisów postępowania mogących stanowić wzorzec do kontroli ustaleń faktycznych Sądu I instancji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest przyjąć za punkt odniesienia stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji bez jakichkolwiek modyfikacji. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie może weryfikować prawidłowości tudzież zgodności z prawdą poczynionych w zaskarżonym wyroku ustaleń, ale także nie może – nawet jeżeli jawią się one jako niekompletne – uzupełniać ich własnymi, nowymi ustaleniami. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wypada jeszcze dodać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r, III OSK 5384/21). Zgodnie z utrwalonymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2024 r., III OSK 5182/21). Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię z istoty rzeczy dokonywana jest w płaszczyźnie normatywnej, toteż zasadniczo liczą się tylko argumenty nawiązujące do brzmienia odnośnych przepisów. Ma ona w pewnym sensie charakter abstrakcyjny i jest w dużej mierze autonomiczna wobec okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Te okoliczności faktyczne mogą mieć znaczenie – choć w każdym przypadku to znaczenie jest inne – przy ocenie zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania oraz przez ocenie zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Z kolei gdy idzie o zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, to co do zasady nie może on odnieść skutku, jeżeli nie zakwestionowano równocześnie – za pomocą adekwatnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania – ustaleń co do stanu faktycznego. Wynika to stąd, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2024 r., III OSK 1027/23). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego bez skutecznego obalenia ustaleń faktycznych może okazać się zasadny jedynie wyjątkowo, gdy nieprawidłowość tkwi w samej subsumpcji stanu faktycznego pod hipotezę stosowanej normy (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., III OSK 2638/23). W pierwszym zarzucie naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie wskazuje na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 84 ust. 8 w związku z art. 83a ust. 1 u.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Starosta był organem właściwym do wydania decyzji z dnia 25 maja 2022 r., BOŚ.613.1.30.2021. Art. 83a ust. 1 u.o.p. – w brzmieniu obowiązującym od 18 stycznia 2018 r. – stanowi, że zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków – wojewódzki konserwator zabytków. Z kolei art. 84 ust. 8 u.o.p. stanowi, że decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7 (a więc w sprawie umorzenia lub przeliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu) wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. W przedmiotowej sprawie decyzje Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. (zezwolenie na usunięcie drzew) i z dnia 25 maja 2022 r. (rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty) zostały wydane na podstawie art. 90 ust. 1 u.o.p. Zgodnie z tym przepisem, czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy – z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu – wykonuje starosta. W obu decyzjach przyjęto, że wszystkie nieruchomości, których decyzje te dotyczą, są własnością Gminy Ścinawa. Okoliczność ta nie była kwestionowana w postępowaniu przed Sądem I instancji, toteż Sąd I instancji nie wypowiadał się wprost o właściwości organu ani o tym, kto jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Należy zatem przyjąć, że Sąd I instancji w sposób dorozumiany zaakceptował ustalenia i stanowisko organu w tej mierze. Omawiany zarzut zasadza się na twierdzeniu, że dwie działki, tj. działka nr [...] i działka nr [...], jednak nie są własnością Gminy Ścinawa, lecz – odpowiednio – Powiatu Lubińskiego i osób trzecich, a znajdowały się na nich drzewa podlegające usunięciu (przy czym skarżąca kasacyjnie nie uzasadnia szerzej tego twierdzenia). W konsekwencji ocena zasadności tego zarzutu wymagałaby zweryfikowania ustaleń faktycznych Sądu I instancji, ich uzupełnienia czy też poczynienia nowych ustaleń co do statusu wymienionych działek oraz lokalizacji drzew. Sam zarzut naruszenia prawa materialnego, niepowiązany z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, nie daje ku temu podstaw. Z tego względu zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Z tych samych w istocie przyczyn nieskuteczny okazał się drugi zarzut naruszenia prawa materialnego, w którym skarżąca kasacyjnie, powołując się na art. 84 ust. 4, 5, 7 i 8 w związku z art. 83 ust. 1 u.o.p. i art. 28 k.p.a., wskazuje, że Gmina Ścinawa – w zakresie drzew rosnących na działce nr [...] i na działce nr [...] – nie mogła skutecznie wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na ich usunięcie i nie miała legitymacji procesowej ani w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. (zezwolenie na usunięcie drzew) ani w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 25 maja 2022 r. (rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty). Również ten zarzut zasadza się na twierdzeniu, że wspomniane działki nie są własnością Gminy Ścinawa, a znajdowały się na nich drzewa podlegające usunięciu. Naczelny Sąd Administracyjny, w obliczu braku stosownych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie jest władny zweryfikować względnie poczynić nowych ustaleń co do statusu wymienionych działek oraz lokalizacji drzew – siłą rzeczy, nie może też uznać odnośnego zarzutu naruszenia prawa materialnego za skuteczny. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 84 ust. 4 i 5 u.o.p. "poprzez błędną wykładnię przesłanek stanowiących podstawę uznania przyczyn zależnych lub niezależnych od posiadacza nieruchomości na żywotność nasadzeń zastępczych" (trzeci zarzut naruszenia prawa materialnego). W treści przedmiotowego zarzutu skarżąca kasacyjnie nie wskazuje, w czym konkretnie upatruje owej błędnej wykładni, natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie wynika, że skarżąca kasacyjnie tak naprawdę kwestionuje ustalenia Sądu I instancji co do spełnienia odnośnych przesłanek w niniejszej sprawie. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że "436 drzew z nasadzeń zastępczych dokonanych pierwotnie przez Gminę Ścinawa utraciło cechę żywotności z przyczyn od niej niezależnych, przy jednoczesnym zachowaniu przez Gminę Ścinawa jako podmiot zobowiązany należytej staranności w dokonywaniu nasadzeń i ich pielęgnacji". Skarżąca kasacyjnie podniosła, że przyczynami braku żywotności nasadzeń zastępczych był wybór miejsca tych nasadzeń (miejsca związane z aktywnością dzikiej zwierzyny), działanie siły wyższej (zalania i podtopienia), liczebność populacji bobrów, występowanie suszy. Ponadto skarżąca kasacyjnie opisała działania podjęte przez nią w celu zachowania żywotności nasadzeń zastępczych. Argumentacja skarżącej kasacyjnie oscyluje zatem wokół ustaleń faktycznych organu i Sądu I instancji, a nie wykładni prawa materialnego. Skarżąca za pomocą omawianego zarzutu podejmuje próbę podważenia stanowiska Sądu I instancji w zakresie, w jakim Sąd ten wskazał, że "nie znalazł także powodów, dla których należałoby uznać, iż stwierdzony brak żywotności spornych drzew podyktowany był okolicznościami niezależnymi od skarżącej". Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, który zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych Sąd I instancji, w założeniu nie mógł odnieść zamierzonego skutku, toteż jedynie na marginesie dodać należy, że wyżej zreferowana ocena Sądu I instancji co do przyczyn braku żywotności nasadzeń zastępczych, dokonana w nawiązaniu do sporządzonych w toku postępowania administracyjnego ekspertyz dendrologicznych, jest prawidłowa i nie budzi wątpliwości. Niezasadny jest zarzut naruszenia "art. 84 ust. 7 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o ochronie przyrody; oraz w związku z art. 83d ust. 1 pkt 6 i art. 84 ust. 2 w związku z art. 85 ustawy o ochronie przyrody; oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i art. 28 k.p.a.; oraz w związku z art. 84 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody". Skarżąca kasacyjnie upatruje niewłaściwego zastosowania tych przepisów w uznaniu, że opłata naliczona za usunięcie drzew wynosiła 3.817.763,94 zł, a liczba 568 drzew to liczba drzew, które nie zachowały żywotności z przyczyn zależnych od Gminy jako posiadacza nieruchomości. Tymczasem wysokość wspomnianej opłaty nie była ustalana zaskarżoną decyzją, lecz decyzją Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. – w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a także w dniu orzekania przez Sąd I instancji wspomniana decyzja Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. i postanowienie z dnia 12 maja 2022 r. były wiążące i objęte domniemaniem zgodności z prawem. Z kolei liczba drzew, które nie zachowały żywotności z przyczyn zależnych od Gminy jako posiadacza nieruchomości, sytuuje się w sferze ustaleń faktycznych, których nie można skutecznie podważyć zarzutem naruszenia prawa materialnego. Nawiązując do przedłożonych przez skarżącą kasacyjnie przy piśmie z dnia 30 grudnia 2025 r.: 1) postanowienia SKO w Legnicy, SKO/OS-414/35/2025, z dnia 28 lipca 2025 r., stwierdzającego nieważność postanowienia Starosty Lubińskiego z dnia 12 maja 2022 r., znak RO.613.118.2016, w sprawie sprostowania oczywistej omyłki; 2) decyzji SKO w Legnicy, SKO/OS-414/42/2025, z dnia 1 grudnia 2025 r. stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa (z uwagi na nieodwracalne skutki prawne) decyzji Starosty Lubińskiego z dnia 16 sierpnia 2016 r., znak RO.613.118.2016, dotyczącej zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów – wskazać należy, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu kasacyjnym jest wyrok Sądu I instancji, przeto liczy się stan faktyczny i prawny, który istniał w momencie wydania tego wyroku. Postanowienie SKO w Legnicy z dnia 28 lipca 2025 r. i decyzja SKO w Legnicy z dnia 1 grudnia 2025 r. – wydane w postępowaniach nieważnościowych – mają charakter następczy wobec wyroku Sądu I instancji i tym samym nie mogą mieć wpływu na jego ocenę. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej (prawomocne oddalenie skargi) nie stanowi przeszkody do ewentualnego wzruszenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 7 października 2022 r., nr SKO/OS-414/53/2022, w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia opłaty z tytułu usunięcia drzew – z uwagi na akty wydane w postępowaniach nieważnościowych co do postanowienia Starosty Lubińskiego z dnia 12 maja 2022 r. i co do decyzji Starosty Lubińskiego z dnia 16 sierpnia 2016 r. – w wewnątrzadministracyjnych trybach nadzwyczajnych. Notabene na tę kwestię zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 5 marca 2024 r. o odmowie zawieszenia postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał – odnosząc się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 16 sierpnia 2016 r. – że: "ewentualne stwierdzenie nieważności tej decyzji, nawet po prawomocnym zakończeniu postępowania w tej sprawie, otworzy stronie możliwość kwestionowania zaskarżonej obecnie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 7 października 2022 r. w przewidzianym do tego stosownym trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego". Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.